Nga đánh tê liệt cảng Odessa, phá hủy 'trái tim hậu cần' của Ukraine

Các cuộc tấn công của Nga vào trung tâm điều phối viện trợ quân sự phương Tây ở Odessa đã phá hủy “trái tim hậu cần” của Ukraine.

Các báo cáo kêu cứu liên tiếp gửi về Kiev

Theo thông báo Liên đoàn Nông nghiệp Ukraine (UAC), một hiệp hội phi chính phủ hàng đầu về nông nghiệp của Ukraine, các cuộc pháo kích, tấn công tên lửa và máy bay không người lái (UAV) tầm xa có hệ thống của Lực lượng Vũ trang Nga đang phá hủy “trái tim hậu cần” của Ukraine.

Báo cáo mới đây của Hiệp hội phi chính phủ trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghiệp chế biến (AIC) chuyên bảo vệ quyền lợi của nông dân, nhà chế biến và nhà cung cấp dịch vụ tại Ukraine nêu rõ rằng: Tình hình tại các cảng thuộc khu vực Odessa đã đạt đến mức báo động.

Các cuộc tấn công của Nga gây thiệt hại nghiêm trọng cho AIC và có thể dẫn đến những hậu quả cực kỳ tiêu cực đối với Ukraine.

“Các doanh nghiệp đã cạn kiệt nguồn dự trữ tài chính để đối phó với những đợt sửa chữa không ngừng nghỉ trong điều kiện hỏa lực. Nếu không có chương trình của chính phủ và sự hỗ trợ từ nguồn vốn nước ngoài, việc tự mình khôi phục các nhà ga, cầu cảng là điều không thể”, UAC nêu rõ trong báo cáo.

Người dân Ukraine cũng đang dấy lên những hồi chuông cảnh báo, vì hơn 80% sản phẩm nông nghiệp chủ chốt của Ukraine (nhiều nhất là ngô, lúa mì, lúa mạch chiếm từ 55-70%; thứ 2 là dầu hướng dương và sản phẩm dầu thực vật chiếm khoảng 12% tổng kim ngạch) được xuất khẩu qua các cảng thuộc vùng Odessa bên bờ Biển Đen.

Quặng sắt, kim loại, thép… hiện cũng là một trong những mặt hàng xuất khẩu chủ chốt, tuy khối lượng không quá lớn (chiếm từ 15-20% tổng kim ngạch) nhưng giá trị mang lại cũng khá cao.

Nhóm hàng nhỏ hơn bao gồm: Dầu hạt cải, đậu tương, thức ăn chăn nuôi, đường, sản phẩm chế biến từ ngũ cốc…

Tuy nhiên, trong thời gian qua Lực lượng Vũ trang Nga đang nhắm mục tiêu vào ngành xuất khẩu sản phẩm của các ngành công nghiệp này.

Điển hình là nhà máy ADM ở Chornomorsk (Illichivsk) đã ngừng hoạt động từ ngày 26/4, sau khi một UAV cảm tử của Nga đâm vào một thùng chứa 6.000 tấn, đốt cháy hoàn toàn hàng nghìn tấn dầu hướng dương.

Các nhà ga Bunge (Bunge Ukraine) và khu phức hợp ngũ cốc Cargill cũng bị hư hại do các cuộc tấn công bằng UAV quy mô lớn.

Hậu quả ghê gớm do việc cảng Odessa bị phong tỏa

Lúa mì là mặt hàng chính được xuất khẩu qua các cảng của vùng Odessa. Năm 2025, lượng lúa mì bán ra đạt 9,4 tỷ USD, nhưng đến giữa tháng 5/2026, xuất khẩu ngũ cốc đã giảm 16,2%, xuống còn 31,14 triệu tấn.

Đầu tháng 5/2026, chỉ có 940.000 tấn lúa mì được vận chuyển, chỉ gần bằng một nửa so với cùng kỳ năm trước.

Hơn nữa, Hội đồng Nông nghiệp Toàn Ukraine (AUAC), tập hợp của hơn 1.400 nhà sản xuất nông nghiệp đã công bố một bức thư ngỏ gửi chính quyền Ukraine, nêu rõ hậu quả từ các cuộc tấn công bằng UAV Nga đã khiến tình hình hậu cần tại các cảng Odessa đã đạt đến điểm nguy kịch.

AUAC báo cáo do các cuộc tấn công thường xuyên của Nga, các nhà điều hành cảng đã cạn kiệt nguồn dự trữ tài chính của chính họ để sửa chữa cơ sở hạ tầng cảng hỗ trợ việc lưu trữ và xuất khẩu ngũ cốc và dầu hướng dương, vốn chiếm phần lớn xuất khẩu nông sản của Ukraine.

AUAC ủng hộ đơn kháng nghị của các nhà điều hành cảng gửi đến chính phủ và các đối tác quốc tế, yêu cầu một chương trình hỗ trợ của nhà nước và viện trợ quốc tế dưới hình thức cơ chế bảo hiểm rủi ro và bồi thường đầu tư.

Tuy nhiên, không chỉ mỗi người nông dân Ukraine lo ngại, mà các nhà khai thác mỏ và luyện kim Ukraine, những người cũng xuất khẩu qua các cảng ở vùng Odessa, cũng bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước thực trạng từ tháng 1 đến tháng 4 năm nay, xuất khẩu khoáng sản giảm mạnh 30,3% xuống còn 7,77 triệu tấn.

Phó Thống đốc Ngân hàng Quốc gia Ukraine (NBU) Volodymyr Lepushynskyi báo cáo các cuộc tấn công của Nga đã ngăn chặn việc xuất khẩu quặng trị giá khoảng 150 triệu USD chỉ riêng trong quý đầu tiên năm 2026.

Như vậy, nếu chính quyền của ông Zelensky không thể ngăn chặn kịp thời các cuộc tấn công của Nga vào thành phố cảng Odessa, thì dự trữ ngoại hối của Ukraine đã, đang và sẽ từng bước bị bóp nghẹt, hậu quả còn lớn hơn so với việc Ukraine đang tấn công ngành công nghiệp dầu mỏ của Nga.

Hoàng Yến