Chuyên mục
Chuyện của những người Việt ở Ulyanovsk…
BÌNH LUẬN
Cau chuyen nay co that cac bac ah day fai di nhu nha Bao nay moi Viet dung su that chu
Cuộc sống vất vả chúng ta phải vượt qua thôi, ở đâu cũng thế mà, ở nhà còn khó khăn nhiều.
chuc ba con ulianopco lam an tot nhe

Chuyện của những người Việt ở Ulyanovsk…

Thứ sáu 19/06/2015 10:18 GMT + 7
Ở thành phố xa, chuyện làm ăn sinh sống của bà con còn nhiều vất vả gian truân lắm, nó luôn là đề tài hấp dẫn lôi cuốn tính tò mò của tôi. Chính vì lẽ đó mà tôi quyết định làm một chuyến du hành kí..

Chuyến xe “bão táp”!

Ngày 8.6, phần hết vé tàu hỏa vì cận ngày đi, phần lại muốn du hành theo xe thành phố xa lên ăn hàng để nếm trải cái “hương vị” ngọt ngào cay đắng như thế nào, tôi alô cho chú em tên Đức dưới Uly (gọi tắt tỉnh Ulyanovsk) để nó đặt chỗ.

Thực ra mà nói, chuyến đi này (tiếp theo chuyến đi dịp 9.2014, chưa kể chuyến đi dịp tết 2015 để viết bài) là theo lời mời của bà con ở Ulyanovsk để làm phóng sự và đưa tin cho việc lãnh đạo hai tỉnh Nghệ An và Ulyanovsk tiến hành kí kết khởi công xây dựng tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh và quảng trường Hồ Chí Minh cũng như dự án làm nhà trung tâm thương mại Nghệ An tại Ulyanovsk. Những việc này nằm trong kế hoạch của lãnh đạo hai tỉnh cũng như tâm huyết của bà con dưới đó ấp ủ từ lâu nay…

Cái nắng trưa hè tháng 6 của nước Nga tuy không oi ả như ở Việt Nam nhưng cũng chẳng phải vừa, dù hôm nay nhiệt độ ở mức 27, 28 độ C!  Đã thế, lại còn phải chờ bà con đi lấy hàng tại chợ Liu (trung tâm thương mại Mátxcơva – ấy là bà con mình cứ thích gọi tắt như vậy) rồi lại còn chạy sang chợ Chim (gọi tắt từ trung tâm thương mại Sadovod) Qua hai chặng, mãi tới 13 giờ 30 phút, xe khách mới khởi hành.

Nói là xe khách, chứ thực ra, hàng hóa chất đầy xe, bịch lớn bịch bé nhét tứ tung từ gầm để hàng cho tới hai hàng ghế, bên trên lót nệm cho các thượng đế nằm! “Ôi dào, mùa này còn đỡ đấy bác ơi, mùa đông hàng hóa nhiều ý à, là bọn em phải lách vào khe nào hở mà chợp mắt đó bác à!” cô em tên Hằng nhanh nhẩu. 

Bà chủ xe cũng tên Hằng, (có ông chồng là người Nga, cao to khỏe mạnh nhưng khá vui tính) cả 2 vợ chồng cô đều tháo vát, tận tình với bà con nên ai cũng thích đi lấy hàng với xe của cô. Ông chồng thì tự hào có cô vợ Việt Nam khéo người lại đảm đang, khoe ngay với tôi khi thấy Hằng đi tới: “Vợ tôi đây!” (chuyện đời của hai anh chị tôi sẽ kể trong một đề tài khác?)

Cuối cùng thì xe cũng chạy bon bon trên đường về thành phố xa cả ngàn km (với khoảng hơn 14 tiếng đồng hồ) Khách Nga, khách Việt đều là dân Uly cùng đi lấy hàng, ai nấy vào chỗ của mình. Khách Nga đặt chỗ ngồi ở phía trước, khách Việt đặt giường nằm phía sau. Phần tôi thì thằng đàn em nó đặt chỗ nằm cho giãn xương cốt – đường xa mà! Khốn nỗi, muốn vào chỗ ngả lưng thì phải bò mà vào nhé! Ngồi còn phải còng lưng xuống nữa là? Bởi trần xe nó sát sàn sạt ngay trên đầu mình! Tôi nói đùa với đám anh chị em đang nửa ngồi nửa nằm trên xe: “Chà, chuyến xe bão táp đây! Không khác gì dân công hỏa tuyến nhé!” Ai nấy cười khúc khích, một chị quê Quảng Ngãi với chất giọng nằng nặng của xứ miền trong: “Bác giờ mới đi lần đầu, chứ bọn em thì bão táp với dân công hỏa tuyến từ bao năm nay rồi! À, mà bác đừng có chụp ảnh với viết gì về tụi em bác nhá, xấu hổ chết!” Được thể tôi trêu: “ Hừ, chốc nữa các cô các cậu khò khò rồi, tớ sẽ chụp vài kiểu ảnh để thể hiện là dân công hỏa tuyến trên chuyến xe bão táp nhé, để ở nhà họ hiểu thế nào là làm ăn vất vả ở trời Tây chứ!” Ai nấy cười tán thưởng câu đùa vui nhưng vương vấn tiếng thở dài khe khẽ với nỗi buồn ẩn giấu bên trong…

Tôi loay hoay với cái kiểu đi xe kì lạ này? Thôi thì, mình đã chấp nhận du hành theo xe ăn hàng cơ mà? Giày cho vào túi pakét (túi nilon) nhét vào một ngách, rồi mới bò lên “giường” nằm. Túi hành lí, đồ nghề máy móc cùng với chân máy ảnh, camera kềnh càng gấp lại nhét đại chỗ nào đó trên xe. Trời nóng, may mà xe có máy điều hòa nên cũng đỡ, chứ không thì cái trần xe nó nướng chả mình như chơi! Nằm xuống bên cạnh anh bạn khác mới quen tên L. lập tức chuyện cứ nở như ngô rang. Tay này cũng “háo” chuyện nên hai chúng tôi cứ thi nhau chém gió! Chuyện đời, chuyện trái đất, nhân tình thế thái…Nhưng chuyện làm tôi chú ý hơn cả là chuyện bà con ở Uly lâu nay làm ăn vất vả theo mọi nghĩa đen, nghĩa bóng như thế nào? Xem ra, anh bạn này có quá nhiều điều “tâm sự”. Tôi chỉ biết an ủi chứ còn biết làm gì hơn?

…Đang chập chờn trong giấc ngủ lơ mơ thì có tiếng ồn ào bên tai, xe dừng: “Mời mọi người xuống điểm tâm nhé!”, tiếng cô Hằng chủ xe lảnh lót. Bởi điểm dừng chân bên đường duy nhất sau đó độ mấy tiếng đồng hồ của chuyến hành trình là một nhà hàng để khách và chủ xe cùng vào lót dạ, giải quyết việc riêng, thư giãn trong chừng 1 tiếng đồng hồ? Nhà hàng này phục vụ theo kiểu xtalovaia (nhà ăn thời bao cấp), khách sắp hàng tự lấy món rồi ra quầy thanh toán. Các món ăn cũng phong phú ra phết: cá, xúp, bánh mì, salát, thịt gà rán, thịt lợn, thịt bò, xmetana, nước quả, caphê, chè, bia ruợu…giá cả cũng không đắt lắm so với ở Mátxcơva?

…Đêm hè xuống muộn, mãi khoảng 22 giờ 30 phút bóng đen mới tối dần qua ô cửa sổ xe. Tiếng anh chị em râm ran nãy giờ đã lặng dần, chỉ còn nhịp xe rung lắc theo lộ trình, tiếng khò khò của hai tay người Trung Quốc (cũng tạm trú và làm ăn tại Uly) nằm mé bên kia đã vang vang theo nhịp xe rồi. Anh bạn L. nằm bên cạnh cũng đã thở đều…Họ vất vả cả đêm qua hành trình từ dưới Uly lên, sáng nay lại vội vã lấy hàng bây giờ mệt mỏi thiếp đi lấy sức mai về lại lo “chiến đấu” tiếp…Nghĩ mà cực cho họ thật! Còn riêng tôi? Tôi cứ trằn trọc mãi vì lạ “giường”! Vì xe lắc, vì chật chội khó xoay trở, vì bao cảm giác là lạ đan xen? Thì ra, để có miếng cơm manh áo, bà con phải vất vả thế này đây? Người nhà của họ ở Việt Nam có thấu hiểu cho chăng? Hay chỉ biết tiêu xài những đồng tiền một nắng hai sương lẫn bao mồ hôi nước mắt và có khi cả máu? Đã có nhiều chuyến, cả xe bị bọn giả mạo công an trấn lột, bọn cướp dọc đường hành hung? Họ đi lấy hàng tận Mátxcơva xa hàng ngàn km với bao nỗi hiểm nguy rập rình, nhưng không đi lấy gì mà bán? Giá cả lại lên xuống theo xanh (USD)? Nhập vào, bán ra là cả quãng đường tính toán thiệt hơn? Từ chục đôi dép, dăm chục cái áo phông, áo tắm, vài trăm cái đồ lót v.v…phải tính sao để mua vào bán ra có chút lời lãi cùng lắm thì hòa vốn? Nếu thời tiết trái chứng là hàng mua về thành công toi. Nhìn họ tay xách nách mang từng túi nhỏ, hay theo sau cái xe đẩy hàng ì ạch do mấy tay người Tazkistan làm cửu vạn đi tất bật giữa trưa nắng hè lúc ở chợ Liu, lúc ở chợ Chim – trong đầu tôi đã dội lên bao câu hỏi? Nhưng câu trả lời hãy còn khó lắm! 

…Chập chờn theo tiếng xe lắc, đường về thành phố xa quả là xấu so với ở thủ đô, ổ gà có vẻ nhiều hơn, qua mảnh vải lất phất ở ô cửa sổ tôi chợt thấy sáng bạch rồi! Hóa ra, tiết trời tháng 6 này càng xa thủ đô thì ban ngày sớm hơn? Xem đồng hồ mới có 2 giờ sáng? (Nếu ở Mátxcơva thì phải độ 3, 4 giờ mới sáng cơ!) Gần tới Uly rồi. Lại thiêm thiếp…Bỗng có tiếng cô chủ xe kêu lên thảng thốt vẻ lo lắng nhưng khe khẽ: “Mọi người dậy đi, xuống phía trước ghế ngồi, có công an ngoại kiều kiểm tra giấy tờ, mọi người lấy hộ chiếu ra nhé…” Hóa ra, sở dĩ có sự kiểm tra bất thình lình này là do một người ở Uly đã bỏ trốn khi bị trục xuất về nước, thật đến khổ! Khoảng 30 phút sau, chúng tôi lại tiếp tục hành trình (nghe nói trong đoàn xe về Uly cùng đi hôm đó cũng có một anh chàng Trung Quốc nào đó khôn lỏi trốn vào tualet ngồi “thiền” chịu mùi xứ uế hàng giờ nên mới thoát nạn, may cho y là công an họ không kiểm tra kĩ mà thôi?!)

“Suốt ngày dài lại đêm thâu, tôi ngồi đây chẳng đi đâu?”

Không phải là chẳng đi đâu mà là chẳng dám đi đâu vì còn phải lo kiếm khách. Hàng về rồi, dỡ ra, đưa vào, ngồi bán. Cái vòng quay của họ cứ luẩn quẩn hết ngày này sang ngày khác, tháng này sang tháng khác, năm này qua năm khác như con ong cái kiến nhẫn nại tha mồi vậy.

Vợ chồng con cái cháu chắt dắt díu từ Việt Nam sang (số khác thì được sinh đẻ ở đây, gọi là thế hệ F2) lo nơi ăn chốn ở rồi thì phải còng lưng ra mà bán hàng, còn biết làm gì khác ở đất này? Theo chỗ tôi được biết, dân Việt Nam sinh sống, làm ăn và học tập tại Uly (Ulyanovsk) chỉ vào khoảng bảy tám trăm người? Có 3 khu chợ hoạt động với vài ông bà chủ Nga và ta. Ở đây chưa có những nông trại như ở Mátxcơva hay Vongarask…Xưởng may thì cũng chưa phát triển rầm rộ như ở Mátxcơva hay Vladimia, Tula... Xây dựng cũng không phát triển. Chủ yếu là dân đi chợ bán hàng. Tóm lại, cảnh bình lặng nhưng cũng có “sóng ngầm” đấy! Tuy nhiên, họ cũng đã tự dàn xếp với nhau nên đã đỡ đi nhiều, hi vọng là thế. Tiền thuế hàng tháng cũng “khiêm tốn” nên bà con cũng “dễ thở”, bởi vùng sâu vùng xa này người Nga họ mua hàng hạn chế, túi tiền không nhiều mà. Ulyanovsk là tỉnh nghèo. Tôi biết rõ điều đó. Cứ nhìn dân cư sinh sống, đường sá đi lại ổ voi ổ gà nhiều, đủ biết kinh phí được “rót” như thế nào? Năm ngoái tôi xuống vẫn vậy, đầu năm nay xuống chưa có gì thay đổi, rồi bây giờ giữa năm xuống cũng thế, chả khác gì? 

Chú em tên Đức dẫn tôi làm một vòng qua 2 khu chợ ngoài và chợ trong, nhận thấy cái không khí mua bán quả là lặng lẽ, bà con người Việt kẻ lo dỡ hàng từ xe vào quầy, người chờ khách…Khách Nga dạo bước không vội vã, không ồn ào. Có khi họ chỉ lướt qua ngó ngó nghiêng nghiêng rồi bước. Cũng có khi dừng lại hỏi giá, xem hàng, thử ướm, lắc đầu…Tuy nhiên, cũng có vị khách hài lòng khi mua được món đồ cần thiết với giá cả thuận mua vừa bán.

Ở khu chợ bán lẻ, chị Phạm Thị Huyền, khi được tôi phỏng vấn (để đưa lên truyền hình kĩ thuật số), sau ít phút ngại ngần trước ống kính rồi cũng từ tốn trải lòng về những khó khăn vất vả của bà con nơi đây: “Vâng, ở Ulyanovsk này trước đây thì bà con làm ăn cũng bình thường nhưng sau khủng hoảng thì gặp khó khăn. Đôla chưa trượt thì còn kiếm được. Ai có giấy tờ còn đỡ chứ thiếu nó thì cũng chạy ngược chạy xuôi rất khổ. Có vất vả có khổ sở nên chỉ mong khi nước Nga trở lại bình thường để cuộc sống đỡ hơn. Anh chị em ở đây cũng đoàn kết thương yêu nhau, giúp đỡ lẫn nhau…”

Sang khu chợ ốptôm (bán sĩ) khác, tôi tranh thủ gặp và phỏng vấn anh Phạm Văn Quang, anh không giấu sự lo lắng: “Năm nay chúng tôi làm ăn khó khăn, nước Nga khủng hoảng, giá đôla bị đẩy lên cao, dân tình tiết kiệm nên mua sắm cũng kém, mặc dù hàng hóa nhiều, phong phú, giá cả phải chăng”

Còn anh Nguyễn Quang Thành, phó chủ tịch Hội người Việt Nam “Đoàn kết” tại Ulyanovsk (mà mọi người hay đùa là cán bộ “tuyên huấn” vì tài ăn nói lưu loát, sống vui vẻ hòa đồng lại rất có khiếu bắt chước tiếng nói của các miền quê Nam Trung Bắc nên luôn mang lại tiếng cười cho bà con những lúc tụ họp) thì cho biết: “Năm 2014, do tình hình nước Nga bị cấm vận nên ảnh hưởng chung đến làm ăn buôn bán. Thời điểm này quả là khó khăn cho bà con. Thời kì làm ăn thuận lợi đã qua rồi, lúc đó bà con kiếm được thì cũng tiết kiệm nên có đồng ra đồng vô. Với tư cách là những người trong Hội chúng tôi luôn giúp đỡ bà con như về giấy tờ hợp pháp để sinh sống và làm ăn. Đồng thời luôn lưu giữ tình hữu nghị với chính quyền địa phương nên cũng được bạn ưu ái tạo điều kiện giúp đỡ”

Qua quan sát, tôi nhận thấy các chợ ở Ulyanovvsk vẫn chưa được nâng cấp, nên hãy còn sơ sài. Cũng phải, ở thành phố xa đâu được như ở thủ đô có kinh phí lớn và phải theo yêu cầu khắt khe của chính quyền?

Khi đã an cư thì lạc nghiệp…

Chú em tên Đức, là phó chủ tịch, phụ trách mảng văn hóa của Hội người Việt Nam “Đoàn kết” tại Ulyanovsk, tâm sự với tôi: “Bà con nơi đây giờ đã gắn bó với Uly lắm rồi anh ạ. An cư lạc nghiệp mà!” Đức nói đúng. Như vợ chồng Đức và Hằng có 2 gian hàng nho nhỏ tại 2 khu chợ, chồng một nơi, vợ một nơi, bán buôn nhì nhằng đắp đổi qua ngày. Có hai cháu, thì một cháu gái ở Việt Nam, trong ngành cảnh sát, cháu vừa mới xây dựng gia đình, cháu trai sau đang học phổ thông. Cũng nhờ tằn tiện dành dụm nên không chỉ kiếm được cái hộ khẩu Nga mà còn mua được căn hộ 3 buồng do một người đồng hương để lại cách đây mấy năm khi mọi thứ đang còn dễ dàng. 

Tuy nhiên, giờ đây, khá nhiều bà con không chỉ có hộ khẩu Nga mà còn có căn hộ cũ do mua lại của người địa phương cơ đấy, giỏi thật! Đó cũng là nhờ ở cơ chế thoáng của địa phương nên bà con mới có cơ hội thuận lợi.

Có một điều là, bà con ở vùng Ulyanovsk này, mặc dù làm ăn khó khăn, nhưng cũng có một số gia đình gom góp tiền mua được căn hộ. Bởi giá nhà nơi đây rất rẻ, không như ở thủ đô hay vùng khác gần Mátxcơva? Nếu ở thủ đô giá nhà là hàng trăm ngàn, thậm chí là hàng triệu đôla Mĩ thì ở nơi này chỉ vào khoảng vài chục ngàn đôla Mĩ là có thể mua được căn hộ cũ rồi tu sửa lại. Tằn tiện gom góp thể nào mà chục năm chả mua được căn hộ có chỗ chui ra chui vào đỡ đi thuê? 

Ngoài ra, cuộc sống của họ rất bình lặng mang vẻ thôn dã hơn là phố thị khiến tôi cảm thấy thích thú? Cứ tưởng tượng cảnh, sau buổi chợ, họ alô cho nhau đến nhà làm một…chén! Ngay một tuần tôi ở Uly đã có vinh hạnh được dự 2 đám vừa giỗ, vừa tân gia. Nhiều khi vợ chồng họ phải “chia nhau” mỗi người đi mỗi nhà! Mấy anh em họ nói đùa với tôi: “Bác xem, đầu tháng mua cả tập phong bì, cuối tháng vơi rồi!” Có gì lạ đâu, nào chẵn tháng, tân gia, giỗ lạt, cưới xin, về phép, sang phép, con cái học giỏi đỗ đạt…Tình cảm láng giềng hàng xóm mà, cái không khí ấm cúng cứ như ở quê nhà vậy. Tôi bảo: “Các cô chú tuy vất vả một chút nhưng lại vui vẻ hơn dân thủ đô bọn tôi rồi đấy, lại được sống quây quần đầy ắp tình làng nghĩa xóm”. Bởi, chả biết tự bao giờ khi mà ở đây còn có tục lệ, ai về phép là cả “làng” đến tiễn từ nhà ra tới tận ga tàu, lại còn “lì xì” phong bao nữa, vui thật! 

Trịnh Xuân Quế, chủ tịch Hội người Việt Nam “Đoàn kết” tại Ulyanovsk, một người có công gầy dựng Hội thì cho tôi hay: “Bọn em sống nơi đây yên ổn được là nhờ ở lãnh đạo địa phương nhất là ngài thống đốc, họ quan tâm giúp đỡ tạo nhiều điều kiện thuận lợi, bởi thế mình phải sống làm sao cho phải đạo. Bà con trong Hội luôn nhắc nhở bảo ban nhau đoàn kết, thương yêu tôn trọng, giúp đỡ nhau lá lành đùm lá rách, bọn em tuy nghèo nhưng sống thật nên không hổ thẹn với ai!”.

Nhìn cảnh bà con tụ họp thân ái, trẻ em chơi đùa vui vẻ bên bố mẹ sau buổi làm, gia đình ấm cúng bên mâm cơm…tôi thấy như vui lây với cuộc sống bình dị nơi này! Ước mơ giản dị là mong sao mọi ngày cứ trôi qua như thế trong tình làng nghĩa xóm nơi xa xứ! Hãy sống đoàn kết và thân ái như tên gọi của Hội “Đoàn kết” –  bà con Ulyanovsk nhé!


Hàng mới từ Mátxcơva đưa về chợ Ulyanovsk.


Chờ khách…


Khách đã mở hàng!


Hè về ra giúp mẹ bán hàng


Tụi trẻ cùng vui đùa ở nhà anh Bình.


Bé xem hoạt hình.


Bà con ở chợ trong chụp ảnh lưu niệm.


Bà con ở chợ ngoài chụp ảnh lưu niệm.


Anh Bình nhớ mẹ ở nơi xa xứ trong ngày giỗ …


Bà con đến thăm nhân ngày giỗ mẹ của anh Bình…


Mừng tân gia nhà anh Sơn.


Mừng tân gia nhà anh Sơn
.

Võ Hoài Nam (từ Mátxcơva)
Nguồn: dantri.com.vn
31 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.