Đòn tâm lý 'chờ cái chết' Iran nhắm vào đối thủ

“Bạn phải báo cáo ngay lập tức nếu xảy ra bất kỳ sự cố an ninh nào” - một tin nhắn mang danh Bộ Nội vụ “MOI” được gửi tới điện thoại tại Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) trong thời điểm chiến sự Iran bùng phát. Tuy nhiên, Bộ Nội vụ UAE khẳng định chưa từng phát đi cảnh báo này và nhanh chóng kêu gọi người dân không làm theo thông tin “giả mạo”.

Tại quốc gia hứng chịu nhiều đợt tấn công của Iran khi Tehran trả đũa Israel và Mỹ, giới chức cho biết UAE không chỉ đối mặt với tên lửa, mà còn hứng chịu một “làn sóng tấn công” tinh vi hơn nhiều, theo CNN.

“Hãy chờ cái chết”

Theo ông Mohamed Al Kuwaiti, người đứng đầu an ninh mạng chính phủ UAE, nước này đã ghi nhận sự gia tăng đột biến các cuộc tấn công mạng từ nhiều tuần trước khi chiến tranh nổ ra. Trong những ngày đầu xung đột, các cuộc tấn công từ những nhóm liên kết với Iran lên tới 500.000 vụ mỗi ngày, chủ yếu nhắm vào hạ tầng trọng yếu.

“Ngay cả khi Internet tại Iran bị cắt, các lực lượng ủy nhiệm vẫn tiếp tục tấn công từ bên ngoài. Nhiều người nhận email lừa đảo, dụ nhấp vào liên kết, ban đầu nhằm thu thập dữ liệu, sau đó chuyển sang phá hoại”, ông nói.

Trong khi Iran và các lực lượng ủy nhiệm phóng hàng nghìn tên lửa và UAV nhằm vào tới 12 quốc gia liên minh với Mỹ, thì mặt trận ít được nhìn thấy hơn - chiến tranh tâm lý và thông tin - lại cho thấy sức ảnh hưởng vượt trội của Tehran.

Những tin nhắn đe dọa, tự xưng là từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran, gửi tới người dân Israel với nội dung “hãy chờ cái chết”, trong khi các lệnh sơ tán giả mạo - bắt chước phong cách gây tranh cãi của quân đội Israel tại Gaza và Lebanon - kêu gọi người dân ở các nước Vùng Vịnh rời khỏi khu vực gần hạ tầng trọng yếu và khu dân cư lớn.

Bộ Nội vụ cảnh báo về các tin nhắn giả mạo được gửi tới điện thoại di động dưới danh nghĩa “MOI”, yêu cầu người nhận báo cáo ngay các sự cố an ninh đáng ngờ. Ảnh: Instagram/Bộ Nội vụ Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất.

Các cuộc tấn công vào máy chủ web từ đầu tháng 3 đã làm gián đoạn hệ thống ngân hàng tại UAE và Bahrain, khiến nhiều giao dịch tài chính và hoạt động thường nhật bị đình trệ. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran còn công bố danh sách mục tiêu gồm các công ty và trường đại học Mỹ tại Trung Đông như Meta, Oracle, Nvidia, Microsoft và Google, buộc nhiều đơn vị phải cho nhân viên làm việc từ xa.

Chiến tranh tâm lý - thông tin

Ông Paolo Napolitano, Phó giám đốc tại Dragonfly (công ty phân tích rủi ro địa chính trị và an ninh thuộc Dow Jones, trụ sở tại London), nhận định rằng các chiến dịch mạng và gây ảnh hưởng hiện đã trở thành một phần không thể tách rời của chiến tranh hiện đại, và Iran cùng các lực lượng liên quan đã tận dụng tối đa trong cuộc đối đầu với Mỹ và Israel.

Trong nhiều năm, những cơ hội kinh tế tại Saudi Arabia, Qatar hay UAE đã thu hút doanh nghiệp quốc tế và nguồn nhân lực toàn cầu, biến khu vực này thành “ốc đảo ổn định” giữa Trung Đông đầy biến động.

Chiến dịch của Iran nhắm trực diện vào hình ảnh được xây dựng công phu đó, với mục tiêu gây tổn hại uy tín, ngay cả khi thiệt hại vật chất có thể hạn chế.

“Iran hiểu rõ họ khó có thể đánh bại Mỹ và Israel bằng chiến tranh quy ước, nên đã chuẩn bị các phương thức này từ nhiều năm”, ông Napolitano nói.

Tại Jordan, các nhóm liên quan Iran đã tiến hành tấn công mạng nhằm thao túng nhiệt độ kho dự trữ lúa mì, với mục tiêu phá hoại nguồn dự trữ chiến lược của quốc gia đang gặp khó khăn kinh tế.

Sau khi xuất hiện thông tin Iran xâm nhập camera giám sát và camera an ninh gia đình, chính quyền đã kêu gọi người dân thay đổi mật khẩu. Theo chuyên gia Seyoung Jeon của Dragonfly, tin tặc Iran tìm cách truy cập dữ liệu camera tại Israel và các nước Vùng Vịnh nhằm hỗ trợ xác định mục tiêu không kích và đánh giá thiệt hại.

Cách xa hàng trăm km khỏi Vịnh Ba Tư, người dân Israel cũng nhận được những tin nhắn rùng rợn: “Hàng nghìn trẻ em Palestine đã chết vì bạn. Bạn và gia đình là mục tiêu của chúng tôi. Hãy chờ cái chết”.

Trong nhiều tuần trước chiến tranh, Tehran liên tục cảnh báo sẽ trả đũa nếu bị tấn công. Khi Mỹ điều tàu chiến tới khu vực, một tài khoản X thân Iran mang tên “Iran Military Media” - thường bị nhầm là tài khoản chính thức - đăng hình tháp Burj Khalifa mà không chú thích, khiến nhiều cư dân Dubai lo ngại về một lời đe dọa ngầm.

Ngay sau các cuộc không kích đầu tiên của Mỹ và Israel vào Tehran ngày 28/2, Iran hiện thực hóa cảnh báo. Hàng trăm tên lửa được phóng vào các thành phố vốn được coi là an toàn bậc nhất thế giới. Một quan chức cấp cao UAE, ông Anwar Gargash, mô tả đây là “kịch bản tồi tệ nhất”.

Dù nhắm vào căn cứ Mỹ, Lực lượng Vệ binh Cách mạng cũng tấn công các mục tiêu dân sự như khách sạn ở Dubai, chung cư tại Bahrain, cơ sở khí đốt ở Qatar và sân bay Kuwait.

Iran phóng loạt tên lửa, tuyên bố đánh vào Israel Đoạn video do truyền thông Iran phát hành ngày 22/3 cho thấy loạt tên lửa được khai hỏa, giữa lúc Tehran nói đã tấn công căn cứ Mỹ tại UAE, Kuwait và nhiều mục tiêu ở Israel.

Khi thông tin thật - giả lan rộng về mức độ thiệt hại, các chính phủ Vùng Vịnh nhanh chóng siết kiểm soát. Hàng chục người tại UAE bị bắt vì quay video hệ thống phòng không hoặc chia sẻ nội dung “không phù hợp”.

Tại Kuwait, nhà báo Ahmed Shihab-Eldin bị tạm giữ vì đăng video liên quan chiến sự; ở Qatar, hơn 300 người bị bắt vì “chụp, chia sẻ và đăng tải thông tin sai lệch”.

Chỉ trong vài ngày, hiệu ứng răn đe đã rõ rệt. Người dân tự kiểm duyệt trong các cuộc trò chuyện riêng, xóa bài đăng vì lo ngại bị trừng phạt. Ngay cả một số nhà báo phương Tây cũng hạn chế ký tên trên bài viết và ảnh.

Làn sóng tấn công mạng leo thang

Tin tặc liên quan Iran đã mở rộng phạm vi vượt xa tầm bắn tên lửa, gây gián đoạn tại nhiều cơ sở dầu khí và nước của Mỹ trong những tuần gần đây. Một số quy trình công nghiệp buộc phải vận hành thủ công.

Tháng trước, nhóm này công bố email đánh cắp từ tài khoản cá nhân của Giám đốc FBI Kash Patel, và trước đó đã làm gián đoạn hoạt động của một hãng thiết bị y tế lớn tại Mỹ.

Họ cũng nhận trách nhiệm xâm nhập thiết bị cá nhân của cựu Tổng tham mưu trưởng Israel Herzi Halevi, công bố hàng chục hình ảnh và tài liệu định danh làm bằng chứng.

Các hoạt động mạng này thường đi kèm yếu tố tâm lý: tin tặc Iran phô trương thành tích trên mạng, đồng thời phóng đại mức độ thiệt hại.

Tuy vậy, các chuyên gia cho rằng việc Iran hạn chế Internet trong nước cũng khiến cường độ tấn công bị kìm hãm phần nào.

“Chúng ta đang chứng kiến căng thẳng địa chính trị lan sang không gian mạng theo cách có tổ chức, kéo dài, mang tính chiến lược và được công khai chưa từng thấy,” ông Andy Piazza, Giám đốc cấp cao tình báo mối đe dọa tại Unit 42 thuộc Palo Alto Networks nhận định với CNN.

Ông cho biết thêm, dù Iran có “năng lực triển khai các chiến dịch mạng đa hướng, tinh vi”, nhưng giai đoạn đầu bị ảnh hưởng đáng kể khi kết nối Internet nội địa giảm xuống chỉ còn 1-4%.

Theo ông Napolitano, dù hiệu quả tổng thể của các chiến dịch phi đối xứng còn khó đo lường, một mục tiêu quan trọng đã đạt được.

“Gieo rắc nỗi sợ và khuếch đại sự bất định tại Vùng Vịnh, qua đó cho thấy chính quyền sở tại không thể vô hiệu hóa các mối đe dọa từ Iran”, ông nói thêm.

Gần 50 ngày chiến sự Iran, hậu quả vượt xa dự tính Sau gần 50 ngày chiến sự quanh Iran, hàng nghìn cuộc tấn công đã lan rộng vượt biên giới, phá hủy từ căn cứ quân sự, hạ tầng năng lượng đến khu dân cư, khiến hàng chục nghìn người thương vong và đẩy cả khu vực vào khủng hoảng an ninh - năng lượng chưa từng có tiền lệ.

Phương Linh