Trái phiếu Mỹ và thế giới bị bán tháo mạnh, vì sao Việt Nam ít chao đảo?

© Ảnh : Internet

Trái phiếu toàn cầu nóng lên nhưng diễn biến tại Việt Nam ôn hoà hơn thế giới

Trong phiên cuối tuần này, lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam ở các kỳ hạn 5, 15, 20 và 25 năm không đổi. Kỳ hạn 2 và 10 năm giảm nhẹ, lần lượt còn 3,87% và 4,43%, theo báo VnExpress.

Trái lại, lợi suất kỳ hạn 10 năm của Nhật Bản vừa chạm 3%, cao nhất từ năm 1996. Tại Anh và Đức, lợi suất lên mức cao nhất trong hơn một thập kỷ, lần lượt đạt 5,25% và 3,378%. Lợi suất tại Mỹ cũng liên tục đi lên, tiệm cận mức cao nhất ba năm.

Áp lực bán trái phiếu toàn cầu đến từ nhiều nguyên nhân, gồm nợ công gia tăng, khả năng Fed tăng lãi suất và xung đột Trung Đông đẩy giá năng lượng lên, làm gia tăng lo ngại lạm phát dai dẳng. Khi nhà đầu tư bán trái phiếu, giá giảm và lợi suất tăng do hai chỉ số biến động ngược chiều.

Nếu nhìn trong thời gian dài hơn, lợi suất Việt Nam cũng đi lên. Kỳ hạn 10 năm hiện ở mức 4,43%, tăng hơn 0,4 điểm phần trăm từ đầu năm và khoảng 0,9 điểm so với cùng kỳ năm ngoái. Kỳ hạn 30 năm tăng xấp xỉ 0,6 điểm từ đầu năm và khoảng một điểm so với cùng kỳ.
Theo ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng, Giám đốc cấp cao nghiên cứu chiến lược thị trường tại HSC, lợi suất trái phiếu chính phủ trong nước đang trên đà tăng sau khi chạm đáy đầu năm 2024, dù lãi suất điều hành không đổi và chính sách điều tiết vẫn nghiêng về nới lỏng hơn thắt chặt.

So với Đông Nam Á, ông Dũng xếp Việt Nam vào nhóm có lợi suất tăng nhanh. Theo ông, điều này phản ánh đúng kỳ vọng trở thành nền kinh tế có tốc độ tăng trưởng hàng đầu khu vực, kéo theo nhu cầu vốn đầu tư tăng tương ứng.

Tuy nhiên, mức biến động được giới quan sát đánh giá ôn hòa hơn thế giới. Lợi suất Việt Nam hiện dao động 3,6-4,7% tùy kỳ hạn, thấp hơn giai đoạn 2022-2023 khoảng một điểm phần trăm. So với 10 năm trước, kỳ hạn 5 năm thấp hơn 1,64 điểm, còn kỳ hạn 10 và 20 năm lần lượt thấp hơn 2,5 và 3,5 điểm phần trăm.

Bà Hoàng Việt Phương, Giám đốc Công ty cổ phần Xếp hạng tín nhiệm S&I, nhận định lợi suất trái phiếu chính phủ Việt Nam đã tăng từ giữa năm ngoái, sớm hơn các nước khác, sau đó tiếp tục tăng với tốc độ chậm trong năm nay. Vì vậy, độ dốc đường cong lợi suất không đáng kể.

Theo bà, lợi suất toàn cầu chủ yếu chịu chi phối bởi cung cầu. Lạm phát cao và dai dẳng khiến nhà đầu tư yêu cầu mức bù rủi ro kỳ hạn cao hơn, trong khi nhu cầu đầu tư công và dự báo nợ công tăng cũng gây áp lực lên lợi suất.

Tại Việt Nam, bà Phương cho rằng các chỉ tiêu này vẫn ở mức an toàn. Cuối năm ngoái, nợ công tương đương khoảng 35-36% GDP, dưới mức trần 60%. Nghĩa vụ trả nợ trực tiếp của Chính phủ so với thu ngân sách khoảng 20-21%, dưới mức trần 25%.

Vì sao Việt Nam ít bị cuốn vào làn sóng bán tháo?

Ông Diệp Quốc Khang, Giám đốc Nghiệp vụ cấp cao lĩnh vực trái phiếu của Dragon Capital, cho rằng trái phiếu chính phủ Việt Nam có động lực tăng khác và độ nhạy thấp hơn nhiều nước phát triển.

Các yếu tố tác động tới lợi suất trong nước gồm tăng trưởng tín dụng cao, biến động tỷ giá, nhu cầu phát hành tăng và căng thẳng thanh khoản liên ngân hàng. Trong khi đó, tại Mỹ và Nhật Bản, chính sách tài khóa, lạm phát, đầu tư cho AI và khoản bù đắp rủi ro đóng vai trò chi phối.

Ông Tyler Nguyễn Mạnh Dũng cũng nhìn nhận lợi suất Việt Nam tăng phần nhiều do cung cầu nội tại và tín dụng, trong khi các nền kinh tế phát triển chủ yếu chịu tác động của chính sách tiền tệ toàn cầu và hành vi giao dịch quy mô lớn.

Một lý do khác khiến Việt Nam ít chịu tác động trực tiếp là tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài rất thấp. Theo chuyên gia Dragon Capital, khối ngoại chỉ nắm khoảng 0,1-0,15% trái phiếu chính phủ Việt Nam, so với 5% tại Philippines, 9,3% ở Thái Lan, 12,8% tại Indonesia và 34,2% ở Malaysia.

Cùng với mức độ hội nhập vào các chỉ số trái phiếu mới nổi toàn cầu còn hạn chế, cấu trúc này tạo cho thị trường Việt Nam mức “cách ly” tương đối với dòng vốn quốc tế. Theo bà Hoàng Việt Phương, đây là yếu tố giúp lợi suất trong nước ổn định hơn khi thị trường toàn cầu biến động.

Sự “cách ly” này không đồng nghĩa Việt Nam miễn nhiễm. Thị trường vẫn chịu ảnh hưởng gián tiếp từ lợi suất trái phiếu Chính phủ Mỹ, tỷ giá USD/VND, thanh khoản và mặt bằng lãi suất toàn cầu. Điểm khác biệt là trong lúc nhiều thị trường phát triển chịu sức ép bán mạnh, lợi suất Việt Nam hiện vẫn được dẫn dắt nhiều hơn bởi cung.