Ông Tô Lâm sẽ có phát biểu quan trọng tại Liên hợp quốc

© Ảnh : Social media page of Viet Nam at UN (NY)

Thế giới đối mặt nhiều thách thức

Chuyến công tác diễn ra khi Việt Nam hướng tới kỷ niệm 50 năm quan hệ với Liên hợp quốc vào năm 2027.

Trả lời báo chí trước thềm chuyến thăm, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, Trưởng Phái đoàn thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc cho biết, Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 81 diễn ra khi thế giới tiếp tục “biến động sâu sắc”, nhiều cuộc xung đột kéo dài, trong khi biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và sự phát triển nhanh chóng của khoa học - công nghệ, đặc biệt là AI, tác động trực tiếp đến đời sống và sự phát triển của các quốc gia.

Tiến độ thực hiện các Mục tiêu Phát triển Bền vững còn chậm, nguồn lực phát triển suy giảm. Đại sứ dẫn số liệu năm 2025, viện trợ phát triển chính thức giảm hơn 23%, trong khi chi tiêu quân sự toàn cầu lên mức kỷ lục gần 2,9 nghìn tỷ USD.

“Trong khi đó, khác biệt về lợi ích, xu hướng hành động đơn phương và những biểu hiện làm xói mòn luật pháp quốc tế đang làm gia tăng nghi kỵ, suy giảm lòng tin chiến lược và cản trở đối thoại, hợp tác”, Đại sứ thẳng thắn.

Theo ông, chính trong bối cảnh này, nhu cầu hợp tác quốc tế và vai trò của Liên hợp quốc càng rõ nét bởi không quốc gia nào có thể tự mình giải quyết những thách thức chung. Liên hợp quốc vẫn là diễn đàn rộng lớn nhất để các nước duy trì đối thoại, tìm kiếm điểm tương đồng, xây dựng những khuôn khổ hợp tác và cùng hành động để xử lý các thách thức toàn cầu.

Đại sứ cho rằng chủ đề năm nay “Khôi phục lòng tin, định hướng chuyển đổi: Một Liên hợp quốc hành động hiệu quả vì tất cả mọi người” phù hợp và kịp thời. Trong khi đó, bản thân Liên hợp quốc cũng đứng trước yêu cầu đổi mới, với Sáng kiến UN80 hướng tới một hệ thống tinh gọn, gắn kết và hiệu quả hơn, cùng tiến trình lựa chọn Tổng Thư ký thứ 10.

Thông điệp của một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ

Theo Đại sứ Đỗ Hùng Việt, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tham dự Tuần lễ Cấp cao trước hết khẳng định sự coi trọng của Việt Nam đối với chủ nghĩa đa phương và vai trò trung tâm của Liên hợp quốc. Chuyến đi càng có ý nghĩa khi năm 2026 là năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội XIV.

“Tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước sẽ có bài phát biểu quan trọng, dự kiến nhấn mạnh thông điệp về củng cố lòng tin và cùng chung tay hành động để những chuyển dịch lớn của thế giới mở ra thêm cơ hội cho hòa bình, hợp tác và phát triển, hướng tới một trật tự quốc tế công bằng và nhân văn hơn”, Đại sứ Đỗ Hùng Việt nói.

Ông nhấn mạnh đây là thông điệp từ một dân tộc từng trải qua nhiều thập kỷ chiến tranh, chia cắt, bao vây, cấm vận và thấu hiểu giá trị của hòa bình, độc lập, tự chủ.

“Đây cũng là thông điệp của một Việt Nam đang chuyển mình mạnh mẽ, tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình của dân tộc”, nhà ngoại giao bày tỏ.

Hướng tới các mục tiêu năm 2030 và 2045, Việt Nam đang thúc đẩy khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời chú trọng con người, văn hóa, công bằng xã hội và môi trường.

Theo Đại sứ, những ưu tiên này phù hợp với các chương trình nghị sự lớn của Liên hợp quốc, tạo dư địa để Việt Nam tăng cường hợp tác, tiếp cận tri thức, công nghệ và nguồn lực phục vụ phát triển.

Ở chiều ngược lại, ông khẳng định: “Chúng ta không chỉ tranh thủ những cơ hội từ hợp tác quốc tế, mà còn sẵn sàng chia sẻ, đóng góp trách nhiệm chung, để mọi người dân, mọi dân tộc đều có thể thụ hưởng thành quả của hòa bình, hợp tác và phát triển.”

Việt Nam muốn đóng góp ngày càng chủ động, thực chất hơn tại Liên hợp quốc

Trong gần 50 năm quan hệ với Liên hợp quốc, Việt Nam đã đảm nhiệm nhiều vị trí tại các cơ quan quan trọng, trong đó có Hội đồng Bảo an, Hội đồng Nhân quyền và Hội đồng Kinh tế và Xã hội.

Năm 2026, Việt Nam đảm nhiệm nhiều trọng trách, gồm thành viên Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2026-2028, Ủy ban Luật pháp quốc tế nhiệm kỳ 2023-2027 và Chủ tịch Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí hạt nhân lần thứ 11. Việt Nam cũng lần đầu đảm nhiệm vị trí Chủ tịch Hội nghị lần thứ 35 các quốc gia thành viên Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển.

Gần 1.400 lượt cán bộ, chiến sĩ Việt Nam đã tham gia các Phái bộ gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc tại Nam Sudan, Cộng hòa Trung Phi và Abyei. Đại sứ Đỗ Hùng Việt cho rằng bước phát triển rõ nhất của đối ngoại đa phương Việt Nam là mức độ tham gia và đóng góp ngày càng sâu, thực chất hơn.

“Hiện nay, Việt Nam ngày càng được tín nhiệm đảm nhận những trọng trách lớn hơn, đồng thời chủ động đề xuất sáng kiến, đóng góp vào việc xây dựng các khuôn khổ, chuẩn mực chung”, Đại sứ chia sẻ.

Ông dẫn những dấu ấn gần đây như đăng cai Lễ mở ký Công ước Hà Nội về chống tội phạm mạng, tái đắc cử Hội đồng Nhân quyền và lần đầu có chuyên gia Việt Nam được bầu làm Thẩm phán Tòa án Luật Biển quốc tế (ITLOS), đều với số phiếu cao nhất khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Một dấu ấn khác là Đại hội đồng Liên hợp quốc thông qua Nghị quyết xác định giai đoạn 2027-2036 là Thập kỷ quốc tế về Văn hóa vì phát triển bền vững với 103 quốc gia đồng bảo trợ. Đây là sáng kiến do Việt Nam khởi xướng và cùng nhóm nòng cốt thúc đẩy trong gần một năm. Theo Đại sứ, Việt Nam lựa chọn những vấn đề vừa gắn với lợi ích, thế mạnh và giá trị của mình, vừa đáp ứng mối quan tâm chung của cộng đồng quốc tế.

“Trong quá trình ấy, chúng ta coi trọng lắng nghe, đối thoại, dung hòa những quan tâm khác nhau và kiên trì tìm kiếm mẫu số chung. Tôi nghĩ đó cũng là một trong những lý do các sáng kiến, đề xuất và ứng cử của Việt Nam ngày càng nhận được sự đồng thuận và ủng hộ rộng rãi”.

Theo ông, đối ngoại đa phương đang ngày càng gắn chặt với quá trình phát triển đất nước, vừa đưa những câu chuyện, giá trị và khát vọng của Việt Nam thành đóng góp cho cộng đồng quốc tế, vừa mở thêm cơ hội hợp tác phục vụ đất nước và người dân.