Giao lưu trực tuyến về vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng, Hải Phòng

Giao lưu trực tuyến về vụ cưỡng chế Tiên Lãng, Hải Phòng được tổ chức vào 14h, 6/2/2012 trên báo điện tử Giáo dục Việt Nam.


Đã tròn 1 tháng kể từ ngày xảy ra vụ cưỡng chế đầm nuôi trồng thủy sản ở Tiên Lãng, Hải Phòng gây chấn động dư luận khi những người nông dân dùng súng bắn bị thương 6 công an, bộ đội.

Dư luận đang tiếp tục đặt ra nhiều câu hỏi về việc giao và quản lý đất đai, cũng như cách xử lý của những người làm lãnh đạo chính quyền địa phương trong công tác cưỡng chế đất. Mặt khác, hàng loạt những nhân vật nổi tiếng trong quân đội, những nhà quản lý như Đại tướng Lê Đức Anh, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, GS. Đặng Hùng Võ,…đã đứng ra bày tỏ sự bất bình của mình về cách quản lý và xử lý của chính quyền nơi đây…Đồng thời, Uỷ ban Mặt Trận Tổ quốc cùng nhiều Bộ, Ban, Ngành liên quan đã vào cuộc, Thủ tướng Chính phủ đã đích thân chỉ đạo làm rõ những sai phạm xung quanh vụ việc.

Trong bối cảnh đó, vào lúc 14h ngày 6/2/2012, Báo điện tử Giáo dục Việt Nam sẽ tổ chức cuộc giao lưu trực tuyến nhằm giải đáp phần nào những thắc mắc của độc giả những vấn đề liên quan tới vụ cưỡng chế. Với sự tham gia của những khách mời: Đại tướng Lê Đức Anh, Trung tướng Nguyễn Quốc Thước; ông Vũ Mão, nguyên Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội; GS. Đặng Hùng Võ, nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên – Môi trường và Luật sư Phan Thanh Bình. Trong đó, vì lý do sức khỏe, Đại tướng Lê Đức Anh sẽ trả lời trực tuyến câu hỏi của bạn đọc tại nhà riêng của ông.

Sau đây, xin được lược lại diễn biến vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng, Hải Phòng: Ngày 5/1/2012, chính quyền TP Hải Phòng thực hiện cưỡng chế tại khu vực đầm nuôi trồng thủy sản của gia đình ông Đoàn Văn Vươn thuộc địa phận xã Quang Vinh, huyện Tiên Lãng, Hải Phòng. Tại đây, lực lượng chức năng vấp phải sự chống cự quyết liệt của một số đối tượng liên quan, khiến 6 cán bộ,chiến sĩ Công an và Bộ đội bị thương.

Ngay sau buổi cưỡng chế, dưới sự tiếp quản, quản lý của UBND xã Vinh Quang, 2 ngôi nhà của anh em ông Đoàn Văn Vươn đã bị san phẳng; đồng thời, nhiều ngày sau đó, hoa lợi, ngư lợi trong đầm đã bị “vơ vét” cạn kiệt. 1 ngày sau vụ cưỡng chế, Công an thành phố Hải Phòng có quyết định khởi tố vụ án giết người.

Xung quanh sự việc này, hiện đã có rất nhiều những nhân vật cấp cao trong Quân đội, quan chức Nhà nước đã lên tiếng; nhiều Bộ, Ban, Ngành liên quan đã vào cuộc. Đặc biệt, vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo làm rõ những sai phạm trong vụ cưỡng chế.

Người nhà ông Đoàn Văn Vươn 

Hiện nay, người nhà ông Đoàn Văn Vươn đã hoàn tất những thủ tục tố giác, kiện chính quyền huyện Tiên Lãng về việc hủy hoại tài sản. Trong khi đó, Đoàn Văn Vươn đã từ chối toàn bộ những yêu cầu bào chữa từ phía các luật sư và công ty luật, đồng thời chỉ định cho mình một luật sư thân tín để bảo vệ quyền lợi cho mình.  

Qua đây, báo điện tử Giáo dục Việt Nam xin được điểm lại những phát ngôn đáng chú ý nhất xung quanh vụ cưỡng chế:

Phát ngôn của lãnh đạo Hải Phòng:

"Việc lực lượng chức năng phá nhà ông Vươn là do các đối tượng cố thủ trong đó". Đó là khẳng định của ông Lê Văn Hiền, Chủ tịch UBND huyện Tiên Lãng đã nói trước báo chí vào ngày 12/1.

Khi được hỏi liệu UBND huyện có cưỡng chế nhầm vị trí đất và tháo dỡ nhầm ngôi nhà của ông Vươn? Ông Hiền trả lời thẳng thắn: "Hai căn nhà trên phần đất được cho là cưỡng chế nhầm sở dĩ đã bị tháo dỡ (thực tế đã bị đánh sập hoàn toàn - PV) là do khi cưỡng chế các đối tượng gây án đã ẩn nấp trong đó".

Tuy nhiên, sáng 17/1 tại Hà Nội, trong cuộc giao ban báo chí thường kỳ ông Đỗ Trung Thoại, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, lại nói "Các đồng chí ở huyện báo cáo do người dân bất bình với hành vi của các đối tượng phạm pháp nên vào phá ngôi nhà này chứ không phải chính quyền.”

Huyện Tiên Lãng khẳng định không phá nhà ông Vươn.

Tuy nhiên, phần trả lời này vấp phải sự phản ứng dữ dội từ phía người dân địa phương. Nhiều người dân khẳng định đã bị "vu khống" và theo họ, việc phá dỡ ngôi nhà trên được thực hiện một cách rầm rộ, với sự có mặt của nhiều công an, cán bộ địa phương.

Sáng 2/2, khi trả lời trực tiếp trên Đài Tiếng nói Việt Nam, Chánh văn phòng UBND huyện Tiên Lãng Ngô Ngọc Khánh quả quyết: "Tôi khẳng định rằng đoàn cưỡng chế không có một lệnh nào và không có một ai tham gia việc phá nhà dân. Còn việc nhà nằm ngoài khu vực cưỡng chế, đồng thời nó là khu vực gây án nên việc phá hay thế nào thì đã có cơ quan chức năng làm rõ", ông Khánh nói.

“Tôi không lệnh cho anh em phá nhà Vươn!” là khẳng định của đại tá Đỗ Hữu Ca, Giám đốc công an TP. Hải Phòng trả lời báo chí xung quanh việc ngôi nhà của ông Vươn, ông Quý nằm bị san phẳng.

"Nhà sập thì phải hỏi huyện". Đó là khẳng định của ông Lê Thanh Liêm - Chủ tịch UBND xã Vinh Quang, huyện Tiên Lãng

Cũng theo vị chủ tịch xã này, nhà của ông Quý nằm ngoài diện tích cưỡng chế. Việc nhà ông Quý bị giật sập và huy động máy xúc để cưỡng chế thì “phải hỏi huyện, xã không nắm được”.

“Xã chỉ có trách nhiệm tiếp nhận diện tích cưỡng chế, còn việc tiến hành cưỡng chế như thế nào là do huyện chứ chúng tôi không liên quan”, vị chủ tịch này cho biết.

“Là một điều đáng tiếc với Hải Phòng”. Trả lời báo chí vào ngày 1/2, ông Dương Anh Điền, Chủ tịch UBND TP Hải Phòng, cho biết: sau khi có báo cáo kết quả về ủy ban, nếu phát hiện thấy có dấu hiệu sai phạm của cơ quan nào, cá nhân nào sẽ xử lý, không bao che.

“Sai đến đâu xử đến đấy, đồng chí nào sai thì phải xử lý theo sai phạm đó.Quan điểm của chúng tôi rất rõ ràng, cứ theo luật mà làm, thượng tôn pháp luật”, ông Điền nhấn mạnh.

Chiều ngày 31/1, trên báo Giáo dục Việt Nam, ông Ngô Ngọc Khánh, Chánh văn phòng UBND huyện Tiên Lãng thông tin: “Ngay trong ngày, sau buổi cưỡng chế, chúng tôi quản lý đầm rồi thì đoàn cưỡng chế đã tháo cống thông thủy”.

Và theo ông Khánh, khi đó hoa lợi trong đầm “không có cái gì”. Ông Khánh cũng cho biết thêm, việc làm trên dựa theo nguyên tắc, trước khi thu hồi có thông báo cho chủ đầm thu hoạch hoa lợi.

Tuy nhiên, theo chị Phạm Thị Hiền (vợ ông Đoàn Văn Quý), toàn bộ 5.000 con cá vược loại 1-1,5 kg/con, 7.000 con cá trắm, trọng lượng 2-3 kg/con, 3.000 con cua giống trong đầm đã bị đánh bắt hết. Tính tổng trị giá cá nuôi đã lên tới hơn 1,5 tỉ đồng, chưa kể cua, tôm tự nhiên và hàng ngàn buồng chuối.

Những  "phản pháo" từ chuyên gia, lãnh đạo:

Vụ Tiên Lãng "là một bài học cho cả nước". Đó là khẳng định của Đại tướng Lê Đức Anh, nguyên Chủ tịch nước. Đại tướng  khẳng định: “Vụ việc ở Tiên Lãng là một bài học mà chính quyền cả nước phải rút kinh nghiệm. Để kéo dài nhiều vụ sai phạm của chính quyền địa phương như vậy và xử lý không nghiêm cán bộ sai phạm thì sẽ làm mất lòng tin của nhân dân”.

Nguyên Chủ tịch nước Lê Đức Anh cũng cho biết, khi ông còn công tác, đã có nhiều trường hợp cán bộ sai phạm về quản lý đất đai bị xử lý nghiêm. “Chính quyền sai trong phương án cán bộ còn phải thôi chức, chưa nói đến làm sai như vụ việc ở huyện Tiên Lãng”.

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước, nguyên Tư lệnh Quân khu IV, nguyên đại biểu quốc hội khóa X nói rằng, "Vụ Tiên Lãng là một tổn thất chính trị lớn" và ông thất vọng về cách quản lý của chính quyền địa phương.

Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Đặng Hùng Võ cho biết, Luật đất đai năm 1993 là chính sách lớn của Đảng và Nhà nước vào thời điểm đó. Luật này quy định thời hạn giao đất là 20 năm, còn Luật đất đai 1987 không quy định thời hạn này.

GS Đặng Hùng Võ cho rằng việc cưỡng chế là sai.

Vì vậy, theo ông Võ, nếu UBND huyện Tiên Lãng giao đất cho người dân 10 ngày trước khi Luật đất đai 1993 có hiệu lực thì sau đó cần phải điều chỉnh thời hạn giao đất lên 20 năm như luật định. Còn việc giao đất năm 1997 và đến năm 2007 quyết định thu hồi là sai. “Huyện Tiên Lãng và TP Hải Phòng không trả lời về việc này có nghĩa là họ đã sai”, ông Võ nhấn mạnh.

Cũng theo nguyên Thứ trưởng Tài nguyên Môi trường, cái sai nữa của UBND huyện Tiên Lãng là hành vi thu hồi do hết hạn nhưng lại không căn cứ vào khoản 10, điều 38 Luật đất đai. Bởi khi hết hạn giao đất nhưng người dân khai thác có hiệu quả và Nhà nước không có dự án cần thu hồi thì người dân đương nhiên tiếp tục được kéo dài thời gian giao đất.

Cần khởi tố ngay vụ phá nhà ông Vươn. Đó là khẳng định của Luật sư Phạm Văn Sinh: "cho dù là ai gây ra sự việc trên thì rõ ràng việc phá hủy căn nhà trên là trái pháp luật và đã có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và cơ quan có thẩm quyền phải khởi tố vụ án để điều tra giải quyết".

Trao đổi với Pháp Luật TP.HCM trong buổi giao ban báo chí đầu xuân, ngày 31-1, ông Đinh Thế Huynh, Ủy viên Bộ Chính trị - Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương, nhận xét việc báo chí đưa tin, phân tích đa chiều vụ cưỡng chế thu hồi đầm thủy sản ở huyện Tiên Lãng, Hải Phòng là đúng đắn và cần thiết.

“Tôi đã điện thoại cho Thành ủy Hải Phòng, yêu cầu làm rõ vụ việc. Hành vi chống người thi hành công vụ là phải lên án, xử lý nhưng cán bộ mà cấp đất sai, thu hồi đất sai thì phải điều tra, xử lý nghiêm” - ông Huynh nói.

Sau khi thực hiện giám sát về vụ cưỡng chế thu hồi đất của ông Đoàn Văn Vươn ở Tiên Lãng (Hải Phòng), trao đổi với báo chí Luật sư Lê Đức Tiết- Phó Chủ tịch Hội đồng tư vấn về dân chủ và pháp luật MTTQ VN cho biết:

Qua những tài liệu mà chúng tôi có được và về tận nơi tìm hiểu sự việc, chúng tôi cho rằng chính quyền cơ sở ở đây làm việc không căn cứ vào pháp luật. Pháp luật cũng như chính sách của Đảng, Nhà nước đều nhất quán là khuyến khích người dân khai hoang phục hóa, sử dụng đất đai có hiệu quả, làm ích nước lợi nhà.

Còn pháp luật về đất đai quy định rõ đối với đất trồng cây hằng năm, đất nuôi trồng thủy sản phải giao 20 năm. Sau thời hạn này, nếu người dân có nhu cầu sử dụng thì được ưu tiên giao lại.

Chiều 2/2, tại buổi làm việc với UBND TP Hải Phòng, Phó Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Nguyễn Duy Lượng khẳng định: “Đất nuôi trồng thủy sản tại đầm Đoàn Văn Vươn là đất canh tác nông nghiệp, mục đích thu hồi đất phải rõ ràng, chẳng hạn để phục vụ cho thủy điện, khu công nghiệp… chứ theo lý do huyện Tiên Lãng đưa ra là để thu hồi đầm ở xã Vinh Quang thì không minh bạch”.

Sau đây là phần giới thiệu tóm tắt về những nhân vật tham gia cuộc giao lưu trực tuyến:

1.    Đại tướng Lê Đức Anh:

Đại tướng Lê Đức Anh nguyên là Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam từ 1992 đến 1997. Ông cũng là một vị tướng tài ba của Quân đội nước nhà, đồng thời từng giữ nhiều chức vụ quan trọng như Tổng tham mưu trưởng Quân đội nhân dân Việt Nam, Bộ trưởng Bộ quốc phòng.

Đại tướng Lê Đức Anh (ảnh Tuấn Nam) 

2. Trung tướng Nguyễn Quốc Thước:

Nguyên là Tư lệnh Quân khu IV, Phó chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội Cựu chiến binh Việt Nam, Nguyên đại biểu Quốc hội khóa IX, X, XI, ông là người luôn luôn thể hiện tâm huyết của mình với những vấn đề quốc gia đại sự của dân tộc. 

Trung tướng Nguyễn Quốc Thước 

3. GS. Đặng Hùng Võ:

Nguyên là Thứ trưởng Bộ Tài nguyên- Môi trường, đối với vụ cưỡng chế ở Tiên Lãng, ông đã có rất nhiều bài phát biểu trên báo chí chỉ ra những điểm sai trong việc giao thu hồi đất trong vụ cưỡng chế  của lãnh đạo địa phương. Đồng thời, tới đây, ông sẽ là người tư vấn pháp lý cho vụ việc này.

Thứ trưởng Đặng Hùng Võ 

5.    Luật sư Nguyễn Thanh Bình, Chánh văn phòng Hội đồng lâm thời luật sư toàn quốc

Ban biên tập