Chuyên mục
Cách thức tuyển chọn và đào tạo nhân tài: Liệu có lỗi thời?
BÌNH LUẬN
Chưa có bình luận nào cho bài viết này.

Cách thức tuyển chọn và đào tạo nhân tài: Liệu có lỗi thời?

Thứ bảy 09/01/2016 10:36 GMT + 7
Trước nhận định, học sinh Việt Nam có kiến thức phổ thông tốt nhưng lại đuối dần khi vào cấp đại học và càng kém ở bậc thạc sĩ, tiến sĩ đặt ra nhiều vấn đề trong việc phát hiện và bồi dưỡng nhân tài một cách “dài hơi”, đặc biệt đối với lớp chọn, trường chuyên. Theo nhiều giáo sư, tiến sĩ nổi tiếng việc đào tạo chuyên theo kiểu “hớt váng” hay “luyện gà nòi” đã không còn phù hợp và đề xuất đào tạo chuyên nên bắt đầu từ bậc THCS.


Ảnh minh họa

Chưa chú trọng phát hiện tài năng

Học chuyên kiểu “hớt váng” hay “luyện gà nòi” được hiểu là cách học chú trọng đến kết quả, điểm số, thành tích chứ chưa thực sự nhìn đến sự phát triển xa và chú trọng đến phát hiện tài năng, tư duy thiên bẩm. Trao đổi về vấn đề này, PGS Phan Thị Hà Dương (Viện Toán học Việt Nam) cho rằng cần xác định hệ thống chuyên như thế nào để việc dạy và học không phải là “luyện gà nòi”. Nữ PGS chỉ ra thực tế, với không riêng chỉ môn toán, những học sinh bộc lộ năng khiếu về từ sớm, nếu có định hướng sẽ phát triển rực rỡ.
Đồng quan điểm, GS.TSKH Đỗ Đức Thái (Trường Đại học Sư phạm Hà Nội) nhận định: “Với học chuyên, chúng ta cần xác định rõ hai việc là phát hiện và bồi dường thành nhân tài. Lớp chuyên hiện nay thường khó hoặc bỏ qua công đoạn một”. Thi tuyển chọn vào lớp chuyên hiện nay giống như là hớt váng, GS Thái ví von. Nói rõ hơn, GS cho biết các em phải “nổi lên” xong mới hớt lại đem vào một chỗ và cô đặc lại vì giống như làm sữa tách bơ. Lâu nay, việc phát hiện và bồi dưỡng ở giai đoạn chưa “nổi váng”, nước ta đang làm chưa tốt, nhất là sau khi có nghị quyết không thành lập trường chuyên, lớp chọn ở cấp THCS nữa. Đã đến lúc phải đặt thành vấn đề nghiêm túc và phải tập trung giải quyết làm sao phát hiện và bồi dưỡng mầm mống học sinh có năng khiếu và yêu thích môn chuyên chứ đừng nói là bồi dưỡng học sinh giỏi, GS Đức nhấn mạnh.

Có nên mở lớp chuyên từ cấp THCS?

Một thời gian trước, nước ta quy định không được mở trường chuyên, lớp chọn ở cấp Tiểu học và THCS, theo GS Thái, có thể ở thời điểm trên quy định này thích hợp nhưng sau nhiều năm lại bộc lộ những điểm không hợp lí. Chuyên THPT là đỉnh của một hình chóp mà lưng chừng là chuyên THCS và một cái nền rộng hơn là phong trào học tập và đam mê ở cấp 1, đáy rộng thì mới chọn được chính xác và tốt hơn mũi nhọn ở phía trên. Đã có những giai đoạn gần đây, thành tích thi học sinh giỏi quốc tế của Việt Nam có năm xếp thứ hạng dưới 30. Nhiều người cho rằng đây là một cái ảnh hưởng từ việc không có hệ thống chuyên THCS nữa. Dưới góc độ cá nhân, GS ủng hộ việc mở lại các lớp chuyên ở THCS trên quy mô của từng quận, huyện. Mỗi quận, huyện có thể mở một lớp chừng 30 - 35 em, và nên bình thường hóa lớp đấy để không tạo ra một cuộc chạy đua vào lớp chuyên. “Tôi tin rằng, khi có lớp đấy chúng ta sẽ có cơ hội phát hiện sớm hơn, đào tạo và bồi dưỡng các em một cách tốt hơn từ khi còn THCS. Quan trọng hơn, điều này sẽ tạo ra một phong trào hiếu học, ham thích học hỏi, một cách học sáng tạo trong rộng rãi các em học sinh phổ thông và là đầu tàu lan rộng sang các em cấp 1. Đây chính là cái đích mà chúng ta muốn xây dựng”, GS Đỗ Thái Đức nhấn mạnh.

Bàn về thời điểm học chuyên, PGS.TS Nguyễn Lân Trung (nguyên Phó Hiệu trưởng trường Đại học Ngoại ngữ, Chuyên gia cao cấp Đề án ngoại ngữ 2020) lại có quan điểm khác. Theo PGS Lân Trung, chủ trương đào tạo chuyên là một chủ trương đã có từ lâu. Giáo dục THCS chưa phân ban giáo dục kiến thức nền, chỉ lên ở THPT học sinh bộc lộ năng khiếu ở các lĩnh vực nên mới phân ban. Đối với ngoại ngữ, càng học sớm thì càng tốt nhưng không phải học với bất cứ điều kiện nào, nhiều ý kiến cho rằng phải học từ mẫu giáo, tiểu học nhưng nếu học không đúng thì lại là lợi bất cập hại. Theo quan điểm của PGS.TS Nguyễn Lân Trung: “Khi lên cấp 3, người ta bắt đầu chuyên ra các ngành thì lúc đó nên có những lớp chuyên, kể cả đối với ngoại ngữ, mặc dù ngoại ngữ là một môn học thực hành là chủ yếu”.

Xây dựng phương án mới để tuyển chọn nhân tài

Câu hỏi được đặt ra là cần phát hiện những người có tố chất, năng lực như thế nào? GS Thái (trường Đại học Sư phạm Hà Nội) tiếp tục chia sẻ kinh nghiệm giải quyết trong môn toán là nên xây dựng những hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường, tổ chức giao lưu với các nhà nghiên cứu, mở câu lạc bộ, thi qua mạng, tổ chức các kỳ thi học sinh giỏi với nhiều cung bậc khác nhau của các kì thi, động viên càng nhiều em thi càng tốt… để phát hiện ra những em có năng khiếu và có hứng thú, lòng say mê với môn học nào đó. Đừng đồng nhất các em có thể làm tốt các bài theo kiểu luyện giải bài với các em có năng khiếu, ham thích và thiên tư, tố chất bẩm sinh. Ông cho rằng, không chỉ riêng với môn toán mà với tất cả các môn đào tạo chuyên đều có nguyên lí giống như vậy.

Cũng nhận định khâu phát hiện ra những học sinh có nhân tố là khó và rất quan trọng, PGS Nguyễn Vũ Lương, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên (thuộc Trường ĐH Khoa học tự nhiên) trao đổi: Qua quá trình tuyển sinh vào chuyên nhiều năm, nhà trường nhận thấy những em có điểm thi chuyên toán rất cao thường sẽ có tư duy học tập tốt. Tuy nhiên, nhiều em thi vào chuyên Khoa học tự nhiên lại đỗ vì điểm môn xã hội cao còn nhiều em học tốt Khoa học tự nhiên lại bị trượt do điểm thi các môn xã hội không cao. Bên cạnh đó, để tuyển học sinh vào học chuyên Khoa học tự nhiên thì sẽ có nhiều em học ở tỉnh lẻ, huyện nghèo nên để so sánh năng lực học tốt ngoại ngữ với các em ở Hà Nội là không công bằng. “Chúng tôi suy nghĩ, nếu như vào THPT các em chưa học tốt tiếng Anh thì có thể bồi dưỡng và đào tạo thêm chứ chưa học tốt môn chuyên thì khó để bồi dưỡng thành một người giỏi”, Hiệu trưởng Trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên nhấn mạnh. Vì thế, để giảm bớt áp lực thi cử cho thí sinh, khối THPT chuyên thuộc các trường ĐH, thay vì phải thi tới 4 môn như hiện nay (tiếng Anh, văn, toán và môn chuyên) thì dự kiến sẽ chỉ thi 2 môn. Ví dụ, trường THPT chuyên Khoa học tự nhiên sẽ thi môn điều kiện là môn toán và một môn chuyên theo lựa chọn của học sinh. Các môn như tiếng Anh, ngữ văn sẽ xét theo học bạ của học sinh lớp 9 (đối với các tỉnh) và kết quả thi trong kỳ thi vào lớp 10 (với học sinh Hà Nội). Theo PGS Lương, điểm xét tuyển theo học lực lớp 9 các môn ngoại ngữ, văn, có thể sẽ không dưới 6,5 để đảm bảo chất lượng nhất định.

Không đồng quan điểm, GS Đỗ Đức Thái cho rằng vẫn nên duy trì thi 4 môn như hiện nay nhưng cần tập trung hơn vào môn chuyên. Trước khi học tốt môn nào, các em vẫn cần có những kiến thức nền thật cơ bản, nếu không thi các em sẽ dễ rơi vào tình trạng “không thi, không học. Nên để học sinh thi đầu vào chuyên bộc lộ sự sáng tạo qua những bài thi dài 3 tiếng đồng hồ. Còn đề thi như hiện nay chỉ tạo nên tiền lệ “học để thi”. Với môn thi chuyên, có thể ra đề và thời gian dài hơn, kết hợp các câu để có thể phát hiện các em có tố chất. Tuy nhiên, việc ra đề để phát hiện được các em có tố chất là cực kỳ khó, nhưng khó không có nghĩa là không làm được nếu mọi người cùng đồng lòng.

Thay đổi việc tuyển chọn nhân tài và đào tạo học sinh chuyên như thế nào đang là vấn đề còn gây nhiều tranh cãi và cần được xã hội cùng vào cuộc. Tuy nhiên, với cách thức tuyển chọn và đào tạo hiện nay rõ ràng đang bộc lộ nhiều bất cập.

Huyên Nguyễn
Nguồn: laodong.com.vn
26 bạn đọc
Đánh giá tốt
Chuyên mục liên quan
X
Bình luận của bạn:

СМИ сетевое издание «Baonga.com» зарегистрировано в Федеральной службе по надзору в сфере связи, информационных технологий и массовых коммуникаций. Регистрационный номер средства массовой информации Эл № ФС77-73891 от 29 октября 2018 г. Учредитель Ха Вьет Лонг, номер телефона: +7(905) 238 89 99. Главный редактор: Чан Тхи Тху Ха: Адрес электронной почты: info@baonga.com; Номер телефона: +7(960) 222 19 99. Настоящий ресурс содержит материалы 16+. Использование информации с данного веб-сайта возможно исключительно на следующих условиях: В конце текста необходимо указывать ссылку на сайт https://baonga.com. Текст должен копироваться в первоначальном виде. Не допускается удаление ссылки на данный веб-сайт из текстов материалов. Реклама: Rus +7(926) 282 29 86 (Viber, Whatsapp, Zalo); Вьетнам +84.979.137.386.