Đội xuồng Iran có thể thách thức hải quân Mỹ ở eo biển Hormuz

Eo biển Hormuz, tuyến hàng hải vận chuyển phần lớn dầu mỏ toàn cầu, đang trở thành điểm nóng mới khi lực lượng xuồng cao tốc của Iran gia tăng hoạt động.

Những diễn biến gần đây cho thấy cách tiếp cận phi đối xứng của Tehran có thể khiến các tàu chiến hiện đại của Mỹ gặp nhiều khó khăn trong môi trường tác chiến chật hẹp.

Trong sự việc được ghi nhận gần đây, các xuồng cao tốc thuộc lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran đã áp sát một tàu chở dầu thương mại khi đi qua eo biển Hormuz.

Nhóm xuồng nhỏ di chuyển với tốc độ cao, tiếp cận từ nhiều hướng và nổ súng uy hiếp, buộc con tàu phải thay đổi hành trình.

Trước đó, Iran cũng từng triển khai lực lượng tương tự để bắt giữ tàu hàng quốc tế, cho thấy mức độ táo bạo ngày càng tăng.

Các xuồng cao tốc này thường có chiều dài khoảng 10 m đến 15 m, lượng giãn nước vài tấn, nhưng được trang bị vũ khí đáng chú ý.

Trên mỗi xuồng có thể lắp súng máy hạng nặng cỡ nòng 12,7 mm, súng phóng lựu tự động, thậm chí cả tên lửa chống hạm tầm ngắn.

Một số biến thể còn mang theo máy bay không người lái trinh sát cỡ nhỏ, giúp phát hiện mục tiêu từ xa và điều chỉnh hướng tấn công.

Điểm nguy hiểm nằm ở chiến thuật sử dụng số lượng lớn. Thay vì đối đầu trực diện, Iran triển khai hàng chục xuồng cùng lúc, tạo thành nhiều mũi áp sát ở cự ly gần.

Tốc độ cao, kích thước nhỏ và khả năng cơ động linh hoạt giúp chúng khó bị phát hiện sớm bằng radar trên các tàu chiến lớn. Khi đã tiếp cận trong phạm vi vài km, thời gian phản ứng của đối phương bị rút ngắn đáng kể.

Đối với hải quân Mỹ, thách thức không nằm ở sức mạnh hỏa lực mà ở điều kiện địa lý. Eo biển Hormuz có nhiều đoạn hẹp, chiều rộng chỉ vài chục km, khiến các tàu chiến cỡ lớn như tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường lớp Arleigh Burke, lượng giãn nước khoảng 9.000 tấn, gặp hạn chế về khả năng cơ động.

Những tàu này được thiết kế để tác chiến ngoài khơi, phát huy ưu thế ở khoảng cách xa, trong khi môi trường chật hẹp buộc chúng phải đối mặt với nguy cơ bị áp sát.

Hệ thống vũ khí trên tàu Mỹ như pháo hạm cỡ nòng 127 mm hay tên lửa phòng không tầm xa được tối ưu cho mục tiêu lớn hoặc ở khoảng cách xa.

Khi đối phương là các xuồng nhỏ di chuyển nhanh ở cự ly gần, việc sử dụng các loại vũ khí này trở nên kém hiệu quả và tiềm ẩn rủi ro ngoài ý muốn.

Dù tàu Mỹ có thể trang bị súng máy hạng nặng và hệ thống pháo phòng thủ tầm gần, việc đối phó đồng thời với nhiều mục tiêu nhỏ vẫn là bài toán khó.

Trong khi đó, các tàu thương mại đi qua khu vực gần như không có khả năng tự vệ. Khi bị áp sát, lựa chọn duy nhất của họ thường là tuân thủ yêu cầu từ phía xuồng vũ trang để tránh leo thang.

Điều này khiến nguy cơ gián đoạn tuyến vận tải dầu mỏ luôn hiện hữu, đặc biệt trong bối cảnh căng thẳng khu vực gia tăng.

Về mặt chiến lược, cách tiếp cận của Iran không nhằm đánh bại hải quân Mỹ trong một trận đối đầu trực diện, mà tập trung vào việc gây sức ép liên tục với chi phí thấp.

Mỗi xuồng cao tốc có giá thành thấp hơn rất nhiều so với một tàu chiến hiện đại, nhưng khi được sử dụng theo nhóm lớn, chúng có thể tạo ra hiệu ứng răn đe đáng kể.

Sự xuất hiện dày đặc của các xuồng cao tốc vũ trang tại eo biển Hormuz cho thấy một xu hướng mới trong chiến tranh trên biển, nơi các phương tiện nhỏ, linh hoạt có thể khai thác điểm yếu của những lực lượng mạnh hơn.

Điều này buộc hải quân Mỹ và các đồng minh phải điều chỉnh chiến thuật, tăng cường giám sát và phát triển các biện pháp đối phó phù hợp trong môi trường tác chiến phức tạp.

Việt Hùng