Iran phát tín hiệu về "luật chơi mới" tại eo biển Hormuz

Tuyên bố của Iran được đưa ra trong lúc Mỹ để ngỏ khả năng nối lại chiến dịch quân sự hoặc lựa chọn đàm phán với Iran, cho thấy tương lai của Hormuz có thể trở thành một phần quan trọng trong những toan tính mới giữa Mỹ và Iran.

Eo biển Hormuz. Ảnh: CENTCOM

Phát biểu tại Tehran ngày 25/10, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho rằng cuộc xung đột kéo dài 40 ngày đã tạo ra những thay đổi mang tính nền tảng và chiến lược trong khu vực. Theo ông, các bên cần chấp nhận những thực tế mới, trong đó có cách thức vận tải và quản lý eo biển Hormuz.

"Chúng ta phải chấp nhận rằng những thực tế mới hiện đang chiếm ưu thế. Các tuyến đường vận tải qua eo biển Hormuz sẽ không còn như trước. Công tác quản lý eo biển Hormuz cũng sẽ không còn như trước nữa. Đây là những vấn đề đã được thảo luận giữa chúng tôi và Oman, và các cuộc thảo luận đó sẽ còn tiếp tục", ông Abbas Araqchi nói.

Tuyên bố này đáng chú ý bởi Hormuz từ lâu đã là một trong những tuyến hàng hải trọng yếu của khu vực, đồng thời là điểm kết nối quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu dầu khí từ vùng Vịnh ra thị trường quốc tế. Sau xung đột, vấn đề an ninh và kiểm soát hoạt động hàng hải tại đây tiếp tục là điểm bất đồng giữa Iran và Mỹ.

Mỹ hiện vẫn duy trì phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, trong khi Tehran khẳng định quyền kiểm soát đối với tuyến hàng hải chiến lược này. Việc Iran nhấn mạnh các cuộc thảo luận với Oman vẫn tiếp tục cho thấy Iran đang hướng tới một cơ chế mới đối với hoạt động hàng hải tại Hormuz, thay vì đơn thuần khôi phục nguyên trạng trước xung đột.

Trong khi đó, nguy cơ đối đầu quân sự vẫn chưa hoàn toàn được loại bỏ. Ngày 23/10, Tổng thống Mỹ Donald Trump để ngỏ khả năng tiến hành thêm một chiến dịch quân sự nhằm vào Iran, dù khẳng định sẽ không có cuộc tấn công nào trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11. Mỹ cho rằng có thể nhanh chóng kết thúc cuộc chiến, trong khi Iran khẳng định sẽ không thay đổi chính sách nếu giao tranh tái diễn.

"Chúng tôi có thể thực hiện thêm một chiến dịch quy mô nhỏ nữa, hoặc họ sẽ lựa chọn đạt được một thỏa thuận. Nếu khôn ngoan, họ sẽ nói: Hãy cùng ngồi vào bàn đàm phán. Nhưng tôi nghi ngờ họ sẽ làm như vậy", ông Trump nói.

Những tuyên bố trái chiều từ Mỹ và Iran cho thấy tương lai Eo biển Hormuz vẫn gắn chặt với diễn biến đối đầu giữa Mỹ và Iran. Trong khi Mỹ để ngỏ cả khả năng tiếp tục gây sức ép quân sự lẫn lựa chọn đàm phán, Iran phát tín hiệu rằng nếu đối thoại được nối lại, vấn đề hàng hải tại Hormuz cũng sẽ phải được tính đến trong một thực tế mới.

Điều này khiến tương lai của tuyến hàng hải chiến lược này không chỉ phụ thuộc vào việc giao tranh có tái diễn hay không, mà còn vào khả năng Mỹ, Iran và các bên liên quan tìm được một cơ chế mới để bảo đảm hoạt động vận tải và an ninh tại Eo biển Hormuz.

Hồng Nhung