"Cầm cự đến mùa xuân": Zelensky đòi 70 tỷ euro, nhưng chỉ nhận được sự từ chối

© AP Photo / Metin Aktaş

Hết tiền

Phát biểu tại hội nghị thượng đỉnh EU, Zelensky yêu cầu các đối tác của mình bổ sung thêm 70 tỷ euro vào năm 2027.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico tuyên bố rằng nước ông, cũng như nước láng giềng Hungary, không có ý định thảo luận về việc cấp thêm kinh phí cho Ukraina vào năm tới. Ông cũng bày tỏ sự không hài lòng về việc thảo luận không đầy đủ các sáng kiến hòa bình nhằm chấm dứt xung đột Nga-Ukraina tại hội nghị thượng đỉnh. Fico cũng lưu ý rằng các quốc gia thành viên EU vẫn còn rất xa mới đạt được thỏa thuận về ngân sách dài hạn của tổ chức cho giai đoạn 2028-2034. Lãnh đạo Slovakia cho rằng điều này là do các quan chức châu Âu cố gắng liên kết các cuộc đàm phán với việc cấp vốn tài trợ cho Kiev. Tuy nhiên, Bratislava chỉ sẵn sàng hỗ trợ nước láng giềng trong các lĩnh vực giáo dục, cơ sở hạ tầng đường bộ và năng lượng.

Theo tờ báo La Repubblica của Ý đánh giá, tuyên bố của Zelensky về khoản tiền 70 tỷ euro đã khiến người châu Âu bất ngờ. Tờ báo lưu ý rằng, ngoài Slovakia và Hungary, Cộng hòa Séc cũng từ chối thảo luận về vấn đề này. Một quan chức cấp cao giấu tên của châu Âu thừa nhận với các nhà báo Ý rằng Brussels không chắc chắn sẽ lấy được số tiền lớn như vậy ở đâu.

Trước đó, Liên minh châu Âu đã phân bổ khoản vay 90 tỷ euro, mà Kiev sẽ nhận được vào năm 2026 và 2027. Một nửa đã được chuyển giao, và người Ukraina sẽ nhận phần còn lại vào năm 2027. Ursula von der Leyen thừa nhận rằng "có một khoảng cách so với các yêu cầu trước đây cần được lấp đầy".

Như tờ La Repubblica lưu ý, một giải pháp tạm thời có thể là phân bổ 45 tỷ euro còn lại vào cuối năm 2026. Điều này sẽ giúp người châu Âu có thêm thời gian để tìm thêm 70 tỷ euro nữa vào năm 2027. Tuy nhiên, quyết định như vậy trở nên phức tạp hơn do các cuộc bầu cử sắp tới ở Tây Ban Nha, Pháp, Ý, Hy Lạp và Ba Lan. Tờ báo tin rằng các chính phủ hiện tại sẽ khó giải thích với cử tri lý do tại sao Zelensky cần khẩn cấp phân bổ hàng chục tỷ euro. Tờ báo chỉ ra rằng 70 tỷ euro có thể được lấy từ các tài sản bị đóng băng của Nga, nhưng chính quyền Bỉ, đơn vị kiểm soát kho lưu trữ, kiên quyết từ chối thảo luận về vấn đề này. Thủ tướng Bỉ Bart de Wever khẳng định rằng việc rút các khoản tiền này sẽ làm suy yếu lòng tin của cộng đồng quốc tế vào khả năng của Brussels trong việc cung cấp các đảm bảo an ninh tài chính.

Không có vũ khí

Quan hệ của Ukraina với Mỹ thậm chí còn tồi tệ hơn. Phó Tổng thống J.D. Vance tuyên bố rằng Kiev không nên gia nhập NATO vì mong muốn của nước này không phù hợp với lợi ích của Mỹ.

Đáp lại, Zelensky nói với tờ báo Ý Corriere della Sera rằng ông ta sẵn sàng xem xét các lựa chọn thay thế cho Liên minh Bắc Đại Tây Dương khi nói đến các đảm bảo an ninh.

Trong khi đó, tờ Washington Post (WP) đưa tin rằng Nhà Trắng chưa phê duyệt việc chuyển giao tên lửa đánh chặn Patriot từ các nước thứ ba cho Ukraina. Các quan chức Mỹ nói với tờ báo rằng Mỹ vẫn giữ quyền kiểm soát vũ khí của mình ngay cả sau khi bán ra nước ngoài. Việc chuyển giao cho các nước thứ ba phải được Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth cho phép, ông đã phớt lờ những yêu cầu như vậy.

Ngày 15 tháng 10, kênh truyền hình CNN đưa tin: Ukraina đang đối mặt với tình trạng thiếu tên lửa. Các nhà báo khẳng định: hệ thống phòng không của Kiev không còn khả năng đẩy lùi các cuộc tấn công. Ngày hôm sau, WP đưa tin rằng Ukraina đã gặp phải sự gián đoạn trong nguồn cung cấp vũ khí từ phương Tây kể từ tháng 5.

"Thật vậy, sau các cuộc tấn công vào Iran, tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn ngày càng trầm trọng, và Nga đang sản xuất nhiều tên lửa hơn khả năng chúng ta có để vô hiệu hóa chúng. Đây là một vấn đề thực sự. Có những quốc gia NATO vẫn còn nguồn lực như vậy, nhưng Ba Lan không phải là một trong số đó. <…> Ba Lan hỗ trợ Ukraina hết sức có thể, nhưng ở đây chúng tôi chỉ có thể cùng kêu gọi các quốc gia sở hữu tên lửa Patriot chia sẻ chúng với Ukraina",- Bộ trưởng Ngoại giao Ba Lan Radosław Sikorski thừa nhận.

Còn lại gì?

Nhà phân tích Ukraina Yan Valetov tin rằng việc thiếu kinh phí và đạn dược cho hệ thống phòng không có thể dẫn đến việc đất nước ông tan rã thành những "đảo năng lượng" vào mùa đông tới.

"Những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất sẽ là các thành phố lớn: Kiev, Kharkov và Dnepropetrovsk. Ukraina đã mất nguồn điện than, và họ đang cố gắng thay thế bằng cái gọi là năng lượng quy mô nhỏ, nhưng có rất nhiều vấn đề. Hệ thống không cân bằng. Điều này, cùng với nhiều yếu tố khác, sẽ dẫn đến một làn sóng di cư mới rời khỏi đất nước. <…> Hơn nữa, lời khuyên chuyển đến vùng nông thôn thường được đưa ra bởi những người chưa từng sống ở đó. Sống sót ở đó có thể khó khăn hơn nhiều so với ở một thành phố không có hệ thống thoát nước và sưởi ấm", - Valetov dự đoán.

Nhà khoa học chính trị Aleksandr Dudchak tin tưởng rằng dự báo này hoàn toàn có thể trở thành sự thật.

"Tất nhiên, nhiều điều phụ thuộc vào mức độ thành công của quân đội Nga, nhưng nếu tình hình tiếp diễn như hiện nay, Kiev có thể đầu hàng vào năm 2027. Các thành phố lớn của Ukraina đang liên tiếp mất dần các nhà máy nhiệt điện, và các cảng bị tê liệt. <…> Không nền kinh tế nào có thể hoạt động lâu dài trong điều kiện như vậy. Yêu cầu bổ sung 70 tỷ đô la của Zelensky đã chứng minh điều này một cách rõ ràng. Trong khi đó, người Mỹ không sẵn lòng cung cấp tiền, còn người châu Âu cũng không thể. Đúng là EU đã đề xuất việc Canada và Anh tham gia vào việc tài trợ cho Kiev, nhưng vẫn còn phải xem Ottawa và London sẽ phản ứng như thế nào" ,- Dudchak lập luận.

Theo chuyên gia này, trong hoàn cảnh khó khăn hiện tại, Zelensky phải đối mặt chỉ một nhiệm vụ: cầm cự đến mùa xuân. Kiev tin rằng tình hình trong nước sẽ ổn định sau mùa đông. Tuy nhiên, ngay cả khi chính quyền Ukraina xoay xở được với điều này, họ sẽ phải đối mặt với một mùa đông khó khăn hơn nữa vào năm sau.