Cập nhật nóng: Tổng thống Ba Lan xông vào tòa án đang bị bao vây giữa khủng hoảng hiến pháp, các đại sứ Ba Lan từ chức

Cảnh tượng bên ngoài Tòa án Hiến pháp khi Tổng thống Ba Lan tới nơi. Ảnh: RN.

Sẽ tham vấn khấn cấp quốc hội

Khoảng 4 giờ sáng giờ địa phương, Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã ra tuyên bố lên án “những kẻ chiếm đoạt quyền lực tại Tòa án Hiến pháp”.

“Tối nay, trật tự hiến pháp của Ba Lan đã bị vi phạm, và một thể chế nhà nước theo hiến pháp đã bị chiếm đoạt bằng vũ lực” - ông Nawrocki nói, đề cập đến những nỗ lực nhằm loại bỏ các chủ tịch và phó chủ tịch Tòa án Hiến pháp Bogdan Swieczkowski và Bartlomiej Sochanski, hai thẩm phán được bầu vào tòa án dưới thời chính phủ PiS trước đây.

Ông Nawrocki trước đó đã vào tòa án và gặp gỡ các thẩm phán trong lúc bế tắc. Ông cảm ơn những người biểu tình tập trung bên ngoài và tuyên bố sẽ tiến hành tham vấn khẩn cấp với các đại diện quốc hội để “ổn định tình hình chính trị và khôi phục trật tự hiến pháp”.

Các cuộc biểu tình vẫn tiếp diễn bên ngoài Tòa án Hiến pháp, một số người biểu tình cầm cờ Ba Lan và cầu nguyện.

Người phát ngôn của Tổng thống, Rafal Leskiewicz, đã bác bỏ lời kể của cựu bộ trưởng Berek, cáo buộc các thẩm phán gây tranh cãi đã cố gắng ngăn cản ông Nawrocki vào tòa và hành hung ông. Ông khẳng định đoạn phim của Berek đã ghi lại một hành vi phạm tội.

Đối chất

Cuộc đấu tranh kéo dài giữa tổng thống cánh hữu và chính phủ trung dung của Ba Lan về quyền kiểm soát tòa án tối cao của đất nước đã leo thang kịch tính vào tối thứ Sáu 30/10 khi cảnh sát chống bạo động bao vây Tòa án Hiến pháp ở Warsaw.

Tối 30/10, người biểu tình đã bao vây tòa án. Một số người cố gắng đột nhập vào tòa nhà bằng cách trèo qua hàng rào, nhưng đã bị cảnh sát bắt giữ. Sau đó, nhiều vật thể đã bị ném vào lực lượng an ninh. Khoảng hơn 3 giờ sáng 31/10 (hơn 7h sáng giờ Hà Nội), Tổng thống Karol Nawrocki cùng với nhiều vệ sĩ đã vào tòa án.

Đám đông chào đón ông nhiệt tình với những tiếng hô "Karol! Karol!". Cảnh sát vội vàng can thiệp để ngăn cách đám đông.

Bên trong tòa án, ông Nawrocki đã đối chất với Thẩm phán Anna Korwin-Piotrowska, người đã tự tuyên bố mình là người đứng đầu tạm quyền của Tòa án Hiến pháp sau khi tiến hành thủ tục phế truất chủ tịch của tòa án này, Bogdan Swieczkowski.

Theo WP Wiadomosci, bà nói: "Chúng tôi là thẩm phán của Tòa án Hiến pháp".

“Các ông bà không phải là thẩm phán của Tòa án Hiến pháp” - ông Nawrocki đáp lại.

Cáo buộc tấn công

Cựu bộ trưởng chính phủ Maciej Berek cáo buộc Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki tấn công Anna Korwin-Piotrowska và các thẩm phán khác khi ông bước vào tòa nhà Tòa án Hiến pháp.

Ông nói rằng bà Korwin-Piotrowska đã "nhiều lần đề nghị gặp tổng thống hôm nay trong điều kiện an toàn và trang trọng", nhưng ông Nawrocki lại chọn cách đối đầu.

Ông Berek nằm trong số các thẩm phán được quốc hội bầu vào tòa án, nhưng vị thế tư pháp của họ đang bị lãnh đạo đương nhiệm của tòa án tranh chấp.

Các đại sứ từ chức

Jakub Kumoch, đại sứ Ba Lan tại Trung Quốc, cho biết ông đã đệ đơn từ chức và yêu cầu được triệu hồi về nước “trong bối cảnh các sự kiện đang diễn ra tại quốc gia này”.

Ngoại trưởng Ba Lan Radoslaw Sikorski, một đồng minh của Thủ tướng Donald Tusk, đã chỉ trích mạnh mẽ vị đại sứ vì "cách thức thiếu chuyên nghiệp" mà ông ta đã kết thúc nhiệm vụ của mình.

“Ông không còn đại diện cho Cộng hòa Ba Lan nữa” - ông Sikorski viết trên X.

Tiếp đó, ông Pawel Soloch, Đại sứ Ba Lan tại Romania, đã tuyên bố từ chức để phản đối “âm mưu chiếm đoạt bất hợp pháp Tòa án Hiến pháp”. Ông là nhà ngoại giao cấp cao thứ hai từ chức kể từ khi cảnh sát được triển khai bên ngoài tòa án vào tối thứ Sáu.

Căng thẳng trong nước

Giao thông ở trung tâm Warsaw bị tắc nghẽn. Trong khi đó, các quan chức thực thi pháp luật khẳng định vụ việc không dẫn đến việc tăng cường an ninh.

Các cuộc biểu tình bên ngoài Tòa án Hiến pháp bắt đầu từ tháng 10. Người dân phản đối điều mà họ gọi là "cuộc tấn công vào pháp quyền" và lên án hành động của chính quyền.

Tình hình leo thang do mâu thuẫn xoay quanh ban lãnh đạo của cơ quan này. Trang web của cơ quan đưa tin về việc đình chỉ chức vụ của ông Święczkowski và Phó Chủ tịch Bartłomiej Sochanski. Trang mạng xã hội X của cơ quan này đã phủ nhận thông tin trên và cáo buộc những người liên quan âm mưu đảo chính.

Cùng lúc đó, Thẩm phán Anna Korvin-Petrovskaya tự tuyên bố mình là người đứng đầu mới của Tòa án Hiến pháp. Bà cảnh báo về nguy cơ gây rối trật tự công cộng, cũng như mối đe dọa tiềm tàng đối với tính mạng và sức khỏe của các nhân viên trong cơ quan. Đây là lý do bà từ chối cho phép bất cứ ai, kể cả tổng thống, vào tòa nhà. Sau đó, bà làm rõ rằng bà sẵn sàng cho phép người đứng đầu đất nước vào nếu các cơ quan chức năng chứng minh được sự an toàn.