Rời làng mà đi - Kỳ 1: Nửa làng đi Lào

Đó là những chuyến rời làng của những cư dân nông thôn đi làm đồng nát, lấy chồng ngoại, xuất khẩu lao động...

Kỳ 1:  Nửa làng đi Lào

Ngày giữa tháng mười, chúng tôi tìm về “làng tỉ phú” Hòa Vang (xã Lộc Bổn, huyện Phú Lộc, Thừa Thiên - Huế) vừa lúc chiếc xe biển số Lào từ trong làng đi ra. Chiếc xe lăn bánh lẫn trong tiếng cười và nước mắt của người đi và kẻ ở lại.

Dù ở ngay cạnh quốc lộ và đường ray xe lửa nhưng làng quê yên ắng đến lạ thường. Hai bên đường san sát những ngôi nhà tầng kiên cố, cửa vàng óng màu gỗ hương...


Xuất ngoại... nửa làng

Ngày trước, Hòa Vang là làng thuần nông nhưng ít đất, nghèo nhất xã. Đất ít, cằn cỗi. Xong mùa gặt là dân tìm đường vào núi chặt củi kiếm miếng ăn. Đời người chăm chỉ, lầm lũi, cơ cực suốt tháng năm vẫn không cất đầu lên được. Rồi một ngày, cái đói cái nghèo dẫn bước người ta qua xứ Lào với mong ước đổi thay cuộc đời. Chỉ trong chốc lát, phong trào đi Lào như cơn lốc kéo theo hơn phân nửa số dân của làng. Làm ăn được.

Rồi người đi trước dắt díu người đi sau. Đồng tiền dễ kiếm nên con trai con gái mười tám đôi mươi lần lượt lên đường làm ăn. Có người quanh năm phải sống trong cảnh ăn đong, nhưng chỉ sau một thời gian sang Lào đã về xây được nhà, sắm được xe. Và Lào trở thành miền đất hứa, cứ ra tết người Hòa Vang nườm nượp đi Lào.

Ông Nguyễn Hồng Linh, trưởng làng Hòa Vang, nhớ lại: “Hồi cuối năm 1990 làng này có ông Sỹ qua làm thuê bên Lào. Làm ăn phát đạt, ông Sỹ liền về quê kéo bà con sang bên ấy lao động. Rồi cứ thế anh kéo em, con nhà chú kéo con nhà bác, dắt díu sang bên ấy hết. Bây giờ người làng Hòa Vang rải khắp bên Lào. Làng chỉ 5.700 nhân khẩu thì giờ đã có 3.000 ở bên Lào”.

Ông Linh tâm sự hồi trước cả làng bám ruộng để sống nhưng mỗi nhân khẩu bình quân được 2 sào nên chỉ đủ ăn. Vậy mà từ khi sang Lào kinh tế khấm khá hẳn. Cuộc đời dân Hòa Vang bước qua trang mới, có nhà cửa đàng hoàng, đường sá rộng rãi. Cả thôn nhà ai cũng sắm sửa được tivi, xe máy. Một số hộ làm ăn khấm khá còn đầu tư vài ba chiếc xe khách chuyên chạy chuyến Lộc Bổn - Vientiane. Mỗi ngày ở làng có hơn chục chuyến xe sang Lào. Quốc lộ đoạn qua Hòa Vang trở thành “bến xe Lào” của người dân các tỉnh miền Trung. “Dân làng sang Lào như đi chợ. Có người không biết Hà Nội, Sài Gòn ở đâu nhưng đất Lào thì thuộc như lòng bàn tay” - một chủ xe ở Hòa Vang cười bảo.

Chúng tôi tìm về nhà ông Trần Văn Tánh. Ông Tánh được coi là người đổi đời kể từ ngày bước chân sang Lào. Ông Tánh kể: “Tôi mồ côi cha mẹ từ nhỏ. Lớn lên lấy vợ chỉ với hai bàn tay trắng. Hồi đó nhà cửa rách nát, con cái nheo nhóc, khi nghe người ta bảo qua Lào dễ làm ăn tôi liền “đánh” một chuyến. Sang bên đó, ban đầu đi làm thợ rồi tôi nhận thầu xây nhà. Tích cóp được ít vốn, tôi về kêu thêm anh em hàng xóm qua nhận thầu lớn. Trời cho làm ăn thuận lợi, mỗi năm tôi kiếm được hai ba tỉ đồng. Có tiền con cái có điều kiện học hành, hai đứa con gái tôi vào đại học cả rồi”. Cũng như ông Tánh, hàng trăm người ở làng sau khi xuất ngoại đã tích cóp được tiền về xây nhà lầu, sắm xe hơi. Làng bây giờ nhiều khu vực nhà lầu san sát, khang trang như phố.