Đầu máy diesel D19E thế hệ mới của Việt Nam đạt tốc độ 120 km/h

© Ảnh : Đường sắt Việt Nam

Đầu máy mới của đường sắt Việt Nam có gì đặc biệt?

Ngày 29/8, tại ga Yên Viên (Hà Nội), Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (VNR) tiếp nhận lô đầu máy D19E mới đầu tiên thuộc dự án đầu tư đầu máy đến năm 2030.

Lô đầu máy mới sẽ từng bước bổ sung, thay thế những phương tiện đã khai thác lâu năm, sắp hết niên hạn sử dụng hoặc còn hạn chế về công suất. Qua đó, ngành đường sắt hướng tới tăng cường năng lực sức kéo, nâng chất lượng kéo tàu và hiệu quả khai thác, đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách, hàng hóa trên các tuyến.

Về nền tảng kỹ thuật, thế hệ mới tiếp tục kế thừa cấu hình của dòng D19E đã được khai thác nhiều năm tại Việt Nam. Đầu máy sử dụng động cơ diesel CAT3512B, hệ truyền động điện AC-DC, kiểu trục Co-Co với 6 động cơ điện kéo. Tốc độ thiết kế lớn nhất đạt 120 km/h, trọng lượng chỉnh bị 81 tấn và tải trọng trục 13,5 tấn.

Trong quá trình hoàn thiện phương tiện, VNR phối hợp với nhà sản xuất nghiên cứu, bổ sung các giải pháp kỹ thuật dựa trên kinh nghiệm quản lý, vận hành và bảo dưỡng những thế hệ đầu máy trước. Theo VNR, D19E mới được cải tiến hơn 40 hạng mục liên quan đến thiết bị, vật liệu, công nghệ chế tạo, kiểm soát chất lượng và bảo trì.

Một trong những thay đổi đáng chú ý nằm ở hệ thống máy tính điều khiển. D19E mới sử dụng hệ thống G300 thay cho nền tảng ZY8000 trên các đầu máy hiện hữu. Hệ thống mới giảm thiết bị trung gian, tích hợp chức năng cảnh báo và sử dụng giao diện hiển thị số trực quan hơn, giúp lái tàu và nhân viên sửa chữa thuận tiện theo dõi trạng thái hoạt động của thiết bị.

G300 còn hỗ trợ ghi dữ liệu, chẩn đoán và khai thác thông tin phục vụ bảo trì, góp phần nâng độ tin cậy trong bảo vệ thiết bị điện, động cơ và hệ thống hãm. Dữ liệu thu thập được cũng tạo cơ sở phục vụ quản lý vận dụng và phân tích sự cố, giúp phát hiện bất thường và xử lý hư hỏng sớm hơn.

Tăng độ an toàn và hiệu quả khai thác

Khu vực ca-bin được gia cường kết cấu nhằm tăng khả năng bảo vệ không gian làm việc của ban lái khi xảy ra va chạm. Bàn điều khiển được thiết kế, bố trí lại để thuận tiện hơn cho thao tác và quan sát. Kính chắn gió tích hợp chức năng sấy điện, trong khi hệ thống gạt nước có vòi phun rửa. Ghế ngồi, cửa bên, tay vịn và gương chiếu hậu cũng được điều chỉnh nhằm cải thiện điều kiện làm việc và tăng mức độ an toàn cho nhân viên vận hành.

Một thay đổi khác nằm ở hệ thống máy nén khí, khi công nghệ pít-tông được thay bằng máy nén trục vít. Kết cấu mới giúp duy trì dòng khí ổn định, đồng thời giảm rung, tiếng ồn và yêu cầu bảo dưỡng trong quá trình khai thác.

Cụm truyền động động cơ điện kéo và trục bánh xe cũng được cải tiến với kết cấu ôm trục bằng ổ lăn kết hợp Cannon box. Giải pháp này giúp giảm ma sát, tăng khả năng làm kín, hạn chế tác động của bụi và nước, đồng thời thuận tiện hơn cho công tác bảo dưỡng, sửa chữa.
Nhiều bộ phận khác được thay đổi về vật liệu và phương pháp chế tạo theo hướng tăng độ bền, giảm nhu cầu bảo dưỡng. Khung giá chuyển hướng sử dụng thép cường độ cao, được chế tạo bằng công nghệ hàn robot tự động và sơn tĩnh điện.

Hệ thống đường ống gió, ống hãm và ống nước làm mát sử dụng thép không gỉ kết hợp đầu nối kiểu kẹp, giúp tăng khả năng chống ăn mòn và thuận tiện khi tháo lắp. Các hệ thống phụ trợ cũng được cải tiến, trong đó điều hòa tích hợp chức năng cấp gió tươi; két làm mát và một số chi tiết sử dụng vật liệu không gỉ, hướng tới giảm thời gian kiểm tra, bảo dưỡng và kéo dài thời gian sử dụng thiết bị.

Các cải tiến chủ yếu tập trung ở đầu máy nên không trực tiếp thay đổi tiện nghi trong toa xe. Tuy nhiên, khả năng vận hành ổn định hơn, phát hiện sớm sự cố và tăng mức độ an toàn sẽ góp phần hạn chế gián đoạn hành trình, nâng độ tin cậy của các chuyến tàu chở khách.
Việc bổ sung D19E mới được kỳ vọng tăng cường năng lực sức kéo, nâng hiệu quả khai thác và đáp ứng tốt hơn nhu cầu vận tải trên tuyến Bắc - Nam, các tuyến đường sắt nội địa cũng như hoạt động liên vận quốc tế.

Theo VNR, việc tiếp nhận lô đầu máy không chỉ bổ sung phương tiện phục vụ sản xuất, khai thác mà còn tạo điều kiện để đội ngũ kỹ thuật tiếp cận các hệ thống điều khiển và thiết bị thế hệ mới.

Thông qua quá trình khai thác, bảo dưỡng và sửa chữa, ngành đường sắt có thêm điều kiện tích lũy kinh nghiệm, nâng cao năng lực kỹ thuật và từng bước làm chủ công nghệ bảo trì, sửa chữa đầu máy hiện đại, hướng tới mục tiêu nâng năng lực vận tải và hiện đại hóa đường sắt Việt Nam đến năm 2030.