Việt Nam: Vỡ mộng "Thung lũng Silicon" giữa TP.HCM sau một thập kỷ

© Ảnh : Hải Long

Từ kỳ vọng thu hút 1,5 tỷ USD đến dự án dang dở

Thành phố đồng thời yêu cầu xử lý các nghĩa vụ tài chính và tài sản còn lại của dự án theo quy định, theo báo Nhà đầu tư.

Dự án Công viên Sài Gòn Silicon (Saigon Silicon City) được khởi động từ cuối năm 2015 và chính thức khởi công vào tháng 8/2016 tại Khu công nghệ cao TP.HCM, do Công ty CP Công viên Sài Gòn Silicon làm chủ đầu tư.

Dự án có quy mô 510.222,6 m2, tương đương hơn 51 ha, tại lô I-6 và I-7, đường D1, Khu công nghệ cao, phường Tăng Nhơn Phú. Tổng mức đầu tư ban đầu hơn 858 tỷ đồng, tương đương khoảng 40 triệu USD.

Thời điểm khởi công, dự án được kỳ vọng xây dựng một đô thị thông minh theo tiêu chuẩn quốc tế, phát triển theo mô hình Silicon Valley của Mỹ. Đây được định hướng là nơi tập trung các trung tâm nghiên cứu - phát triển (R&D), vườn ươm khởi nghiệp, đồng thời thu hút nguồn lực trí thức kiều bào và các tập đoàn công nghệ lớn.

Theo tính toán ban đầu, khi được lấp đầy, Công viên Sài Gòn Silicon dự kiến thu hút khoảng 1,5 tỷ USD vốn đầu tư từ 24 doanh nghiệp công nghệ cao. Tuy nhiên, quá trình triển khai sau đó liên tục chậm so với tiến độ cam kết. Sau khi được bàn giao đất và bắt đầu xây dựng, dự án dần rơi vào tình trạng đình trệ.

Tại thời điểm kiểm tra, trên khu đất rộng hơn 51 ha chỉ có một tòa nhà 6 tầng xây dựng dở dang, một khối nhà mới hoàn thành phần móng cùng hệ thống hạ tầng chưa hoàn thiện. Công trường xuất hiện tình trạng sắt thép hoen gỉ, cỏ dại mọc rậm rạp. Từ năm 2019, hoạt động thi công gần như ngưng trệ.

Tháng 9/2020, Thanh tra Sở Kế hoạch và Đầu tư TP.HCM khi đó ban hành kết luận thanh tra, chỉ ra nhiều vi phạm của nhà đầu tư liên quan đến việc chấp hành pháp luật về đầu tư và tiến độ thực hiện dự án.

Việc một diện tích đất lớn tại Khu công nghệ cao không được đưa vào khai thác trong thời gian dài gây lãng phí nguồn lực đất đai, đồng thời ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và môi trường đầu tư tại khu vực vốn tập trung nhiều tập đoàn công nghệ đa quốc gia như Intel, Samsung và Nidec.

Trước tình trạng dự án kéo dài nhưng không khắc phục được tiến độ, Ban quản lý Khu công nghệ cao TP.HCM phối hợp với các sở, ngành thực hiện thủ tục chấm dứt hoạt động dự án. Tháng 6/2024, Ban quản lý Khu công nghệ cao ban hành quyết định chấm dứt hoạt động dự án đầu tư. Đến tháng 7/2024, giấy chứng nhận đăng ký đầu tư của dự án bị thu hồi.

Thu hồi hơn 51 ha, xử lý tài sản và các khoản còn nợ

Mới đây, UBND TP.HCM quyết định thu hồi toàn bộ 510.222,6 m2 đất tại lô I-6 và I-7 của dự án Công viên Sài Gòn Silicon.

Việc thu hồi được thực hiện theo điểm d khoản 1 Điều 82 Luật Đất đai năm 2024, sau khi dự án đã hết thời hạn 24 tháng được gia hạn sử dụng đất.

UBND TP.HCM giao Ban quản lý Khu công nghệ cao chủ trì tiếp nhận lại khu đất, lập biên bản bàn giao, thực hiện niêm yết công khai và quản lý chặt chẽ diện tích đất sau thu hồi, tránh để xảy ra tình trạng lấn chiếm.

Đối với Công ty CP Công viên Sài Gòn Silicon, doanh nghiệp có trách nhiệm hoàn thành các nghĩa vụ tài chính còn nợ, gồm tiền thuê đất, tiền sử dụng công trình hạ tầng và phí an ninh trật tự.

Các tài sản dở dang gắn liền với đất cũng sẽ được xử lý theo quy định. Ban quản lý Khu công nghệ cao và các đơn vị liên quan sẽ phối hợp với TAND Khu vực 1 - TP.HCM để giải quyết trên cơ sở quy định của Luật Phá sản và Luật Đất đai.

Như vậy, sau khoảng một thập kỷ kể từ khi được khởi động với kỳ vọng trở thành một trung tâm công nghệ theo mô hình Silicon Valley, dự án Công viên Sài Gòn Silicon đã đi đến bước thu hồi toàn bộ khu đất hơn 51 ha.

Việc xử lý dự án cũng đặt ra yêu cầu về thẩm định năng lực nhà đầu tư, giám sát tiến độ và sử dụng hiệu quả quỹ đất tại các khu công nghệ cao, đặc biệt với những dự án được giao diện tích đất lớn nhưng kéo dài nhiều năm không hoàn thành.