327 vụ điều tra phòng vệ thương mại nhắm vào hàng Việt Nam, Mỹ đứng đầu

© Shutterstock/FOTODOM / Nguyen Quang Ngoc Tonkin

Bộ Công Thương cảnh báo 7 nhóm hàng Việt Nam xuất khẩu có nguy cơ bị điều tra

Báo Đầu tư dẫn thông tin từ Cục Phòng vệ thương mại, Bộ Công Thương cho biết, cơ quan này vừa công bố danh sách các mặt hàng xuất khẩu có rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại, gian lận xuất xứ và chuyển tải bất hợp pháp nhằm giúp doanh nghiệp chủ động nhận diện nguy cơ, chuẩn bị phương án ứng phó.

Danh sách gồm 7 nhóm hàng: gỗ và sản phẩm gỗ; sắt thép và sản phẩm kim loại; vật liệu; sản phẩm công nghiệp chế tạo; hóa chất, nhựa và sản phẩm nhựa; xơ, sợi và hàng dệt; cùng một số mặt hàng khác.

Các thị trường thường tiến hành điều tra phòng vệ thương mại đối với hàng hóa Việt Nam gồm Mỹ, Liên minh châu Âu (EU), Australia, Brazil và Ấn Độ. Trong nhóm gỗ và sản phẩm gỗ, Cục Phòng vệ thương mại lưu ý các mặt hàng như ghế bọc đệm có khung bằng gỗ, đồ nội thất phòng ngủ bằng gỗ, ván ép gỗ cứng, thanh nẹp gỗ và sản phẩm gia công gỗ.

Đáng chú ý, thanh nẹp gỗ và sản phẩm gia công gỗ xuất khẩu sang Mỹ cần được theo dõi sát do nước này đã áp dụng thuế chống bán phá giá, chống trợ cấp đối với sản phẩm tương tự từ Trung Quốc và thuế chống bán phá giá đối với hàng hóa từ Brazil.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu nhóm hàng này của Việt Nam sang Mỹ đạt 33,8 triệu USD, giảm 39,3% so với mức 55,7 triệu USD cùng kỳ năm trước. Dù xuất khẩu giảm, Việt Nam vẫn chiếm tỷ trọng đáng kể trong nguồn cung tại Mỹ. Vì vậy, nguy cơ bị điều tra phòng vệ thương mại vẫn hiện hữu, nhất là khi kim ngạch xuất khẩu tăng trở lại.

Cơ quan quản lý khuyến nghị doanh nghiệp kiểm soát chặt nguồn gốc nguyên liệu, đặc biệt là nguyên liệu chính nhập khẩu từ Trung Quốc, đồng thời lưu giữ đầy đủ hồ sơ, chứng từ và thông tin về quá trình sản xuất tại Việt Nam để chứng minh xuất xứ hàng hóa.

Đối với nhóm sắt thép và sản phẩm kim loại, các mặt hàng nằm trong danh sách cảnh báo gồm thép cuộn, thép tấm cán nóng, cáp thép dự ứng lực, nắp hộp kim loại dễ mở bằng thiếc lá, thép mạ hợp kim nhôm-kẽm, vỏ bình gas, mặt bích bằng thép không gỉ, thép hình rỗng dùng làm kết cấu và thanh thép định hình làm khung trần nhà.

Doanh nghiệp xuất khẩu các mặt hàng này cần lưu ý nguy cơ tại các thị trường Mỹ, Canada, Australia và Mexico, nơi đang áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại đối với sản phẩm nhập khẩu từ nhiều quốc gia.

Chẳng hạn, từ năm 2018, Mỹ đã áp dụng thuế chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với mặt bích bằng thép không gỉ nhập khẩu từ Trung Quốc và Ấn Độ. Dù kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này của Việt Nam giảm hơn 25% so với cùng kỳ, nguy cơ bị điều tra vẫn được cảnh báo do Việt Nam chiếm tỷ trọng đáng kể trong nguồn cung.

Với nhóm vật liệu, Cục Phòng vệ thương mại lưu ý sản phẩm kính cường lực dùng cho thiết bị gia dụng xuất khẩu sang Ấn Độ. Nếu kim ngạch tăng mạnh, mặt hàng này có thể đối mặt với nguy cơ bị khởi xướng điều tra phòng vệ thương mại.

Hàng Việt Nam đối mặt 327 vụ điều tra từ 27 thị trường

Theo Bộ Công Thương, tính đến giữa tháng 9/2026, hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam đã đối mặt với 327 vụ việc điều tra phòng vệ thương mại từ 27 thị trường.

Riêng 9 tháng đầu năm 2026 phát sinh 27 vụ việc mới, cao hơn tổng số vụ của cả năm 2025. Diễn biến này cho thấy sức ép phòng vệ thương mại đối với hàng xuất khẩu Việt Nam tiếp tục gia tăng.

Trước tình hình đó, Cục Phòng vệ thương mại khuyến nghị doanh nghiệp chủ động theo dõi chính sách thương mại tại các thị trường xuất khẩu, kiểm soát nguồn gốc nguyên liệu và minh bạch hóa chuỗi cung ứng.

Bên cạnh việc đa dạng hóa thị trường, doanh nghiệp cần lưu trữ đầy đủ hồ sơ về nguyên liệu, quy trình sản xuất và giao dịch thương mại để chứng minh xuất xứ hàng hóa, hạn chế nguy cơ bị điều tra gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp hoặc lẩn tránh các biện pháp phòng vệ thương mại.

Việc chuẩn bị thông tin và hồ sơ từ sớm cũng giúp doanh nghiệp chủ động hơn khi cơ quan chức năng nước nhập khẩu tiến hành xác minh, điều tra đối với sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam.