Tên lửa siêu thanh Kh-22 và Kh-32 của Nga đặt Ukraine trước thách thức phòng không lớn

Vào ngày 3/2, Không quân Ukraine thông báo rằng lực lượng Nga đã phóng tổng cộng 71 tên lửa và khoảng 450 máy bay không người lái (UAV) nhằm vào nhiều mục tiêu chiến lược trên lãnh thổ Ukraine, gồm cả khu vực thủ đô Kiev và một số tỉnh quan trọng khác.

Trong số các loại tên lửa được phóng, có 7 quả là tên lửa siêu thanh diệt hạm Kh-22 hoặc

Kh-32, hai loại vũ khí khiến phòng không Ukraine đặc biệt chú ý.

Phía Ukraine tuyên bố đã bắn hạ được 3 trong số những tên lửa Kh-22/Kh-32 này cùng

với nhiều mục tiêu khác trong đợt tấn công.

Trước đó, trong đêm 23 và rạng sáng 24/1, cộng đồng quân sự Ukraine cũng ghi nhận Nga phóng 12 tên lửa Kh-22 nhắm vào thủ đô Kiev lần đầu tiên kể từ khi xung đột bùng nổ.

Trong cuộc tập kích đó, lực lượng phòng không nước này cho biết đã đánh chặn được 9 quả, một kết quả mà chính quyền Ukraine mô tả là bất ngờ vì đây là lần đầu các tên lửa này được sử dụng trong khu vực được bảo vệ tốt.

Tên lửa Kh-22 là một tên lửa hành trình siêu thanh diệt hạm trọng lượng lớn, được Cục thiết kế Raduga phát triển từ những năm 1960 và đưa vào biên chế quân đội Liên Xô từ năm 1968.

Mỗi quả nặng khoảng 5,8 tấn, dài khoảng 11,65 m và bay với tốc độ lên tới khoảng 4,6 lần

tốc độ âm thanh, tương đương khoảng 5.600 km/h trong quỹ đạo bay của nó.

Tên lửa Kh-22 có tầm bắn khoảng 600 km và mang theo đầu đạn nổ mạnh nặng khoảng 1

tấn hoặc có thể lắp đầu đạn hạt nhân với sức công phá từ khoảng 350 tới 1.000 kiloton.

Phiên bản nâng cấp sâu hơn là tên lửa Kh-32, được phát triển để khắc phục một số hạn

chế của Kh-22, bao gồm khả năng kháng nhiễu radar tốt hơn và tầm bắn lớn hơn.

Theo nguồn tin, tên lửa Kh-32 có trần bay được nâng lên khoảng 40 km, thay vì khoảng 27

km như phiên bản Kh-22, đồng thời tầm bắn cũng được mở rộng tới khoảng 1.000 km.

Hệ thống dẫn đường của Kh-32 sử dụng kết hợp dẫn đường quán tính và đầu dò radar đa tần, giúp tăng khả năng theo dõi mục tiêu và giảm khả năng bị gây nhiễu.

Hai loại tên lửa này ban đầu được thiết kế chủ yếu để tấn công các nhóm tác chiến tàu

sân bay và các chiến hạm hộ tống.

Tuy vậy, trong bối cảnh chiến tranh hiện đại ở Ukraine, chúng được sử dụng để tấn công

các mục tiêu trên đất liền, đặc biệt là những vị trí nằm sâu trong lãnh thổ đối phương.

Đặc tính quỹ đạo bay và tốc độ của các tên lửa này khiến việc theo dõi và đánh chặn trở

nên khó khăn hơn.

Mặc dù không hoàn toàn là tên lửa đạn đạo, quỹ đạo bay của chúng trong pha cuối thường có đặc điểm lao xuống ở góc dốc và tốc độ siêu thanh, khiến nhiều hệ thống phòng không truyền thống gặp thách thức lớn khi tìm kiếm và tiêu diệt mục tiêu.

Một trong những yếu tố khiến Kh-22/Kh-32 trở thành mối đe dọa là cơ chế dẫn đường và

giảm thời gian để phòng không có thể phản ứng.

Sau khi rời oanh tạc cơ mang phóng, tên lửa này leo lên độ cao lớn và di chuyển ở tốc độ cao trong phần lớn hành trình, trước khi lao xuống mục tiêu ở giai đoạn cuối.

Điều này buộc các hệ thống phòng không phải có khả năng theo dõi mục tiêu trên diện rộng

và phản ứng nhanh để có cơ hội đánh chặn thành công.

Những đặc tính này cũng lý giải vì sao lực lượng Ukraine luôn phải dựa vào các hệ thống phòng không hiện đại như Patriot, SAMP/T hay các hệ thống khác do phương Tây cung cấp, để đối phó các đòn tấn công từ xa.

Tuy vậy, như nhiều chuyên gia phân tích cho biết, việc sử dụng hiệu quả các hệ thống đánh chặn này đòi hỏi nguồn lực lớn và sự phối hợp chặt chẽ trong điều kiện chiến sự phức tạp.

Các tên lửa Kh-22 và Kh-32, dù không xuất hiện với số lượng nhiều như một số loại vũ khí khác, vẫn là thách thức khó đối phó đối với việc bảo vệ hạ tầng trọng yếu của Ukraine

Ngoài việc khiến lực lượng phòng không Ukraine gặp áp lực trong việc đánh chặn, việc triển khai các tên lửa này còn phản ánh chiến lược quân sự rộng hơn của Nga, đó là sử dụng mọi loại vũ khí sẵn có để gây sức ép tối đa lên hệ thống phòng thủ và cơ sở hạ tầng của đối phương.

Trong khi đó Ukraine tiếp tục nỗ lực củng cố kho vũ khí và tìm kiếm các giải pháp chiến thuật để giảm thiểu thiệt hại từ các đòn tấn công như vậy trong các đợt tập kích tiếp theo.

Việt Hùng