“Ông lớn” ngoại kiếm tiền ở Việt Nam: Ai nộp thuế nhiều nhất?

© Depositphotos.com / Tampatra@hotmail.com

Từ Heineken đến Toyota, 8 “ông lớn” nộp gần 150.000 tỷ đồng ngân sách

VNTAX 200 năm 2026 ghi nhận 200 doanh nghiệp nộp ngân sách lớn nhất Việt Nam trong năm 2025, với tổng số thực nộp 955.647 tỷ đồng, tương đương khoảng 36% tổng thu ngân sách Nhà nước năm này.

Theo thống kê trong danh sách có 22 doanh nghiệp FDI/liên doanh và 3 doanh nghiệp Việt Nam do nhà đầu tư nước ngoài chi phối. Tổng số tiền nhóm này nộp ngân sách đạt 172.002 tỷ đồng, chiếm khoảng 18% tổng đóng góp của VNTAX 200.

Đáng chú ý, gần 87% số tiền trên tập trung ở 8 doanh nghiệp lớn nhất, với tổng cộng 149.147 tỷ đồng. Heineken Việt Nam dẫn đầu với 27.000 tỷ đồng, đứng thứ 5 toàn bảng. Toyota Việt Nam theo sát với 26.000 tỷ đồng, xếp thứ 6. Lọc hóa dầu Nghi Sơn (NSRP), liên doanh có vốn nước ngoài trong lĩnh vực lọc hóa dầu, đứng thứ 9 với 23.000 tỷ đồng. Liên doanh Việt - Nga Vietsovpetro xếp thứ 11, đóng 21.450 tỷ đồng.

Sabeco đứng thứ 14 với 14.917 tỷ đồng. Doanh nghiệp này hiện do Vietnam Beverage, thuộc hệ sinh thái ThaiBev của tỷ phú Thái Lan Charoen Sirivadhanabhakdi, nắm 53,59% vốn. Tiếp đến là Công ty TNHH Phát triển Khu đô thị Nam Thăng Long, chủ đầu tư Ciputra Hanoi, với 13.600 tỷ đồng. Đây là liên doanh giữa Tập đoàn Ciputra của Indonesia và UDIC của Việt Nam. Honda Việt Nam nộp 11.880 tỷ đồng, còn Ford Việt Nam đóng 11.300 tỷ đồng.

Nhìn theo ngành, riêng Toyota, Honda và Ford đã đóng 49.180 tỷ đồng. Lọc hóa dầu Nghi Sơn và Vietsovpetro đóng 44.450 tỷ đồng, trong khi Heineken và Sabeco đóng tổng cộng 41.917 tỷ đồng.

Những con số này cho thấy nguồn thu từ nhóm doanh nghiệp có yếu tố nước ngoài đang tập trung mạnh ở một số ngành có quy mô thị trường hoặc đầu tư lớn như ô tô, bia - đồ uống, dầu khí và bất động sản.

Ngoài nhóm dẫn đầu, VNTAX 200 cho thấy vốn ngoại đã hiện diện rộng trong nền kinh tế Việt Nam. Mitsubishi Việt Nam và Apple Việt Nam cùng nộp 3.000 tỷ đồng, lần lượt đứng thứ 51 và 52. Carlsberg Việt Nam cũng nộp 3.000 tỷ đồng, đứng thứ 54.

Công ty TNHH Phát triển THT, doanh nghiệp 100% vốn của Daewoo E&C (Hàn Quốc), phát triển khu đô thị Starlake tại Hà Nội, đóng 1.600 tỷ đồng. VSIP Nghệ An nộp 1.377 tỷ đồng.

Trong lĩnh vực bảo hiểm, Dai-ichi Life Việt Nam đóng 1.295 tỷ đồng, Manulife Việt Nam 1.276 tỷ đồng và Prudential Việt Nam 903 tỷ đồng. Công ty TNHH Phát triển Nam Hội An, doanh nghiệp đứng sau khu nghỉ dưỡng Hoiana, nộp 1.100 tỷ đồng. Sau quá trình tái cấu trúc, VMS Group, quỹ đầu tư PE của Hong Kong, công bố sở hữu 75% cổ phần doanh nghiệp này.

Grab, Hóa dầu Long Sơn thuộc SCG, C.P. Việt Nam, Mercedes-Benz Việt Nam và Unilever Việt Nam cùng có mức nộp 1.000 tỷ đồng. Chứng khoán KIS Việt Nam đứng thứ 198 với 395 tỷ đồng.

Ngoài Sabeco, hai doanh nghiệp Việt Nam khác do vốn ngoại chi phối cũng có mặt. Nhựa Bình Minh nộp 488 tỷ đồng, trong khi Nawaplastic Industries thuộc SCG của Thái Lan sở hữu khoảng 54,99% vốn. Dược Hậu Giang đóng 421 tỷ đồng, với Taisho Pharmaceutical Holdings của Nhật Bản nắm 51,01%.

Từ ô tô, bia, dầu khí đến bất động sản, hàng tiêu dùng, nông nghiệp, bảo hiểm, công nghệ và tài chính, danh sách phần nào cho thấy mức độ thâm nhập sâu của dòng vốn quốc tế vào thị trường Việt Nam.

Việt Nam hấp dẫn không chỉ vì chi phí thấp

Việc các tập đoàn quốc tế tiếp tục hiện diện và mở rộng hoạt động tại Việt Nam phản ánh sức hấp dẫn ngày càng đa dạng của nền kinh tế.

Việt Nam có vị trí trong chuỗi cung ứng châu Á, mạng lưới các hiệp định thương mại và nền tảng sản xuất đã hình thành qua nhiều năm thu hút FDI. Đồng thời, quy mô dân số lớn, thu nhập và nhu cầu tiêu dùng tăng cũng khiến Việt Nam trở thành một thị trường đáng kể, thay vì chỉ là địa điểm đặt nhà máy để xuất khẩu.

Những cái tên trong VNTAX 200 phản ánh khá rõ hai hướng này. Heineken, Toyota, Honda, Ford, Mitsubishi, Mercedes-Benz, Carlsberg, Unilever, C.P. hay Grab khai thác trực tiếp nhu cầu của thị trường trong nước ở những mức độ khác nhau. Trong khi đó, Lọc hóa dầu Nghi Sơn, Vietsovpetro, Hóa dầu Long Sơn, VSIP hay các dự án bất động sản gắn với nhu cầu công nghiệp, năng lượng và đô thị hóa của Việt Nam.

Các doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam trước hết để tìm kiếm cơ hội kinh doanh và lợi nhuận. Vấn đề đối với nền kinh tế tiếp nhận vì thế là làm sao để quá trình đó đồng thời tạo ra nguồn thu ngân sách, việc làm, công nghệ và năng lực sản xuất mới. Con số 172.002 tỷ đồng trong VNTAX 200 là một thước đo cụ thể, nhưng chưa phải toàn bộ câu chuyện về hiệu quả của FDI.

Trong nhiều năm, thành tích thu hút FDI thường được nhìn qua lượng vốn đăng ký, vốn giải ngân và số dự án. Những chỉ tiêu này vẫn quan trọng, nhưng khi Việt Nam bước sang giai đoạn phát triển mới, chất lượng dòng vốn ngày càng được đặt lên cao hơn.

Một dự án lớn về vốn chưa chắc tạo ra tác động tương ứng nếu phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu, giá trị gia tăng trong nước thấp hoặc ít liên kết với doanh nghiệp Việt Nam. Ngược lại, một dự án có công nghệ cao, hoạt động nghiên cứu - phát triển, đào tạo nhân lực và mạng lưới nhà cung cấp nội địa có thể để lại giá trị lâu dài hơn.

Bởi vậy, bên cạnh cải thiện môi trường đầu tư, Việt Nam đang hướng nhiều hơn đến những dự án công nghệ cao, giá trị gia tăng lớn, sử dụng hiệu quả năng lượng và tài nguyên, đồng thời có khả năng kết nối với khu vực doanh nghiệp trong nước.

Sự thay đổi này cũng đòi hỏi sức hấp dẫn của Việt Nam không thể chỉ dựa vào lao động và chi phí thấp. Với các nhà đầu tư chất lượng cao, những yếu tố như hạ tầng, nguồn điện, logistics, nhân lực, thủ tục hành chính, tính ổn định của chính sách và hệ sinh thái nhà cung cấp ngày càng quan trọng.

Theo giới chuyên gia, đằng sau việc chọn lọc FDI là bài toán lớn hơn về mô hình tăng trưởng của Việt Nam. Khi dư địa tăng trưởng dựa chủ yếu vào mở rộng vốn, lao động, đất đai và sản xuất gia công dần thu hẹp, nền kinh tế cần dựa nhiều hơn vào năng suất, công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao.

FDI có thể góp phần vào quá trình này nếu các tập đoàn quốc tế kết nối sâu hơn với nền kinh tế trong nước. Giá trị của một nhà máy công nghệ cao sẽ lớn hơn khi doanh nghiệp Việt Nam có thể tham gia chuỗi cung ứng; tác động của một tập đoàn quốc tế sẽ sâu hơn nếu cùng với sản xuất là hoạt động nghiên cứu, kỹ thuật, đào tạo và chuyển giao năng lực.

Điều quan trọng hơn với Việt Nam lúc này là thu hút dòng vốn phù hợp với bước chuyển mình của nền kinh tế, để các tập đoàn quốc tế không chỉ đến đầu tư và tìm kiếm lợi nhuận, mà hoạt động của họ cũng phải tạo thêm giá trị, năng lực và nguồn thu quan trọng cho chính Việt Nam.