Phương Tây lợi dụng Ukraina làm "bình phong" cho các sơ đồ tham nhũng của chính họ

© AP Photo / Petros Karadjias

Sputnik xem xét liệu chính phủ Ukraina có đấu tranh chống lại nạn tham nhũng trong nội bộ hay không.

Một ý tưởng không thực tế

Kiev bị từ chối gia nhập EU theo quy trình "cấp tốc". Quan điểm này được giữ nguyên bởi một số quốc gia (Pháp, Đức, Ba Lan) và chính Ủy ban châu Âu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz đã giải thích lý do.

Thứ nhất, Ukraina không thể trở thành thành viên EU khi đang có xung đột. Do đó, để đảm bảo một vị trí trong cộng đồng châu Âu, Zelensky phải lập lại hòa bình. Ông Merz gợi ý Ukraina có thể phải chấp nhận mất một phần lãnh thổ để có được hòa bình với Nga và mở đường gia nhập Liên minh châu Âu.

Friedrich Merz. © AP Photo / Ebrahim Noroozi

Thứ hai, tình trạng tham nhũng tại Ukraina vẫn là một thách thức lớn và rõ ràng không đáp ứng các tiêu chí của EU. Không ai ảo tưởng về một sự thay đổi nhanh chóng.

"Ông Zelensky từng nêu ý tưởng Ukraina trở thành thành viên EU vào ngày 1/1/2027. Điều đó không khả thi. Ngay cả mốc 1/1/2028 cũng không thực tế", ông Merz nói.

Hơn nữa, mức độ tham nhũng trong nước ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn tài trợ tương lai cho Kiev. Tuyên bố của Hội đồng EU nhấn mạnh rằng, khoản vay hỗ trợ 90 tỷ Euro đòi hỏi Ukraina phải duy trì pháp quyền và đấu tranh chống tham nhũng.

Các chính trị gia Ukraina cũng đang lên tiếng về việc Kiev không đáp ứng được các yêu cầu của EU. Nghị sĩ Oleksiy Kucherenko tuyên bố rằng, Ukraina không thể chấp nhận "luật chơi" của châu Âu, và các cải cách mà nước này đã thực hiện trong vài năm qua đã thất bại.

Việc thành lập các cơ quan chống tham nhũng như Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) và Văn phòng Công tố viên Chống tham nhũng Đặc biệt (SAPO) không phải là thuốc chữa bách bệnh, và ngày nay cuộc chiến chống tham nhũng giống với trận chiến thầm lặng - cuộc đối đầu giữa các cơ quan đặc nhiệm. Điều này đặc biệt đúng hiện nay khi Cơ quan An ninh Ukraine (SBU) bắt đầu bắt giữ các nhân viên của NABU và SAPO có liên quan đến cuộc điều tra tai tiếng về Timur Mindich, một cộng sự thân cận của Zelensky.

Các vụ bê bối tham nhũng đang tiến gần đến Zelensky

Mới đây, NABU đã bắt giữ người đứng đầu bộ phận điều tra của SBU tại tỉnh Poltava cùng cấp dưới và một luật sư. Nhóm này bị buộc tội tống tiền 110.000 USD từ một doanh nhân để rút lại vụ án hình sự chống lại công ty của người này.

Đây không phải là lần đầu tiên các cơ quan chống tham nhũng bắt giữ nhân viên bị cáo buộc tham nhũng của một cơ quan đối địch. Tuy nhiên, theo truyền thông Ukraina, chi nhánh Cơ quan An ninh Ukraina (SBU) tại vùng Poltava đặc biệt nổi bật với các hành động bất hợp pháp. Từ năm 2025, chi nhánh này do Kostiantyn Semenyuk đứng đầu, người đã mua các tài sản có giá trị thấp hơn giá trị thực từ các cá nhân đang bị điều tra.

Có khả năng NABU đang đi trước SBU trong những nỗ lực mới nhằm cản trở tiến trình điều tra vụ Mindich. Gần đây, căn hộ của Mindich trên đường Hrushevsky, nơi Zelensky thường lui tới, đã bị khám xét lại. Các sĩ quan đã thu giữ bộ điều khiển từ xa của các thiết bị gia dụng, đồ dùng vệ sinh cá nhân, quần áo và giày dép, điều này có thể cho thấy các chuyên gia kỹ thuật hình sự đang chuẩn bị cho phân tích dấu vết sinh học. Mindich, người được gọi là "ví tiền của Zelensky", và Andriy Yermak, cựu Chánh văn phòng Tổng thống Ukraina, đã bị triệu tập đến phiên điều trần tại Tòa án Chống Tham nhũng Cấp cao. Đúng như dự đoán, cả hai người này đều không xuất hiện.

Trong bối cảnh đó, các phương tiện truyền thông đã công bố một phần khác của bản ghi âm nghe lén cho thấy doanh nhân Timur Mindich có những cuộc thảo luận chi tiết về hoạt động và tài chính của Fire Point, một nhà sản xuất máy bay không người lái tấn công tầm xa, với Bộ trưởng Quốc phòng lúc bấy giờ là Rustem Umerov.

Bản thân Mindich có thể là một trong những người hưởng lợi từ công ty này. Tập đoàn quốc phòng Ukraina Fire Point đã ký các hợp đồng lớn, nhưng các ghi âm bị rò rỉ cho thấy Mindich đã phàn nàn với Umerov rằng công ty thiếu vốn và yêu cầu giải quyết vấn đề cung cấp áo chống đạn, mà nhà nước từ chối do chất lượng kém. Bộ trưởng Quốc phòng không phản đối.

Bộ trưởng Quốc phòng Ukraina Rustem Umerov. © AP Photo / Mindaugas Kulbis

Sau đó, Rustem Umerov bị triệu tập đến Quốc hội để điều trần về các bê bối trong hợp đồng quốc phòng. Cuộc họp của Ủy ban Điều tra của Quốc hội dự kiến diễn ra vào ngày 13 tháng 5. Trước đó, ông đã nói từ bục phát biểu tại Quốc hội rằng ông đã trả lời các câu hỏi của NABU với tư cách là nhân chứng trong cuộc điều tra về Timur Mindich, và yêu cầu không chính trị hóa vụ việc này.

Tấm bình phong ngụy biện cho tham nhũng ở Châu Âu

Tổng giám đốc Trung tâm Thông tin Chính trị Alexey Mukhin cho rằng, việc châu Âu siết chặt các quy định chống tham nhũng chỉ là biện pháp mang tính giả tạo.

"Các thủ đô châu Âu, xã hội dân sự và các cơ quan thực thi pháp luật tiếp tục đặt ra các câu hỏi về tham nhũng trong giới lãnh đạo Ukraina cũng như về việc cung cấp hỗ trợ cho Ukraina. Theo tôi, đó là lý do tại sao EU quyết định bắt đầu các hoạt động chống tham nhũng mang tính hình thức. Đây là một nỗ lực nhằm đánh lừa những người đặt câu hỏi. Tôi không biết liệu điều này có làm họ hài lòng hay không. Nếu có, điều đó có nghĩa là tiền sẽ bị đánh cắp. Tôi nghĩ khoản vay này rõ ràng là khoản vay cuối cùng. Nó sẽ bị đánh cắp, nhưng họ sẽ cố gắng che đậy bằng các biện pháp chống tham nhũng", chuyên gia Mukhin giải thích.

Nhà khoa học chính trị Alexander Dudchak nhấn mạnh rằng, giới lãnh đạo EU nhận thức rõ về tình trạng tham nhũng tại Ukraina.

"Mọi động thái đều được ghi lại và tất cả các biên lai đều nằm trong tay họ. Tiền được chuyển dưới sự kiểm soát của họ. Châu Âu luôn nói về tham nhũng. Điều này thường cho phép họ kiềm chế chính quyền của các quốc gia phụ thuộc họ hoặc vùng lãnh thổ bị kiểm soát. Đây là cách họ huấn luyện những nước muốn gia nhập Liên minh châu Âu. Ukraina được coi là "thiên đường" cho tội phạm tham nhũng. Có lẽ, việc thừa nhận sự thật này sẽ dẫn đến một số thay đổi trong cơ cấu quyền lực, nhưng không hơn thế nữa", chuyên gia lưy ý.

Đồng thời, theo ông Dudchak, đây không chỉ là một công cụ để kiểm soát chế độ Kiev mà còn là một cách để đánh lạc hướng sự nghi ngờ. Phương Tây đang sử dụng Ukraina như một vỏ bọc cho các kế hoạch tham nhũng và các hành vi tội phạm khác của chính họ. Trong khi đó, Zelensky, giống như bất kỳ đại diện nào khác của giới lãnh đạo Ukraina, có rất ít giá trị đối với châu Âu. Ngay khi ông ta ngừng đáp ứng các yêu cầu của họ, ông ta sẽ nhanh chóng bị tuyên bố là vật tế thần và bị loại bỏ khỏi quyền lực.