Chuyên mục
“Hậu phương” của Đại tướng Tổng Tư lệnh
BÌNH LUẬN
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.

“Hậu phương” của Đại tướng Tổng Tư lệnh

Thứ sáu 02/05/2014 05:16 GMT + 7
Ngôi nhà số 30 Hoàng Diệu ngày giao mùa những hàng cây trút lá đẹp đến lạ kỳ, hàng cỏ xanh nghiêng mình bên lối đi dường như vẫn in bóng dáng của vị Tổng Tư lệnh Quân đội nhân dân Việt Nam, vị Đại tướng đầu tiên của dân tộc Việt Nam, người anh cả của Quân đội nhân dân Việt Nam Võ Nguyên Giáp. Cả dân tộc đã rơi lệ tiễn Người đi, nhưng có lẽ, trong sự mất mát tột cùng ấy, người đau đớn nhất không ai khác, chính là người vợ thảo hiền của Đại tướng, phu nhân Đặng Bích Hà, ái nữ đầu lòng của nhà văn Đặng Thai Mai.

Tôi tìm đến căn nhà 30 Hoàng Diệu để xin được thắp hương tưởng nhớ Đại tướng Võ Nguyên Giáp và xin được gặp phu nhân Đặng Bích Hà, chị Võ Hòa Bình, người con gái cả đã tiếp tôi. Chị chia sẻ rằng, thời tiết có nhiều thay đổi nên sức khỏe của phu nhân Đặng Bích Hà không được tốt. Trong suốt thời gian qua, nỗi đau mất người cha yêu thương dường như là một cú sốc lớn không thể gì bù đắp được đối với gia đình chị. Gương mặt chị Hòa Bình có nhiều nét giống Đại tướng Võ Nguyên Giáp, chị điềm đạm, nhẹ nhàng và sâu sắc trong câu chuyện về cha mình. Chị cũng chia sẻ những kỷ niệm mà chị còn lưu nhớ được về cha mẹ mình cùng những năm tháng chưa xa trong ký ức.

 
Chủ tịch Hồ Chí Minh và gia đình Đại tướng Võ Nguyên Giáp ở Việt Bắc năm 1953.

Phu nhân Đặng Bích Hà là con gái đầu lòng của giáo sư Đặng Thai Mai, nhà văn, nguyên là Bộ trưởng Bộ Giáo dục trong chính phủ liên hiệp kháng chiến thành lập ngày 2/3/1946. Tên của bà có nghĩa là “ráng biếc” (nằm trong một hệ khác hẳn với tên những người em sau, tên thuộc hệ hoa). PGS.TS Đặng Thị Hạnh, em gái của phu nhân Đặng Bích Hà tâm sự: Có lẽ vì chị tôi là người con duy nhất của ba mẹ tôi sinh ra ở chính quê nội và ba tôi, chắc đã nghĩ tới những ráng đẹp mà ông thường ngắm vào các buổi ban mai trên bầu trời quê nhà.

Từ khi tôi lên bốn tuổi, gia đình tôi chuyển hẳn ra Hà Nội, thì ký ức chung với chị tôi bắt đầu xuất hiện, những thời điểm nhỏ li ti nhiều vô kể, đầu tiên là những ngày khai trường. Chị em tôi thường đi mua sách vở ở hiệu Taupin và cùng tìm thấy niềm vui dễ chịu của mùi thơm giấy mới. Ngay sau khi mua sách, chúng tôi thường nhân tiện chạy từ phố Tràng Tiền ra Bác Cổ nhặt những bông hoa gạo cánh dày màu đỏ sẫm, bỏ vào vạt áo rồi lên xe tay về nhà. Cũng có nhiều ký ức chung “tội lỗi” hơn: những cuộc đi xe đạp giấu mẹ tôi ra phố Nhà Thờ để ăn thịt bò khô - điều bị mẹ tôi cấm đoán vì mẹ tôi nói đấy chỉ là da bò, thực ra chúng tôi chỉ thích ăn đu đủ nạo trộn với giấm hơi cay cay.

 
Cụ thân sinh Đại tướng Võ Nguyên Giáp, phu nhân Đặng Bích Hà và con gái Võ Hòa Bình.

Không hiểu sao phố nhà tôi có đủ các hàng quà: tào phớ, chí ma phù... nhưng không có thịt bò khô. Hai em gái tôi còn quá bé nên không đi xa được. Có một lần không may chúng tôi bị một cô em tóm được và nó tuyên bố: “Ta ra mách mẹ”. Thế là hết chuyện. Nhưng tên gọi “te re mách” còn lại từ đấy. Mùa đông có những thú riêng. Thực ra thế giới bí mật chung mà chị em tôi chia sẻ với nhau nhiều nhất là những cuốn sách truyện tiếng Pháp bẻ nhỏ, bìa có nhũ, giấy dày và ram ráp, chứa đầy những tranh đẹp, những cô công chúa, những hoàng tử và nhiều khi chỉ là con một ông chủ cối xay hay một cô chăn cừu bé nhỏ.

Thời kỳ này, ba tôi bị đau dạ dày nặng, có lẽ vì nỗi buồn do phong trào Bình dân đã tan vỡ và anh em đồng chí nhiều người đã đi xa, điều mà vào lúc ấy chúng tôi vẫn chưa hiểu được. Tôi và chị tôi vẫn vui mừng được đến Nhà hát Lớn xem hai vở kịch của Musset do một đoàn kịch Pháp đóng. Trong vở Các cô thiếu nữ mơ mộng điều gì, hai cô tiểu thư Ninon và Ninette mặc váy dài trắng và hồng tựa trên ban công nhìn lên bầu trời xanh thẫm đầy sao, tại sao vòm sân khấu Nhà hát Lớn lại có thể lấm tấm sao và đẹp đến thế? Tôi không bao giờ xác định được thời điểm của buổi diễn ấy cho đến cách đây dăm năm, một hôm chị tôi gọi điện nói rằng chị vừa soạn lại giấy tờ (thỉnh thoảng chị tôi lại soạn lại giấy tờ tranh ảnh trong các vali cũ không biết bao nhiêu lần mà kể, tất cả những thứ đó đã đi theo chị tôi suốt cả cuộc kháng chiến chống Pháp).

 
Đại tướng Võ Nguyên Giáp và tác giả bài viết (năm 2002).

Chị tôi nói: “Hạnh ạ, cả một cuốn nhật ký chỉ còn lại một tờ, trên đó có ghi: “Hôm nay đi xem kịch Musset, sắp mở màn thì có còi báo động, Hạnh rất nerveuse (bứt rứt) vì sợ không được xem kịch, sau đấy may quá lại báo yên”. Vậy là buổi xem kịch rất hay đó diễn ra vào năm 1943 khi Mỹ bắt đầu ném bom Hà Nội, và chúng tôi sắp phải đi tản cư. Trong suốt thời gian dài ở Hà Nội, thật lạ tôi chỉ còn giữ lại một hình ảnh của anh Văn ngồi bên lò sưởi ngôi nhà phố Henri d’Orléans (nay là phố Phùng Hưng), anh đang vừa đọc sách vừa xát bàn tay vào lòng bàn chân, đấy là một cách tập dưỡng sinh của anh.

Với PGS.TS Đặng Xuyến Như, em gái út thân thiết của phu nhân Đặng Bích Hà nhận xét: “Chị Hà giống mẹ tôi, đôn hậu, chân thành và giản dị. Chị là một người thông minh, hiểu biết rộng nhưng khiêm tốn. Và ai gặp chị cũng dễ nhận ra chị sôi nổi, vui vẻ và thuận hòa. Năm 1994, trong một lần chị về quê cùng một đoàn làm phim tư liệu về quê hương, có một anh trong đoàn làm phim đã nhận xét rằng: Với tính tình của chị sẽ làm cho anh Giáp, lúc nào cũng thấy vui vẻ và yên ả. Tình yêu của anh Văn và chị Hà rất đẹp. Họ trân trọng lẫn nhau. Kiến thức chị Hà rộng một phần vì sự dạy dỗ của gia đình, nhà trường, một phần vì chị tự học. Một lần chị đi nước ngoài về kể: Sau mấy lần nói chuyện với khách nước ngoài chị nói bằng tiếng Pháp và anh Văn đã hỏi chị: Sao Hà biết nhiều thế? Chị Hà bảo: Đấy là Hà học từ ba đấy! Dù là phu nhân Đại tướng, song chị Hà luôn cư xử đúng mực và biết vị trí của mình. Là con gái lớn nhất trong gia đình nên chị cũng có sức ảnh hưởng đối với các em, quan tâm đến các em và gần như là nơi quy tụ chúng tôi”.

Cuộc hôn nhân của Đại tướng Võ Nguyên Giáp và phu nhân Đặng Bích Hà như một mối nhân duyên trời đất. Đó là mối tình êm ả và đẹp như cổ tích. PGS Đặng Anh Đào, người em thứ ba của PGS Đặng Bích Hà kể lại: Có một lần, khi được hỏi chị Hà: “Ý nghĩa hạnh phúc lớn nhất của đời chị là gì?” thì tôi thấy chị đáp lại ngay lập tức: “Là chị đã có anh Văn”.

Có người cháu của gia đình Đại tướng kể lại: Cách đây dăm bảy năm, có một lần phu nhân Đặng Bích Hà đi cắt tóc. Lúc bà ra đi, Đại tướng Võ Nguyên Giáp hỏi: “Mấy giờ Hà về?”. Bà Hà trả lời: “Hà sẽ về muộn, anh ăn cơm trước đi!”. Ông đặt tay lên tay bà và nói rằng: “Anh sẽ đợi!”. Lần khác, khi các chị em gái của phu nhân Đặng Bích Hà đến chúc mừng ngày hôn lễ kim cương của anh chị, Đại tướng Võ Nguyên Giáp đã nói: “Đối với anh, ngày nào cũng là ngày hôn lễ kim cương”.

Chị Võ Hòa Bình chia sẻ rằng, trong ký ức chị, hình ảnh nhớ nhất là khi ba mẹ chị ngồi đọc sách cùng nhau trong phòng sách, y hệt như hồi họ ở cùng nhau trên Việt Bắc. Mẹ chị là người phụ nữ giàu lòng trắc ẩn, tình cảm và đã luôn là một hậu phương vững chắc, một điểm tựa tinh thần góp phần không nhỏ để cha mình, Đại tướng, người Anh cả của lực lượng vũ trang Việt Nam yên tâm công tác, để ông có những quyết sách đầy thao lược để chiến đấu và chiến thắng kẻ thù, mang lại tự do, hòa bình và yên ấm cho đất nước.

 
Trần Hoàng Thiên Kim
Nguồn: baotintuc.vn
31 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.