Người Việt ở Nga: Sống vi phạm hay tuân thủ pháp luật?

Tại làng Mosrentgen ở ngoại ô thủ đô Nga, nơi có hơn 300 lao động Việt Nam không có giấy phép đang làm việc, lực lượng thực thi pháp luật đã điều tra và ngăn chặn hoạt động sản xuất phi pháp hàng may mặc trẻ em nhái thương hiệu. Số lượng tương đương người Việt Nam vi phạm luật di trú của Nga cũng được phát hiện trong một xưởng may trên địa bàn huyện Orekhovo-Zuyevo, Ngoại ô Matxcova. Tỉnh Ivanovo điều tra 34 người Việt Nam làm việc bất hợp pháp, tại thành phố Tula cũng phát hiện 29 trường hợp. Những công nhân như vậy thường làm việc với chế độ 12 giờ mỗi ngày, sống ngay tại nơi sản xuất trong điều kiện mất vệ sinh và vi phạm các quy tắc phòng cháy. Điều nguy hiểm là tại các cơ sở này, bất cứ lúc nào cũng có thể xảy ra tai nạn như ở Egorievsk mùa hè vừa qua, nơi đã có 14 nạn nhân vụ hỏa hoạn là công dân Việt Nam.

Các trường hợp di trú bất hợp pháp bị phát hiện sẽ phải đối mặt với thủ tục trục xuất khỏi LB Nga. Còn những người tổ chức sản xuất phi pháp chờ đợi ra tòa với mức án tối đa hai năm tù. Đó là hiện thời, còn dự luật mới đang được Cơ quan di trú Liên bang nghiên cứu dự định sẽ thắt chặt qui kết trách nhiệm, đưa mức án về tội tổ chức di trú và lao động bất hợp pháp lên đến 10 năm tù giam.

Tất cả đều có quyền tự lựa chọn: sống và làm việc tại Nga bất hợp pháp, dưới sự đe dọa tù đày và trục xuất khỏi đất nước, hoặc tuân thủ pháp luật. Ngày càng phổ biến việc lựa chọn giải pháp thứ hai ở nhiều khu vực của Nga. Ví dụ: tại tỉnh Sverdlovsk, vùng Ural. Ông Mikhail Morozov, Chủ tịch Chi hội Hữu nghị Nga-Việt của tỉnh cho biết:

“Trong thời gian hai năm qua, cộng đồng người Việt tại tỉnh đã tăng gấp ba lần. Công dân Việt Nam đến tỉnh trên cơ sở làm việc dài hạn, theo quy định của pháp luật họ được cấp giấy tạm trú và giấy phép lao động. Họ tổ chức các cơ sở may với số lượng không dưới 300 công nhân. Hiện ở tỉnh đã có năm xưởng đăng ký hoạt động chính thức và nộp thuế như các doanh nghiệp Nga. Các cơ sở tiêu thụ sản phẩm trong thị trường tỉnh hoặc thông qua đấu thầu, sản xuất hàng đáp ứng nhu cầu may mặc cho khu vực.”

Chủ tịch Hội người Việt Nam ở Nga ông Đỗ Xuân Hoàng cho biết, hàng trăm công nhân người Việt đang lao động tại các doanh nghiệp hợp pháp ở Ngoại ô Matxcova, ông nhận định làm theo pháp luật là giải pháp bình yên và lợi ích hơn.