“Như trong một gia đình”: Chuyên gia Liên Xô kể về giai đoạn phục vụ tại Việt Nam

© Sputnik

Mùa hè năm 1965, chàng thanh niên Liên Xô đến từ Kuzbass, quê ở tỉnh Poltava, vẫn chưa biết rằng mình sẽ sớm thấy bản thân ở Việt Nam, trung tâm của một trong những cuộc xung đột khốc liệt nhất thế kỷ 20.

“Chúng tôi được tập trung ở Irkutsk. Có khoảng 450 người. Sau khi tuyển chọn, chỉ còn lại 64 người. Quá trình tuyển chọn rất nghiêm ngặt. Ngay cả nhiệm vụ cũng được giữ bí mật cho đến phút cuối cùng. Chỉ trước khi khởi hành, viên sĩ quan mới nói ngắn gọn: “Hãy viết Việt Nam Dân chủ Cộng hòa”, ông Anatoly Ivanovich Khryap nhớ lại.

Và câu chuyện Việt Nam của ông bắt đầu từ đó.

Hành trình của họ đi qua Trung Quốc, hạ cánh xuống Bắc Kinh vào ban đêm, rồi đến miền Bắc Việt Nam. Tại đó, các chuyên gia Liên Xô tiếp nhận tiểu đoàn tên lửa phòng không đến bằng đường biển qua cảng Hải Phòng. Ông Anatoly Ivanovich Khryap làm nhiệm vụ vận hành hệ thống điều khiển phóng tên lửa. Thuộc quyền chỉ huy của ông có ba quân nhân Việt Nam.

Giữa những trận oanh tạc liên tục của máy bay Mỹ, những ngày tháng diễn ra qua trong huấn luyện chuyên sâu. Vượt qua các thời đại, những người lính Việt Nam học cách điều khiển các phương tiện công nghệ phức tạp. "Từ trâu cày thẳng đến tên lửa," cựu chiến binh Liên Xô mô tả công tác của mình. Nhưng lý do chính là một điều khác, ông nói.

"Chúng tôi muốn giúp đỡ đất nước này. Người Việt Nam hiểu điều đó. Và, thành thật mà nói, chúng tôi giống như một gia đình".

Trở về cuộc sống dân sự

Tháng 7 năm 1966, ông Anatoly Ivanovich Khryap trở về nước. Cuộc sống rẽ sang một hướng khác: học tập tại Viện Khai thác mỏ, làm việc tại mỏ than Krasnogorsk ở tỉnh Kemerovo. Nhưng Việt Nam lại xuất hiện một lần nữa – các chuyên gia từ Cam Ranh đến xí nghiệp. Bốn người Việt Nam làm việc dưới sự lãnh đạo của ông.

"Chúng tôi hiểu nhau mà không cần lời nói," ông Anatoly Ivanovich Khryap nói.

Ngày 30 tháng 4 năm 1975, Ngày Thống nhất Việt Nam, họ đã cùng nhau ăn mừng.

Theo ông Anatoly Ivanovich Khryap, nhân dân Việt Nam nổi bật bởi sự kiên cường, sự cần cù đặc biệt và niềm tin vào chiến thắng - chính điều này đã ngăn chặn người Mỹ nghiền nát Việt Nam.