Rúng động Ukraine: Ông trùm tội phạm tiết lộ 1.500 trung tâm lừa đảo lộng hành, chi đậm tiền bảo kê cho quan chức

Những tiết lộ gây chấn động này đang làm dấy lên nghi vấn về một hệ thống kinh tế ngầm có sự tiếp tay của quan chức cấp cao Ukraine, theo Intellinews.

Một ông trùm của tổ chức tội phạm Khimprom đang lẩn trốn cho biết các trung tâm lừa đảo

ở Ukraine đã trả tiền cho các quan chức để được bảo kê. Ảnh BNE IntelliNews

1.500 trung tâm lừa đảo, doanh thu 20 tỷ USD mỗi năm

Theo bne IntelliNews, một người đàn ông tự nhận là Yegor Burkin, ông trùm đang đào tẩu của tổ chức tội phạm Khimprom tại Ukraine, cho biết các trung tâm lừa đảo qua điện thoại đã kiếm hàng tỷ USD mỗi tháng và chi đậm tiền cho cảnh sát, cơ quan an ninh cùng công tố viên để duy trì hoạt động.

Burkin, biệt danh "Mexican", đưa ra những tuyên bố trên trong cuộc phỏng vấn kéo dài khoảng 2 giờ với blogger Vasyl Tymoshenko. Video được đăng trên YouTube trong rạng sáng 14/11.

Người đàn ông này giấu mặt, không tiết lộ địa điểm đang ở. Danh tính của ông chưa được xác minh độc lập. Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraine (NABU) từ chối bình luận.

"Tôi sẽ không phủ nhận bất cứ điều gì. Thực tế, tôi muốn xác nhận tất cả và chỉ ra rằng Ukraine đang chìm trong tham nhũng... Đã đến lúc nói ra sự thật", Burkin tuyên bố.

Theo ông, những gì NABU công bố gần đây mới chỉ chiếm "tối đa 5% tất cả những gì đang diễn ra tại Ukraine".

Burkin ước tính nước này từng có khoảng 1.500 trung tâm lừa đảo, mang về khoảng 20 tỷ USD mỗi năm, phần lớn dưới dạng tiền mặt. Trong cuộc phỏng vấn, ông cũng đưa ra mức doanh thu 2-3 tỷ USD mỗi tháng, tương đương 24-36 tỷ USD mỗi năm.

Con số 20 tỷ USD tương đương khoảng 31% tổng thu ngân sách 64,3 tỷ USD mà Ukraine dự kiến khi thông qua ngân sách năm 2026.

Burkin cho biết dòng tiền khổng lồ được sử dụng để trả công cho những người điều hành, các quan chức bảo kê và hàng chục nghìn nhân viên, sau đó chảy vào thị trường bất động sản, ô tô, nhà hàng và thẩm mỹ viện.

Bảng giá bảo kê: 21.000 USD mỗi tháng

Burkin mô tả một hệ thống thu tiền bảo kê với mức phí cố định. Theo lời ông, một trung tâm có 50 nhân viên phải trả 21.000 USD mỗi tháng, chia đều cho 3 cơ quan:

7.000 USD cho Cảnh sát Quốc gia; 7.000 USD cho Cơ quan An ninh Ukraine (SBU); 7.000 USD cho Văn phòng Tổng công tố.

Các trung tâm có 100 nhân viên phải trả gấp đôi, trong khi cơ sở có 150 nhân viên phải trả gấp ba.

Nếu áp dụng mức phí này cho 1.500 trung tâm, tổng tiền bảo kê lên tới 31,5 triệu USD mỗi tháng, tương đương 378 triệu USD mỗi năm.

Theo trang Spilno, tiền được chuyển vào các ví tiền điện tử trước ngày 5 hằng tháng.

Đáng chú ý, thông tin Burkin đưa ra có điểm tương đồng với kết quả điều tra mà NABU công bố ngày 4/11. Cơ quan này cáo buộc các quan chức an ninh cấp cao bảo kê 52 trung tâm lừa đảo, sử dụng khoảng 2.700 nhân viên, để đổi lấy khoản tiền 7.000 USD mỗi trung tâm mỗi tháng.

Burkin cho rằng con số NABU công bố mới chỉ phản ánh phần tiền của một cơ quan.

Những quan chức cấp cao bị nêu tên

Burkin cáo buộc ban đầu ông trực tiếp làm việc với Tướng Serhiy Duka thuộc SBU, sau đó thông qua Andriy Osipov, người có biệt danh "Criminal" trong các bản ghi âm.

Theo lời Burkin, phần tiền dành cho cơ quan công tố được chuyển cho Serhiy Kropyva, cựu Phó trưởng bộ phận hợp tác pháp lý quốc tế thuộc Văn phòng Tổng công tố. Người này bị cáo buộc giữ lại một phần và chuyển phần còn lại cho Ruslan Kravchenko, Tổng công tố khi đó.

Ông Kropyva, nghi phạm trong giai đoạn đầu của cuộc điều tra, phủ nhận cáo buộc rửa 42 triệu hryvnia (925.000 USD). Trong khi đó, Kravchenko từ chức hồi tháng 9, rời khỏi Ukraine nhưng chưa bị truy tố và gọi cuộc điều tra là hành động trả thù chính trị.

Burkin còn cáo buộc phần lớn tiền bảo kê được chuyển lên cấp cao hơn, tới Oleh Tatarov, Phó Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraine, người phụ trách giám sát các cơ quan thực thi pháp luật.

Tuy nhiên, chính Burkin thừa nhận đây chỉ là suy luận, không phải điều ông trực tiếp chứng kiến. Hiện chưa có bằng chứng được công bố liên hệ Tatarov với đường dây này. Ông cũng chưa công khai phản hồi cáo buộc.

Tổng thống Volodymyr Zelensky ngày 13/11 cho biết các quan chức chống tham nhũng đã thông báo với ông rằng họ không có bằng chứng bất lợi đối với Davyd Arakhamia, Bộ trưởng Nội vụ Ihor Klymenko và Bộ trưởng Y tế Viktor Liashko, những người được nhắc tên trong các bản ghi âm.

"Đây là một tình huống rất khó chịu và rất không đúng đắn. Nhưng đã có một cuộc điều tra, và tôi ủng hộ cuộc điều tra này", ông Zelensky nói.

Nhân chứng có động cơ riêng?

Burkin là công dân Nga, có được hộ chiếu Ukraine thông qua hôn nhân, bị truy nã từ năm 2019 và nằm trong danh sách trừng phạt của Ukraine từ năm 2023.

Các bản ghi âm cho thấy ông từng giữ liên lạc với Cơ quan An ninh Liên bang Nga (FSB) trong thời gian chiến tranh. Burkin nói các sĩ quan Nga từng tìm cách tuyển mộ ông nhưng ông từ chối.

Người này cũng muốn đạt được thỏa thuận nhận tội, tuyên bố đã cung cấp cho Mỹ thông tin về hoạt động buôn bán ma túy và cảnh báo máy tính xách tay tại nhà ông chứa tài liệu liên quan đến nhiều người khác.

Iryna Korzhenkova, chuyên gia phân tích thuộc tổ chức Chesno, cảnh báo cần xem xét động cơ của người đưa ra cáo buộc.

"Ông ta đang bị truy nã. Và hãy thành thật mà nói, ông ta có lợi ích riêng", bà nói.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh ngay cả khi các con số bị phóng đại gấp đôi, quy mô hệ thống kinh tế ngầm được mô tả vẫn rất đáng chú ý.

Vụ việc diễn ra trong bối cảnh Ukraine liên tiếp đối mặt các cuộc điều tra tham nhũng lớn. Trước đó, chiến dịch Midas của NABU liên quan đến tập đoàn năng lượng Energoatom đã dẫn đến việc bắt giữ Andriy Yermak, cựu Chánh Văn phòng Tổng thống. NABU cho biết hơn 111 triệu USD và 12 triệu euro đã được luân chuyển qua đường dây bị điều tra. Yermak phủ nhận hành vi sai trái.

Theo Chỉ số Cảm nhận tham nhũng năm 2025 của Tổ chức Minh bạch Quốc tế, Ukraine xếp thứ 104 trong tổng số 182 quốc gia, đạt 36/100 điểm.

Burkin ước tính 80-90% các trung tâm lừa đảo đã đóng cửa sau sức ép từ các đối tác châu Âu và Mỹ. Số còn lại chuyển vào các căn hộ, hoạt động theo nhóm nhỏ từ 5-10 người; một số nhân viên được cho là đã chuyển sang Albania và Serbia.

Dù vậy, danh tính người tố giác, quy mô doanh thu và những cáo buộc về hệ thống bảo kê vẫn cần được xác minh độc lập.

Phương Đăng