Cháy rừng nghiêm trọng tại châu Âu: Năng lực chữa cháy và những cuộc thảo luận về các phương tiện hàng không của Nga

Cháy rừng lan rộng tại nhiều quốc gia châu Âu

Mùa hè năm 2026 đang chứng kiến một trong những đợt cháy rừng nghiêm trọng nhất tại châu Âu trong nhiều năm trở lại đây. Nhiều khu vực tại Pháp, Tây Ban Nha, Bồ Đào Nha và một số quốc gia Nam Âu liên tiếp ghi nhận các đám cháy lớn do thời tiết nắng nóng kéo dài, hạn hán và gió mạnh.

Hàng trăm nghìn người đã phải sơ tán, nhiều khu dân cư bị đe dọa, hàng chục nghìn hecta rừng bị thiêu rụi. Trong bối cảnh đó, các quốc gia châu Âu đã kích hoạt Cơ chế Bảo vệ Dân sự của Liên minh châu Âu (EU Civil Protection Mechanism), huy động máy bay chữa cháy, trực thăng, phương tiện chuyên dụng cùng hàng nghìn lính cứu hỏa từ nhiều nước thành viên để hỗ trợ lẫn nhau.

Điều này một lần nữa cho thấy cháy rừng quy mô lớn là thách thức xuyên biên giới, đòi hỏi sự phối hợp và chia sẻ nguồn lực giữa các quốc gia.

Công tác chữa cháy quy mô lớn được triển khai

Bên cạnh lực lượng cứu hỏa trên mặt đất, các phương tiện hàng không tiếp tục đóng vai trò quyết định trong việc khống chế các đám cháy.

EU hiện huy động nhiều loại máy bay và trực thăng chữa cháy như:

• Canadair CL-415
• DHC-515 Firefighter (thế hệ mới)
• Air Tractor AT-802F
• Erickson S-64 Air Crane
• Các trực thăng Airbus H225, Super Puma và nhiều dòng trực thăng đa nhiệm khác.

Những phương tiện này được điều động linh hoạt giữa các quốc gia thông qua lực lượng rescEU, giúp tăng đáng kể khả năng ứng phó khi nhiều khu vực cùng lúc xuất hiện cháy rừng.

Khi Nga từng là một phần của mạng lưới hỗ trợ chữa cháy quốc tế

Trước khi quan hệ giữa Nga và phương Tây xấu đi sau năm 2022, Nga từng nhiều lần tham gia các hoạt động hỗ trợ quốc tế trong lĩnh vực cứu hộ và chữa cháy.

Trong nhiều mùa cháy rừng trước đây, các máy bay và trực thăng của Nga đã được triển khai hỗ trợ tại:

• Hy Lạp
• Bồ Đào Nha
• Tây Ban Nha
• Thổ Nhĩ Kỳ
• Israel
• Italia
• Serbia
• Một số quốc gia Balkan

Đặc biệt, máy bay lưỡng cư Beriev Be-200 cùng các trực thăng Kamov Ka-32 và Mil Mi-8 được đánh giá là những phương tiện có hiệu quả cao trong điều kiện cháy rừng quy mô lớn.

Sau năm 2022, việc hợp tác trong lĩnh vực này gần như chấm dứt do các lệnh trừng phạt, thay đổi về quy định chứng nhận hàng không cũng như gián đoạn chuỗi cung ứng phụ tùng và dịch vụ kỹ thuật.

Những phương tiện chữa cháy nổi bật của Nga

Beriev Be-200

Đây được xem là một trong những máy bay chữa cháy hiện đại và có tải trọng lớn nhất thế giới.

Thông số chính:

• Tải nước tối đa: khoảng 12.000–15.000 lít mỗi lần thả.
• Có thể lấy nước trực tiếp trên mặt hồ hoặc biển chỉ trong khoảng 12–15 giây khi lướt trên mặt nước.
• Tốc độ hành trình khoảng 550–610 km/h.
• Tầm bay trên 3.000 km.
• Có thể hoạt động cả trên sân bay thông thường và trên mặt nước.

Ưu điểm nổi bật:

• Phù hợp với các đám cháy diện rộng.
• Khả năng cơ động cao.
• Chu kỳ lấy nước và quay lại hiện trường rất nhanh nếu khu vực có hồ hoặc biển gần đó.

Kamov Ka-32

Ka-32 là trực thăng chữa cháy sử dụng hai cánh quạt đồng trục đặc trưng của Nga.

Thông số:

• Mang bồn nước hoặc thiết bị Bambi Bucket từ 4.500–5.000 lít.
• Có khả năng treo tải nặng.
• Hoạt động tốt trong địa hình đồi núi.
• Có thể bay ổn định trong điều kiện gió mạnh.

Nhờ thiết kế cánh quạt đồng trục không cần cánh quạt đuôi, Ka-32 có khả năng giữ vị trí rất chính xác khi thả nước vào các điểm cháy hẹp hoặc khu dân cư.

Trước đây, Tây Ban Nha từng khai thác khoảng 10 trực thăng Ka-32 thông qua các doanh nghiệp vận hành phục vụ chữa cháy rừng.

Mil Mi-8

Mi-8 là một trong những dòng trực thăng đa nhiệm phổ biến nhất thế giới.

Phiên bản chữa cháy có thể:

• Mang Bambi Bucket từ 3.000–5.000 lít.
• Chở lực lượng cứu hỏa tới khu vực khó tiếp cận.
• Vận chuyển thiết bị cứu hộ.
• Thực hiện cứu nạn và sơ tán.

Mi-8 nổi tiếng nhờ độ bền cao, chi phí khai thác hợp lý và khả năng hoạt động trong nhiều điều kiện thời tiết.

Mạng xã hội xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều

Trong bối cảnh cháy rừng tiếp tục diễn biến phức tạp tại châu Âu, trên nhiều nền tảng mạng xã hội đã xuất hiện các bài viết và bình luận nhắc lại vai trò của Nga trong các chiến dịch hỗ trợ chữa cháy quốc tế trước đây.

Một số bài đăng đề cập đến việc Algeria hiện vẫn khai thác máy bay Beriev Be-200 trong công tác chữa cháy, đồng thời cho rằng một số trực thăng Kamov Ka-32 từng hoạt động tại Tây Ban Nha hiện không còn được khai thác do những khó khăn liên quan đến nguồn phụ tùng, bảo dưỡng và chứng nhận kỹ thuật sau khi các lệnh trừng phạt được áp dụng.

Bình Minh