Nghị sĩ Ukraine bất ngờ tiết lộ kế hoạch hòa bình mà ông Putin đồng ý trả Melitopol, nhà máy Zaporizhzhia cho Kiev

Theo ông Goncharenko, tỷ phú Nga Roman Abramovich đóng vai trò chủ chốt trong các cuộc thảo luận về kế hoạch. Đề xuất được cho là nhằm giúp Ukraine giành lại một phần đáng kể lãnh thổ bị chiếm đóng, đổi lấy những nhượng bộ liên quan đến Crimea.

Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia ở Ukraine. Ảnh: BBC

Tổng thống Zelensky đã từ chối thỏa thuận này

Ông Goncharenko, thành viên Quốc hội Ukraine (Verkhovna Rada), xác nhận sự tồn tại của một dự thảo thỏa thuận từng được Financial Times đưa tin.

“Tôi xác nhận rằng kế hoạch hiệp ước hòa bình năm 2023 bị rò rỉ cho Financial Times thực sự đã tồn tại”, ông Goncharenko viết. Ông cho biết nhà sản xuất phim Aleksandr Rodnyansky không phải là người duy nhất tham gia đàm phán, đồng thời nhấn mạnh: “Ông Abramovich là nhân vật chủ chốt”.

Theo nghị sĩ Goncharenko, đề xuất này dự kiến quân đội Nga rút về các vị trí mà họ kiểm soát vào ngày 24/2/2022, đồng thời trao lại Nhà máy điện hạt nhân Zaporizhzhia và thành phố Melitopol cho Ukraine.

Khoảng 300 tỷ (không nêu rõ đơn vị tiền tệ) tài sản Nga bị phong tỏa tại phương Tây sẽ được sử dụng để tái thiết Ukraine, bao gồm cả những vùng lãnh thổ hiện nằm dưới sự kiểm soát của Nga.

Đổi lại, Kiev sẽ phải chấp nhận việc Moscow trên thực tế kiểm soát Crimea, nhưng không công nhận về mặt pháp lý việc sáp nhập bán đảo này vào Nga. Ukraine cũng phải thông qua luật từ bỏ các nỗ lực quân sự nhằm giành lại Crimea và bảo đảm Nga được tiếp cận bán đảo không bị cản trở thông qua một hành lang trên bộ.

“Hành lang trên bộ tới Crimea, bao gồm đường bộ và đường sắt, sẽ do Nga chi trả xây dựng. Vấn đề khó khăn nhất là làm thế nào để bảo vệ hành lang này. Đó là lý do Nga sẵn sàng từ bỏ Melitopol nhưng không phải Tokmak: họ lo ngại chúng tôi sẽ dùng pháo binh phong tỏa hành lang”, ông Goncharenko viết.

Việc thực thi lệnh ngừng bắn dự kiến sẽ được bảo đảm bởi các quốc gia thành viên NATO ủng hộ Ukraine. Đồng thời, Nga và Mỹ sẽ bắt đầu đàm phán về các bảo đảm an ninh dành cho Moscow.

Ông Goncharenko cho biết Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã từ chối đề xuất này.

Kênh đàm phán không chính thức

Theo Financial Times, sáng kiến được triển khai thông qua một kênh liên lạc không chính thức do luật sư Mỹ Richard Conn và chủ ngân hàng đầu tư Bob Foresman điều phối. Matthias Warnig, lãnh đạo điều hành dự án Nord Stream 2, người được cho là có khả năng tiếp cận trực tiếp ông Putin, cũng tham gia.

Đề xuất được soạn thảo vào tháng 1/2023 trên đảo Gran Canaria của Tây Ban Nha.

Tờ báo cho biết cả ông Zelensky và chánh văn phòng của ông đều bác bỏ mọi nhượng bộ lãnh thổ.

Kênh đối thoại sau đó rơi vào bế tắc, sau khi cố vấn của Tổng thống Mỹ Joe Biden, ông Jake Sullivan, nói với trợ lý của ông Putin là Yuri Ushakov rằng Washington không phê chuẩn sáng kiến này.

Phương Đăng - Uawire