Mỹ ra phán quyết bất lợi cho cá basa Việt Nam

Trưởng Đại diện Thương vụ Việt Nam tại Mỹ ông Đào Trần Nhân: Với quyết định cuối cùng của đợt rà soát hành chính lần thứ 8 đối cá tra, cá ba-sa của Việt Nam xuất khẩu vào thị trường Mỹ, Bộ Thương mại Mỹ đã áp một mức thuế rất cao đối với các doanh nghiệp Việt Nam. Ví dụ công ty Vĩnh Hoàn phải chịu mức thuế suất 19 cent/kg.Theo như tính toán của chúng tôi, với mức xuất khẩu trong giai đoạn từ tháng 8/2010-8/2011, công ty Vĩnh Hoàn sẽ bị truy hoàn mức thuế lên tới 3,5 triệu USD.

 

Ông Đào Trần Nhân: Trong khoảng 5 ngày tới tức là tuần sau, quyết định này sẽ có hiệu lực sau khi được đăng trên Công báo liên bang của Hoa Kỳ và các bị đơn bắt buộc trong vụ kiện này sẽ bị truy hoàn thuế. Tuy nhiên, theo các luật sư thì cũng rất có thể Bộ Thương mại Hoa Kỳ đã có tính toán sai lệch trong việc đưa các dữ liệu làm yếu tố đầu vào để tính thuế chống bán phá giá đối với các doanh nghiệp Việt Nam.Cho nên, trong vòng 5 ngày tới, các luật sư của bị đơn sẽ cùng Bộ Thương mại Mỹ xem xét lại phương pháp tính toán mức thuế mới để xem có sai sót hay không. Nếu không chính xác thì bị đơn có thể yêu cầu Bộ Thương mại Mỹ sửa đổi lại mức thuế. Khả năng thứ hai là phía Việt Nam cũng có thể yêu cầu các luật sư tiến hành khởi kiện quyết định của Bộ Thương mại ra tòa thương mại quốc tế Hoa Kỳ. Trong trường hợp này thì vụ án có thể kéo dài nhiều năm và các doanh nghiệp sẽ không phải đóng mức thuế cao này cho đến khi tòa án ra phán quyết cuối cùng.

 

Ông Đào Trần Nhân: Mức thuế trong đợt rà soát hành chính lần thứ 8 đột nhiên tăng rất cao vì Bộ Thương mại Hoa Kỳ bất ngờ chọn nước thay thế mới để tính thuế đối với mặt hàng cá tra và cá ba-sa của Việt Nam. Trong 7 lần rà soát hành chính trước đây, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đều dùng Bangladesh là nước thay thế để tính thuế đối với Việt Nam. Nhưng trong đợt rà soát hành chính lần này, Bộ Thương mại Hoa Kỳ đột ngột quay sang chọn Indonesia làm nước thay thế. Chính vì vậy mà mức thuế tăng cao như hiện nay.

 

Ông Đào Trần Nhân: Tôi nghĩ rằng đây là tác động của sự vận động rất mạnh của các nhóm lợi ích của Hoa Kỳ. Cụ thể, Hiệp hội cá nheo Hoa Kỳ đã vận động hành lang rất mạnh để Bộ Thương mại Hoa Kỳ tìm mọi cách thay đổi nước thay thế từ Bangladesh sang Indonesia nhằm tăng thuế để ngăn cản cá tra và cá ba-sa của Việt Nam cạnh tranh với cá nheo của Mỹ trên thị trường này.

 

Ông Đào Trần Nhân: Hàng năm, theo quy định, phía Hoa Kỳ đều có rà soát hành chính đối với các mặt hàng xuất khẩu đang bị kiện chống bán phá giá của Việt Nam. Theo tôi, ngay từ bây giờ, các doanh nghiệp Việt Nam cần phải chuẩn bị tích cực cho đợt rà soát lần thứ 9 để làm sao cho đến khi phía Mỹ đưa ra quyết định sơ bộ dự kiến trong tháng 9 năm nay cũng như quyết định cuối cùng vào tháng 3/2014, các doanh nghiệp Việt Nam phải chuẩn bị cung cấp đầy đủ các số liệu thống kê cũng như các tài liệu liên quan theo yêu cầu của Bộ Thương mại Hoa Kỳ cũng như của các luật sư. Ngoài ra, các doanh nghiệp Việt Nam cũng như Nhà nước Việt Nam cũng cần chuẩn bị cho tình huống xấu, tức là Bộ Thương mại Hoa Kỳ lại tiếp tục chọn một nước khác không phải là Bangladesh làm nước thay thế để tính thuế. Đây là công việc đòi hỏi phải có sự chuẩn bị gấp rút ngay từ bây giờ cũng như sự tham gia của tất cả các bên liên quan của phía Việt Nam.

Ngày 15/3, Bộ Thương mại Mỹ đã ra phán quyết đối với việc lựa chọn nước thứ ba để tính thuế chống bán phá giá đối với cá tra, cá ba sa Việt Nam xuất khẩu vào nước này với thuế xuất tăng  từ 0.77 đô la lên 3.87 đô la Mỹ/kg.

Các doanh nghiê%3ḅp Việt Nam cho rằng, quyết định bất công này sẽ ảnh hưởng lớn không chỉ đến bản thân họ mà còn là hàng chục ngàn hộ nuôi cá tra ở Đồng bằng sông Cửu Long.

Trong năm 2012, các doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu cá tra, cá ba sa phi lê đông lạnh trị giá 358 triệu USD vào Mỹ, biến nước này trở thành thị trường lớn thứ hai của Việt Nam. Trong khi đó, diện tích nuôi cá da trơn ở Mỹ giảm xuống còn một nửa, từ khoảng 67.000 ha xuống còn 33.000 ha.