VASEP: Đánh thuế Việt Nam có thể gây bất lợi cho chính người dân Mỹ

Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) vừa có văn bản gửi Cục Phòng vệ thương mại, đề xuất các lập luận và kiến nghị liên quan đến nhóm thủy sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam sang Mỹ trong bối cảnh Cơ quan Đại diện Thương mại Mỹ (USTR) đang xem xét áp dụng thuế bổ sung đối với hàng hóa nhập khẩu.

© Ảnh : TTXVN - Đặng Công Mạo.

VASEP đề nghị Mỹ miễn trừ thuế bổ sung 12,5% với thủy sản Việt Nam

Theo thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, USTR đề xuất áp thuế bổ sung 12,5% đối với hàng hóa từ Việt Nam, đồng thời xem xét miễn trừ cho một số nhóm sản phẩm nếu đáp ứng các tiêu chí như Mỹ không sản xuất đủ, không có nguồn cung thay thế phù hợp, việc áp thuế có thể gây gián đoạn chuỗi cung ứng hoặc không đóng góp đáng kể vào mục tiêu loại bỏ lao động cưỡng bức.

VASEP cho rằng đây là cơ sở quan trọng để xem xét nhóm thủy sản Việt Nam theo hướng sản phẩm thực phẩm thiết yếu, có vai trò ổn định nguồn cung cho thị trường Mỹ.

Theo hiệp hội, Mỹ hiện phải nhập khẩu khoảng 70-85% nhu cầu tiêu thụ thủy sản. Nhiều mặt hàng của Việt Nam có đặc điểm sinh học, phương thức sản xuất và phân khúc tiêu dùng khác với sản phẩm nội địa Mỹ, vì vậy không cạnh tranh trực tiếp mà mang tính bổ sung, góp phần bảo đảm nguồn cung thực phẩm cho người tiêu dùng Mỹ.

Hoa Kỳ nhiều năm qua là thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch dao động từ 1,8-2,1 tỷ USD mỗi năm. Năm 2025, xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Mỹ đạt 1,9 tỷ USD, tăng so với mức 1,8 tỷ USD của năm 2024. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực gồm tôm, cá tra, cá ngừ, cua ghẹ, mực - bạch tuộc, nhuyễn thể và các loại cá biển khác.

VASEP đề nghị phía Mỹ ghi nhận những nỗ lực của ngành thủy sản Việt Nam trong việc tuân thủ các quy định về lao động, trách nhiệm xã hội, truy xuất nguồn gốc và phát triển bền vững. Hiện nhiều doanh nghiệp đã áp dụng các chương trình đánh giá và chứng nhận quốc tế như BSCI, SMETA, SA8000, ASC, BAP, MSC cùng các cuộc kiểm toán độc lập từ khách hàng nước ngoài.

Bên cạnh hoạt động chế biến, doanh nghiệp cũng tăng cường kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng nguyên liệu, từ vùng nuôi, tàu khai thác, cơ sở thu mua, nhà cung cấp đến nhà máy chế biến, kho lạnh và logistics.

Theo VASEP, việc áp dụng thuế bổ sung trên diện rộng đối với toàn bộ sản phẩm thủy sản Việt Nam chưa phản ánh đúng mức độ tuân thủ cũng như đặc thù quản trị chuỗi cung ứng của ngành. Hiệp hội đề nghị Cục Phòng vệ thương mại sử dụng các lập luận trên trong quá trình trao đổi, tham vấn và làm việc kỹ thuật với USTR nhằm chứng minh rằng việc áp thuế bổ sung đối với thủy sản Việt Nam có thể gây tác động bất lợi tới chính chuỗi cung ứng thực phẩm của Mỹ, trong khi không trực tiếp góp phần giải quyết vấn đề lao động cưỡng bức.

VASEP cũng kiến nghị tiếp tục thúc đẩy đối thoại kỹ thuật giữa các cơ quan liên quan của hai nước thay vì áp dụng các biện pháp thuế quan bổ sung. Trong trường hợp USTR vẫn xem xét áp thuế, hiệp hội đề xuất có cơ chế miễn trừ hoặc loại trừ đối với các nhóm thủy sản chủ lực của Việt Nam, đặc biệt là những mặt hàng Mỹ phụ thuộc lớn vào nhập khẩu và nguồn cung trong nước không đáp ứng đủ nhu cầu.

Theo VASEP, nếu thủy sản Việt Nam bị áp thêm thuế 12,5%, chi phí nhập khẩu của doanh nghiệp Mỹ sẽ gia tăng, nhất là với các hợp đồng đã ký hoặc hợp đồng cung ứng dài hạn. Các nhà nhập khẩu, phân phối, bán lẻ, nhà hàng và doanh nghiệp chế biến tại Mỹ có thể phải điều chỉnh giá bán, thay đổi nguồn cung hoặc cắt giảm đơn hàng. Hiệp hội cũng cảnh báo biện pháp này có thể làm giảm khả năng tiếp cận của người tiêu dùng Mỹ đối với nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng, giá hợp lý, đồng thời ảnh hưởng tới việc làm và sinh kế của người lao động trong chuỗi nuôi trồng, khai thác, thu mua, chế biến, kho lạnh, logistics và các dịch vụ phụ trợ tại Việt Nam.