Nga đột ngột phong tỏa không phận "thao trường chiến lược" Kapustin Yar, chuyện gì đang xảy ra?

Một vụ phóng tên lửa đạn đạo liên lục địa RS-24 Yars, nền tảng cho tên lửa đạn đạo

tầm trung Oreshnik. (Nguồn: Truyền thông Nga)

Nga đã áp đặt các hạn chế tạm thời đối với không phận phía trên thao trường thử nghiệm tên lửa Kapustin Yar ở tỉnh Astrakhan, làm dấy lên suy đoán động thái này có thể liên quan đến một vụ phóng tên lửa sắp diễn ra.

Theo Militarnyi ngày 29/9, dẫn thông báo hàng không NOTAM V5696/26 được ban hành cho Vùng Thông tin bay (FIR) Rostov, các hạn chế sẽ có hiệu lực đến ngày 3/10/2026. Không phận tại khu vực này sẽ bị đóng cửa hằng ngày từ 9h đến 19h theo giờ Moscow.

Khu vực hạn chế được áp dụng từ mặt đất và không quy định giới hạn độ cao phía trên, về cơ bản bao phủ toàn bộ không gian theo chiều thẳng đứng trong khu vực được chỉ định.

Kapustin Yar là một thao trường quân sự của Nga, được sử dụng để thử nghiệm và phóng nhiều loại tên lửa.

Phải chăng Oreshnik sắp được phóng?

Việc đóng cửa không phận đã làm xuất hiện những đồn đoán rằng Nga có thể chuẩn bị phóng tên lửa đạn đạo Oreshnik. Tuy nhiên, Militarnyi lưu ý rằng các hạn chế cũng có thể phục vụ những cuộc thử nghiệm đối với các hệ thống tên lửa khác.

Oreshnik được mô tả là tên lửa đạn đạo tầm trung có khả năng mang đầu đạn hạt nhân, hoạt động ở tầng bình lưu và được cho là khó đánh chặn. Tên lửa được trang bị phương tiện hồi quyển độc lập đa mục tiêu (MIRV), cho phép mang nhiều đầu đạn.

Sau khi phóng, tên lửa sẽ tách tầng động lực trước khi phương tiện hồi quyển phân tách và đưa các đầu đạn xuống các mục tiêu được chỉ định.

Oreshnik được cho là phát triển từ hệ thống tên lửa RS-26 Rubezh và kế thừa một số công nghệ có nguồn gốc từ chương trình phát triển tên lửa thời Liên Xô tại Dnipro. Khác với RS-26 có ba tầng, Oreshnik được cho là sử dụng cấu hình hai tầng.

Nga có thể đang cạn tên lửa Oreshnik?

Động thái tại Kapustin Yar diễn ra trong bối cảnh xuất hiện những thông tin cho rằng Nga có thể đang đối mặt với nguồn cung Oreshnik hạn chế.

Hồi tháng 6/2026, Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW), dẫn thông tin từ công ty tình báo tư nhân Ukraine Dallas Analytics, cho biết Nga có thể đang tiến gần đến việc sử dụng hết số tên lửa Oreshnik trong một lô sản xuất.

Theo nguồn tin này, sau lần đầu tiên được biết đến là sử dụng Oreshnik trong chiến đấu nhằm vào Dnipro hồi tháng 11/2024, Tổng thống Nga Vladimir Putin được cho là đã yêu cầu đẩy nhanh việc sản xuất thêm 4 tên lửa.

Dallas Analytics ước tính Nga sau đó đã sử dụng 3 tên lửa trong số này trong năm 2026, bao gồm các vụ phóng nhằm vào khu vực Lviv và Kyiv; một tên lửa khác được cho là đã rơi xuống khu vực Donetsk do Nga kiểm soát.

Dựa trên những vụ phóng được báo cáo, công ty này nhận định Nga có thể chỉ còn một tên lửa Oreshnik còn hoạt động trong lô sản xuất nói trên.

Tuy nhiên, việc Nga đóng cửa không phận tại Kapustin Yar chưa đủ để xác nhận Moscow đang chuẩn bị phóng Oreshnik, bởi khu vực này cũng được sử dụng cho các hoạt động thử nghiệm nhiều hệ thống tên lửa khác.

Phương Đăng - United24media