Tổng Bí thư, Chủ tịch nước: Nga ngỏ ý hỗ trợ Hà Nội xây metro

© Ảnh : PV

Theo ông, thành phố đang cụ thể hóa quy hoạch này bằng các đồ án phân khu, định hình các tầng phát triển và chính sách cho từng lĩnh vực, khu vực. Bên cạnh không gian mặt đất, Hà Nội đã bắt đầu chú trọng không gian ngầm, hướng đi được nhiều quốc gia áp dụng để mở rộng dư địa phát triển đô thị.

Muốn giãn dân, phải giải bài toán giao thông

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng Hà Nội cần đồng thời chỉnh trang khu vực trung tâm, phát triển đô thị vệ tinh và giãn dân nội thành.

"Nếu không giãn dân thì không thể chấn chỉnh và quy hoạch đô thị để phát triển được", ông nói.

Theo ông, để người dân chuyển tới các khu ở mới, thành phố trước hết phải bảo đảm điều kiện đi lại thuận lợi. Hà Nội cần tính toán để thời gian di chuyển từ khu dân cư mới về hồ Hoàn Kiếm chỉ khoảng 10-15 phút, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa nội thành và ngoại thành.

"Khi điều kiện đi lại thuận lợi và khu ở mới có ánh sáng, gió trời, người dân phố cổ sẽ tình nguyện chuyển ra ngoài để trả lại không gian cho Nhà nước chỉnh trang, kiến trúc lại nội đô", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước phân tích.

Hà Nội hiện quy hoạch đồng bộ đường bộ, đường ngầm, cao tốc và đường sắt đô thị để kết nối trung tâm với các đô thị ngoại ô. Thành phố đã khởi công khoảng 300 km đường sắt đô thị và đang đẩy nhanh tiến độ để sớm đưa vào sử dụng.

Thành phố cũng triển khai 5 tuyến đường vành đai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước kỳ vọng từ nay đến tháng 9 hoặc tháng 10, một số tuyến có thể được khai thác, góp phần giảm ùn tắc, ngập úng và giúp người dân sớm thụ hưởng thành quả phát triển.

Hà Nội có thể nhận hỗ trợ từ Nga

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho biết phía Nga đã ngỏ ý hỗ trợ Hà Nội xây dựng metro như một biểu tượng của tình hữu nghị giữa hai nước. Nếu triển khai nhanh, mạng lưới này sẽ tạo chuyển biến lớn cho giao thông và cấu trúc đô thị Thủ đô.

"Nếu trong vài năm tới Hà Nội hoàn thành được khoảng 500 km đường sắt đô thị, bộ mặt Thủ đô và việc đi lại của người dân sẽ thay đổi rất nhiều", ông nói.

Theo Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, mạng lưới metro được kế thừa từ Nghị quyết 188/2025 của Quốc hội và các quy hoạch đã được phê duyệt. Toàn mạng gồm 18 tuyến, tổng chiều dài 979 km.

Giai đoạn 2026-2035, Hà Nội dự kiến nghiên cứu và xây dựng kế hoạch đầu tư khoảng 500 km đường sắt đô thị, nhằm hình thành khung giao thông công cộng khối lượng lớn và thúc đẩy phát triển đô thị theo mô hình TOD.

Hiện thành phố khai thác 21,5 km metro, gồm tuyến 2A Cát Linh - Hà Đông dài 13 km và 8,5 km trên cao của tuyến số 3 Nhổn - ga Hà Nội. Để đạt khoảng 500 km vào năm 2035, Hà Nội cần hoàn thành thêm 478,5 km trong 9 năm, bình quân hơn 53 km mỗi năm.

Trong khoảng 15-16 năm qua, Hà Nội mới đưa vào khai thác bình quân khoảng 1,3-1,4 km metro mỗi năm.

Ngoài hai đoạn tuyến đang khai thác, Hà Nội đã khởi công tuyến số 5 Văn Cao - Hòa Lạc cuối năm 2025. Tháng 6/2026, thành phố tiếp tục khởi công đồng thời 5 tuyến dài khoảng 303,5 km, gồm tuyến số 1 Thường Tín - Ngọc Hồi - ga Hà Nội - Yên Viên - Nội Bài; tuyến số 2 Nội Bài - Trần Hưng Đạo - Thượng Đình - Thường Tín; tuyến số 8 Hòa Lạc - Sơn Đồng - Mai Dịch - Lĩnh Nam - Dương Xá; tuyến số 10 Đông Anh - Võ Chí Công - Vành đai 3 - Times City - Đông Anh và tuyến số 14 cầu Thăng Long - Hồng Hà - Gia Lâm. Các tuyến này dự kiến cơ bản hoàn thành vào năm 2030.

Quy hoạch lại không gian trung tâm

Cùng với giao thông, Hà Nội đang phối hợp các cơ quan Trung ương quy hoạch Trung tâm chính trị Ba Đình thành biểu tượng thể hiện thành tựu cách mạng Việt Nam sau 100 năm dưới sự lãnh đạo của Đảng. Khu vực hồ Hoàn Kiếm cũng được nghiên cứu quy hoạch lại, gắn với các trục truyền thống Bắc - Nam và các công trình biểu tượng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý việc chỉnh trang phải tạo thêm không gian vui chơi cho người dân, đồng thời bảo đảm sinh hoạt bình thường và gìn giữ các cụm di sản văn hóa. Thành phố cũng cần quy hoạch những không gian xứng tầm để tri ân các thế hệ có công dựng nước, giữ nước.

Theo ông, các tuyến phố cần được phân định rõ chức năng như mua sắm, ẩm thực, tránh tình trạng phương tiện tràn xuống lòng đường, vỉa hè. Không gian ngầm có thể được khai thác làm hồ điều hòa để giảm ngập úng; quy hoạch dài hạn cần tính tới các phương thức vận tải mới như taxi bay và hệ thống vận chuyển hiện đại.

Về giáo dục, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đánh giá Hà Nội đã có kết quả trong sắp xếp mạng lưới trường lớp và tinh gọn bộ máy quản lý. Việc sáp nhập trường giúp giảm đầu mối hiệu trưởng, hiệu phó, qua đó tăng nguồn lực cho đội ngũ trực tiếp giảng dạy.

Ông gợi ý nghiên cứu cơ chế linh hoạt để giáo viên giỏi có thể dạy tại nhiều trường, góp phần khắc phục tình trạng thiếu giáo viên. Việc sắp xếp lại các cơ quan cũng tạo thêm quỹ đất cho trường học, nhà văn hóa và công trình công cộng.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhận định mô hình của Hà Nội có thể được thí điểm để nhân rộng tại các địa phương. Khoảng hai năm tới, khi các quy hoạch chi tiết tỷ lệ 1/500 được hình thành, bộ mặt Thủ đô có thể thay đổi căn bản và nhận được sự đồng tình lớn của người dân.

"Thực tế vừa qua, nhiều người dân đã sẵn sàng giao đất làm đường vành đai ngay cả khi chưa nhận đền bù, cho thấy khí thế và sự ủng hộ rất lớn đối với các chính sách của thành phố", ông nói.