Hungary và Slovakia lập nhóm điều tra Druzhba, yêu cầu tiếp cận đường ống tại Ukraine

Hungary và Slovakia nhất trí thành lập một ủy ban điều tra chung về đường ống Druzhba bị hư hại, đồng thời kêu gọi Kyiv khôi phục ngay lập tức dòng chảy dầu mỏ trong bối cảnh căng thẳng gia tăng.

Động thái này được Thủ tướng Hungary Viktor Orbán công bố sau cuộc điện đàm với Thủ tướng Slovakia Robert Fico hôm thứ Sáu. Nhà lãnh đạo Slovakia là đồng minh thân cận của Budapest.

Thế bế tắc leo thang trong tuần này sau khi Hungary chặn gói hỗ trợ tài chính trị giá 90 tỷ euro của EU dành cho Ukraine, khiến các quốc gia thành viên ủng hộ Kyiv phẫn nộ. Trong khi đó, Brussels đang tìm kiếm các phương án nhằm hạ nhiệt căng thẳng.

Hungary và Slovakia yêu cầu cử một đoàn chuyên gia tới hiện trường để đánh giá thiệt hại của đường ống, trong khi Kyiv cho biết Druzhba bị hư hại do một cuộc tấn công bằng UAV của Nga.

Đường ống cung cấp dầu Nga giá rẻ hơn cho Hungary và Slovakia đã ngừng hoạt động trong một tháng, ảnh hưởng đến hoạt động trung chuyển qua Ukraine.

Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine "nói dối" về mức độ ảnh hưởng của vụ tấn công, cho rằng cấu trúc cốt lõi của đường ống không bị tác động. Hai nước này cho rằng Kyiv làm vậy vì lý do chính trị, nhằm buộc họ từ bỏ nguồn năng lượng Nga. Slovakia và Hungary hiện là hai quốc gia duy nhất vẫn nhập khẩu dầu thô Nga vận chuyển bằng đường biển, qua đó mang lại nguồn thu cho Moscow.

Ông Viktor Orbán và ông Robert Fico (Ảnh Getty Images)

"Chúng tôi mong Tổng thống Ukraine thực hiện các nghĩa vụ của mình đối với Liên minh châu Âu và các quốc gia thành viên, đồng thời khởi động lại đường ống dầu Friendship", ông Orbán nói hôm thứ Sáu.

Một lần nữa, ông Orbán công kích Tổng thống Ukraine, cáo buộc ông này âm mưu chống lại Hungary. Nhà lãnh đạo Hungary đang coi vấn đề này là vấn đề an ninh quốc gia mang tính sống còn trong bối cảnh chiến dịch bầu cử quyết liệt trước cuộc bầu cử ngày 12/4.

Ông Orbán: Ông Zelenskyy né tránh kiểm tra tại hiện trường

Phát biểu trên đài phát thanh quốc gia Hungary hôm thứ Sáu, ông Orbán cho biết, Tổng thống Zelenskyy chưa phản hồi đề xuất của ông về việc cử các chuyên gia quốc tế đến đánh giá tình trạng đường ống.

Trong bức thư gửi hôm thứ Năm tới Chủ tịch Hội đồng châu Âu, ông Orbán cho rằng cần triển khai một "phái đoàn xác minh thực tế" tại hiện trường để phá vỡ thế bế tắc.

"Người Ukraine không sẵn sàng chấp nhận một phái đoàn xác minh, tìm hiểu sự thật", ông nói. "Tôi nghĩ người Tây Âu đang dần tỉnh táo hơn và ngày càng nhiều người nhận ra rằng người Ukraine đang nói dối. Tổng thống Zelenskyy đang nói dối, ông ấy không nói sự thật."

Ông Orbán cũng cho rằng Hungary đang bị tấn công và cáo buộc Kyiv tìm cách tạo ra bất ổn kinh tế trước thềm cuộc bầu cử quốc hội Hungary vào tháng Tư.

"Đừng quên rằng người Ukraine đã cho nổ tung Nord Stream. Ukraine là quốc gia có khả năng phá hủy cơ sở hạ tầng nền tảng của nguồn cung năng lượng và hoạt động kinh tế của Đức trên biển", ông Orbán nói.

Đường ống Nord Stream 2 đã bị phá hoại vào năm 2022. Năm 2024, Đức đã ban hành lệnh bắt giữ đối với các công dân Ukraine liên quan đến cuộc điều tra.

Ông Orbán cân nhắc chuyển sang đường ống Adria của Croatia

Trong cùng cuộc phỏng vấn, ông Orbán kêu gọi Croatia cho phép trung chuyển dầu Nga qua đường ống Adria. Nhà vận hành Croatia là JANAF cho biết việc cung cấp dầu không phải của Nga đang được tiến hành và cho rằng họ có đủ năng lực cung cấp cho Hungary và Slovakia.

Tuy nhiên, cho đến nay, các lô hàng chỉ giới hạn ở dầu không phải của Nga. Croatia đang phân tích liệu có thể nhập khẩu dầu Nga đang chịu lệnh trừng phạt của Mỹ và EU hay không. Tính đến nay, nước này vẫn từ chối.

"Đây không phải là cơ hội đối với Croatia mà là nghĩa vụ, và họ không thể không cung cấp loại dầu này cho Hungary", ông Orbán nói.

"Người Croatia có đề xuất biến đường ống này thành tuyến chính, điều mà chúng tôi không phản đối. Nhưng điều đó đòi hỏi nhiều bước phát triển và thử nghiệm khác nhau", ông cho biết thêm.

Ông Orbán nhấn mạnh, dầu thô Nga rẻ hơn từ 13 đến 20% so với các nguồn thay thế đối với Hungary, và Budapest không sẵn sàng trả mức giá cao hơn tiêu chuẩn hiện tại.

Thế Hải