Thụy Sĩ tính 'hủy kèo' Patriot với Mỹ vì chờ mãi không nhận được hàng

Chính phủ Thụy Sĩ ngày 1/4 tuyên bố việc hủy hợp đồng mua hệ thống tên lửa phòng không Patriot của Mỹ là "một trong những lựa chọn đang được xem xét".

Lý do chính xuất phát từ tình trạng chậm trễ nghiêm trọng trong việc giao hàng, khiến Bern phải tạm dừng thanh toán và yêu cầu Washington cung cấp lịch trình giao hàng rõ ràng, ràng buộc.

Thụy Sĩ, quốc gia không thuộc NATO, đã ký hợp đồng mua 5 hệ thống Patriot vào năm 2022. Theo kế hoạch ban đầu, việc giao hàng sẽ bắt đầu trong năm nay và hoàn tất vào năm 2028.

Tuy nhiên, từ tháng 7 năm ngoái, Mỹ đã thông báo hoãn giao hàng để ưu tiên hỗ trợ Ukraine trong cuộc xung đột với Nga. Kết quả là lịch trình mới vẫn chưa được xác định.

"Hủy bỏ (hợp đồng) luôn là một lựa chọn trong trường hợp chậm trễ", Bộ trưởng Quốc phòng Thụy Sĩ Martin Pfister nói với các phóng viên tại một cuộc họp báo ngày 1/4.

Ông Pfister cho biết, Bern đang đàm phán tất cả các phương án khả thi với Washington, bao gồm cả khả năng chấm dứt hợp đồng, nhưng vẫn chưa rõ các điều kiện để hủy bỏ hợp đồng sẽ như thế nào.

Patriot là một trong những hệ thống phòng không tầm xa tốt nhất. Tuy nhiên, phải mất vài năm nữa Thụy Sĩ mới nhận được hệ thống mình đã đặt hàng. Ảnh: SwissInfo

Để gây áp lực, Thụy Sĩ đã tạm dừng thanh toán cho hợp đồng Patriot từ mùa thu năm 2025. Bộ Quốc phòng Thụy Sĩ thông báo sẽ tiếp tục tạm ngừng thanh toán cho hệ thống này "cho đến khi Mỹ chính thức công bố ngày giao hàng và thời hạn thanh toán mới".

Dù vậy, tuần trước, chính phủ Thụy Sĩ cho biết, Mỹ đã sử dụng một phần khoản tiền mà Thụy Sĩ dành cho máy bay chiến đấu F-35A để bù vào khoản thanh toán Patriot – một động thái được cho là "vượt quyền".

Chính phủ Thụy Sĩ đã chuyển khoản thanh toán cho F-35 sớm hơn dự kiến vào cuối tháng 3 để bảo vệ gói mua sắm này, vốn đã bị giảm từ 36 chiếc xuống còn 30 chiếc do chi phí tăng vì lạm phát và giá nguyên liệu.

Bộ Quốc phòng Thụy Sĩ cảnh báo, nếu các hợp đồng tiếp tục gặp vấn đề thanh khoản, không chỉ dự án Patriot mà toàn bộ danh mục mua sắm vũ khí từ Mỹ có thể bị đình chỉ hoặc hủy bỏ.

Ông Pfister cho biết, Thụy Sĩ vẫn hy vọng sẽ nhận được hệ thống Patriot, nhưng không loại trừ bất cứ khả năng nào.

Đồng thời, ông lưu ý rằng Washington đã nói sẽ thông báo cho Thụy Sĩ trong những tuần tới về các bước tiếp theo trong hoạt động, lịch trình giao hàng và chi phí cũng như hậu quả của một sự gián đoạn tiềm tàng.

Chính phủ Thụy Sĩ dự kiến sẽ trình báo cáo và khuyến nghị cụ thể lên Hội đồng Liên bang – cơ quan hành pháp cao nhất của quốc gia vùng Alps – trước cuối tháng 6.

Minh Đức