Không “vũ khí thần kỳ” nào cứu được Ukraine, Mỹ có nguy cơ bị cuốn vào cuộc chiến trực tiếp với Nga

Trong cuộc chiến Ukraine, mỗi loại vũ khí mới được cung cấp đều từng được kỳ vọng sẽ tạo ra bước ngoặt. Tuy nhiên, theo bài phân tích của cây bút Jennifer Kavanagh -nghiên cứu viên cao cấp trong Chương trình Nghệ thuật Điều hành Nhà nước Hoa Kỳ tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế - đăng ngày 28/10, những kỳ vọng này liên tục không trở thành hiện thực.

Giờ đây, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky và các đồng minh tại Quốc hội Mỹ đang thúc đẩy một đề xuất mới: cung cấp thông tin tình báo, hỗ trợ xác định mục tiêu và vũ khí để Ukraine phát hiện, phá hủy các bệ phóng tên lửa đạn đạo của Nga ngay trên lãnh thổ đối phương.

Ảnh minh họa: Voiceofemirates

Kiev kỳ vọng chiến thuật này sẽ giúp giảm sức ép từ các đợt tấn công tên lửa, trong bối cảnh Ukraine thiếu tên lửa đánh chặn Patriot để bảo vệ các thành phố trước mùa đông.

Tuy nhiên, bà Kavanagh cho rằng kế hoạch khó đạt hiệu quả như kỳ vọng, đồng thời có nguy cơ làm gia tăng vai trò trực tiếp của Mỹ trong cuộc chiến.

Săn bệ phóng tên lửa Nga: Nhiệm vụ khó khăn

Ukraine muốn được phép sử dụng mạng lưới vệ tinh Starlink trên lãnh thổ Nga để hỗ trợ điều khiển, dẫn đường và phối hợp các hoạt động máy bay không người lái. Một phương án khác được các chuyên gia chính sách Mỹ đề xuất là nâng cấp khả năng tích hợp tên lửa tấn công tầm xa ERAM trên tiêm kích F-16 của Ukraine, cho phép cập nhật tọa độ mục tiêu linh hoạt hơn.

Dù vậy, việc phát hiện và tiêu diệt các bệ phóng tên lửa cơ động không hề đơn giản. Nga có thể bố trí hệ thống Iskander trong rừng rậm, giữa các hàng cây hoặc bên trong nhà kho, công trình công nghiệp cũ. Sau khi phóng tên lửa, các phương tiện này có thể nhanh chóng di chuyển để tránh bị trả đũa.

Kinh nghiệm của Mỹ cũng cho thấy những hạn chế đáng kể. Trong Chiến tranh vùng Vịnh năm 1991, quân đội Mỹ triển khai khoảng 1.500 phi vụ nhằm săn lùng bệ phóng tên lửa Scud của Iraq nhưng chỉ ghi nhận rất ít, nếu có, trường hợp phá hủy thành công được xác nhận. Tại chiến dịch chống Iran gần đây, dù thực hiện hơn 10.000 phi vụ, Mỹ vẫn chưa thể loại bỏ hoàn toàn năng lực phóng tên lửa của Tehran.

Theo bài phân tích, Ukraine còn đối mặt với những hạn chế lớn hơn. Nếu phạm vi sử dụng Starlink chỉ được giới hạn trong khoảng 300 km tính từ biên giới Nga, Moscow có thể đưa các bệ phóng ra ngoài khu vực này. Trong khi đó, lực lượng F-16 của Ukraine vẫn thiếu phi công, phụ tùng và năng lực bảo dưỡng.

Do vậy, ngay cả khi phá hủy được một số bệ phóng, Ukraine cũng khó ngăn chặn hoàn toàn những đợt tập kích tên lửa gây thiệt hại nghiêm trọng trong mùa đông.

Mỹ có nguy cơ tiến gần hơn tới đối đầu trực tiếp với Nga

Mối lo lớn hơn, theo bà Kavanagh, là những hệ lụy chiến lược nếu Washington chấp thuận đề xuất của Kiev.

Việc cung cấp thông tin tình báo Mỹ, nâng cấp máy bay và vũ khí, hoặc cho phép Ukraine sử dụng mạng lưới vệ tinh Mỹ trên lãnh thổ Nga có thể khiến chiến dịch săn lùng bệ phóng mang dấu ấn trực tiếp của Washington, dù binh sĩ Ukraine vẫn là bên khai hỏa.

Moscow có thể coi đây là hành động khiêu khích nghiêm trọng, từ đó mở rộng các hoạt động đối đầu với NATO hoặc tăng cường hỗ trợ quân sự, tình báo cho Iran và những đối thủ khác của Mỹ.

Một rủi ro dài hạn khác liên quan đến tiền lệ sử dụng mạng lưới vệ tinh. Nếu Washington chấp thuận để Ukraine sử dụng Starlink phục vụ các cuộc tấn công bên trong Nga, Moscow và Bắc Kinh có thể viện dẫn tiền lệ tương tự khi phát triển và triển khai những mạng lưới vệ tinh của riêng mình, làm gia tăng nguy cơ đối với lãnh thổ Mỹ trong tương lai.

Bà Kavanagh cho rằng chính quyền Tổng thống Donald Trump nên bác bỏ đề xuất này. Theo bà, chiến dịch săn lùng bệ phóng tên lửa Nga khó có thể giảm đáng kể thiệt hại tại các thành phố Ukraine, trong khi nguy cơ leo thang xung đột có thể vượt xa lợi ích quân sự thu được.

Bài phân tích nhấn mạnh rằng không có loại vũ khí hay giải pháp công nghệ nào bảo đảm có thể xoay chuyển cục diện chiến trường. Với Washington, thách thức không chỉ là giúp Ukraine đối phó tên lửa Nga, mà còn là tránh để những hỗ trợ quân sự mới đẩy Mỹ đến gần một cuộc đối đầu trực tiếp với Moscow.

Phương Đăng