Tết Nguyên đán từ góc nhìn của nhà Việt Nam học người Nga

Nhà Việt Nam học người Nga Daria Mishukova. (Ảnh: XUÂN HƯNG)

Tháng 9/2025, Nhà xuất bản JAM (Nga) đã in ấn và phát hành 3 cuốn sách mới của nhà Việt Nam học người Nga Daria Mishukova, trong đó có cuốn sách “Việt Nam. Ngày lễ chính” với chủ đề chính nói về Tết Nguyên đán ở Việt Nam, nhân kỷ niệm 30 năm nghiên cứu về Việt Nam của tác giả (1995-2025).

Trong cuốn sách “Việt Nam. Ngày lễ chính”, tác giả viết về Tết Nguyên đán theo cảm nhận thực tế của riêng mình ở nhiều khía cạnh khác nhau. Những trải nghiệm về Tết Việt lần đầu tiên đã để lại trong tác giả những ấn tượng đặc biệt.

Chị Daria Mishukova chia sẻ, năm 1996, tại thành phố Vladivostok, vùng Viễn Đông nước Nga, lần đầu tiên tác giả được làm quen với những truyền thống, phong tục và các món ăn mâm cỗ ngày Tết của Việt Nam khi đang là sinh viên năm thứ nhất. Khi đó, cô giáo dạy tiếng Việt của tác giả mời một số sinh viên đến nhà riêng của cô tổ chức đón Tết Việt sum vầy như những gia đình Việt Nam.

Cuốn sách “Việt Nam. Ngày lễ chính”. (Ảnh: NVCC)

Năm 1998, tác giả được đón Tết tại thủ đô Hà Nội và nhiều lần sau đó được tham gia, trải nghiệm các hoạt động đón năm mới âm lịch của người Việt Nam ở các vùng miền trên khắp đất nước.

Bằng những trải nghiệm thực tế qua nhiều năm tháng sinh sống, làm việc tại sở tại, tác giả đã lưu lại những khoảnh khắc, những ấn tượng sâu sắc về ngày lễ truyền thống của dân tộc Việt Nam.

Theo tác giả, từ “Tết” rất đơn giản và ngắn gọn, chứa đựng nhiều ý nghĩa gần gũi, thân thương với trái tim người Việt Nam. Đây là từ mà bất kỳ người nước ngoài nào cũng có thể phát âm bằng tiếng Việt một cách chính xác.

Tết có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với người Việt. Ngày đặc biệt này đánh dấu sự bắt đầu của một tháng mới, một mùa mới và một năm mới. Tết đến vào một thời điểm rất độc đáo, đó là điểm giao thời giữa năm cũ và năm mới, giữa một chu kỳ vận hành của đất trời, vạn vật cỏ cây.

Chị Daria cho biết, điều truyền cảm hứng cho chị đặt tựa đề cuốn sách này xuất phát từ “nếp nhà” trong gia đình Việt. Trong các gia đình Việt Nam, người con lớn nhất được gọi là “con cả”. Tết Nguyên đán, vì thế theo thứ bậc “gia đình”, đôi khi được gọi là “Tết cả”, nhấn mạnh đây là ngày lễ lớn nhất, quan trọng nhất và có ý nghĩa nhất trong năm.

Tác giả giới thiệu các cuốn sách mới về Việt Nam với phóng viên Báo Nhân Dân

thường trú tại Nga. (Ảnh: NGUYỄN HOÀNG)

Tác giả chia sẻ, ngoài những nét truyền thống, độc đáo trong phong tục đón Tết của người Việt, trong cuốn sách mới, tác giả còn giới thiệu những điểm mới của Tết Nguyên đán ngày nay.

Đặc biệt, ở phần phụ lục cuối sách có cả những “Hồi ký của các nhà Đông phương học”, trong đó các đồng nghiệp của chị đã kể lại những kỷ niệm của họ về Tết Nguyên đán ở Việt Nam trong thời gian sinh sống, làm việc tại đây.

Chia sẻ về đặc điểm tính cách Việt Nam để lại ấn tượng nhất trong tác giả, chị Daria Mishukova hào hứng nói: Việt Nam hiện đại càng giàu có, càng thành công, thì người Việt Nam càng chú ý đến truyền thống.

Khi được hỏi điều gì tác giả thích nhất ở văn hóa Việt Nam, nhà Việt Nam học vui vẻ trả lời: “Đó là sự hài hòa giữa đổi mới, hiện đại và truyền thống”.

XUÂN HƯNG Phóng viên Báo Nhân Dân thường trú tại Nga