Việt Nam đã ''lái con thuyền khó khăn bằng kỹ năng tuyệt vời''

Tại Hội nghị Kiểm điểm lần thứ 11 Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT) ở LHQ từ 27/4-22/5, Việt Nam đã ghi dấu ấn bằng bằng bản lĩnh điều hành vững vàng, cách tiếp cận bao trùm, tinh thần xây dựng và nỗ lực bền bỉ nhằm thu hẹp bất đồng giữa các bên.

© Ảnh : Social media page of Viet Nam at UN (NY).

 
Việt Nam được đánh giá rất cao

Dù hội nghị không đạt được đồng thuận về văn kiện cuối cùng, nhiều đoàn đại biểu vẫn đánh giá sự điều hành của Chủ tịch Việt Nam là điểm sáng nổi bật của toàn bộ tiến trình, thể hiện năng lực, uy tín và bản lĩnh của một Việt Nam ngày càng chủ động, trách nhiệm trong các công việc quan trọng của Liên Hợp Quốc và cộng đồng quốc tế.

Từ Hội nghị Kiểm điểm NPT lần thứ 11 có thể thấy vị thế, uy tín và hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế đang tiếp tục được nâng cao. Việt Nam không chỉ là một thành viên tích cực mà còn là quốc gia có năng lực đảm nhiệm những trọng trách quốc tế đòi hỏi kỹ năng tổng hợp cao, sự nhạy cảm chính trị, khả năng dung hòa lợi ích và xây dựng đồng thuận.

Việc được tín nhiệm bầu làm Chủ tịch một hội nghị đa phương về giải trừ quân bị, an ninh và không phổ biến vũ khí hạt nhân là minh chứng cho sự tin cậy mà cộng đồng quốc tế dành cho Việt Nam. Trong bối cảnh thế giới còn nhiều chia rẽ, những gì Việt Nam thể hiện tại Hội nghị Kiểm điểm NPT cho thấy bản sắc đối ngoại nhất quán của Đảng và Nhà nước: độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa và đóng góp tích cực vào các vấn đề chung của nhân loại. Đây cũng là cơ sở quan trọng để Việt Nam tiếp tục được giao phó những vai trò lớn hơn trong các cơ chế quốc tế thời gian tới.

Phát biểu bế mạc, Chủ tịch Hội nghị, Đại sứ Đỗ Hùng Việt, nhấn mạnh văn kiện dự thảo cuối cùng là “nỗ lực tốt nhất” nhằm phản ánh đầy đủ các quan điểm khác nhau về ba trụ cột của Hiệp ước NPT gồm giải trừ quân bị hạt nhân, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình. Đại sứ cho biết đã đưa ra 4 phiên bản dự thảo, liên tục sửa đổi, cập nhật theo đề nghị của các quốc gia thành viên, song thừa nhận hội nghị “không ở vị thế có thể đạt được đồng thuận” về phần nội dung thực chất.

Điều tốt đẹp nhất của ngoại giao đa phương

Theo TTXVN, sau khi hội nghị kết thúc, nhiều đoàn đại biểu đã dành những đánh giá tích cực cho Việt Nam và Chủ tịch Hội nghị. Đại diện Áo khẳng định Việt Nam đã “lái con thuyền” hội nghị trong “những điều kiện rất khó khăn bằng kỹ năng tuyệt vời”, đồng thời nhấn mạnh sự minh bạch và cởi mở của Việt Nam đã tạo nên một tiến trình đối thoại thuận lợi.

Đại diện ASEAN bày tỏ sự biết ơn đối với “sự lãnh đạo kiên định” và những nỗ lực “không mệt mỏi” trong việc thúc đẩy tham vấn bao trùm, xây dựng các phiên bản dự thảo và tìm kiếm điểm chung giữa các quan điểm khác biệt. Những đánh giá này không chỉ là sự ghi nhận dành cho Chủ tịch Đỗ Hùng Việt mà còn khẳng định vai trò điều phối khéo léo, tinh tế và chuyên nghiệp của Việt Nam tại một trong những diễn đàn đa phương phức tạp nhất của Liên Hợp Quốc.

Đại diện Phong trào Không liên kết, nhóm các nước châu Phi, Arab cùng nhiều nước ở châu Á, Mỹ Latinh và châu Âu cũng đánh giá cao “cách tiếp cận tham vấn, bao trùm”, sự công bằng, tính độc lập và sự kiên nhẫn của Chủ tịch Việt Nam. Đại diện Ai Cập nhấn mạnh sự tiếp cận rộng rãi, tinh thần xây dựng, tính khách quan và khả năng sáng tạo trong xử lý những vấn đề phức tạp của Chủ tịch Việt Nam là minh chứng cho “điều tốt đẹp nhất của ngoại giao đa phương”. Đại diện Kazakhstan, thay mặt các nước Trung Á, cảm ơn “sự lãnh đạo tận tụy, kiên nhẫn và không mệt mỏi” của Việt Nam. Đại diện New Zealand gọi những nỗ lực của Chủ tịch Việt Nam là “Herculean”, hàm ý mang tính phi thường, vượt quá mức thông thường.

Đại diện Thụy Sĩ, Thái Lan, Đức, Liên minh châu Âu (EU), Vatican và nhiều nước phương Tây cũng đánh giá cao sự kiên trì của Việt Nam trong việc bảo vệ không gian đối thoại, duy trì cân bằng giữa các bên và thúc đẩy minh bạch hơn trong tiến trình xem xét việc thực thi hiệp ước.
Không chỉ được đánh giá cao về năng lực điều hành, Việt Nam còn được nhìn nhận như một hình mẫu tích cực của ngoại giao đa phương hiện đại: điềm tĩnh, cầu thị, linh hoạt nhưng có nguyên tắc, sẵn sàng lắng nghe tất cả các bên, kể cả những quan điểm đối lập gay gắt. Cách điều hành này đã giúp hội nghị, dù không ra được văn kiện đồng thuận, vẫn tránh được sự đổ vỡ nghiêm trọng hơn và duy trì được kênh đối thoại giữa các nước thành viên.

Nhiều đại biểu cho rằng đây là thành công quan trọng trong bối cảnh môi trường an ninh quốc tế xấu đi, căng thẳng địa chính trị gia tăng, lòng tin chiến lược suy giảm và nguy cơ hạt nhân gia tăng.