Mỹ cắt liên lạc với Chủ tịch Hạ viện Ba Lan vì “xúc phạm” ông Trump

Đại sứ Rose không nêu rõ các phát ngôn bị cho là xúc phạm, nhưng trước đó, hôm 2/2, ông Czarzasty đã ra tuyên bố công khai nói rằng ông sẽ không ủng hộ sáng kiến của các đối tác Israel và Mỹ nhằm đề cử Tổng thống Mỹ Donald Trump cho Giải Nobel Hòa bình. Ông Czarzasty là một trong những lãnh đạo của một đảng cánh tả trong chính phủ tự do do Thủ tướng Donald Tusk đứng đầu.

Kể từ khi ông Trump lên nắm quyền, Ba Lan phải đi trên “lằn ranh mong manh” giữa việc bảo vệ các đồng minh châu Âu và không làm phật lòng đồng minh quan trọng nhất là Mỹ -  quốc gia có vai trò then chốt đối với hòa bình tại Ukraine - nước láng giềng của Ba Lan. Cho đến nay, Warsaw duy trì thế cân bằng này bằng cách để ông Tusk phụ trách các vấn đề Liên minh châu Âu, trong khi Tổng thống Karol Nawrocki, người lên nắm quyền với sự ủng hộ của đảng đối lập Luật pháp và Công lý đảm nhiệm việc kết nối với ông Trump.

Ông Włodzimierz Czarzasty - Chủ tịch Hạ viện Ba Lan. Ảnh: AP

Ông Nawrocki có quan hệ tốt với ông Trump, người đã ủng hộ ông trong chiến dịch tranh cử tổng thống năm ngoái và mời ông tới Nhà Trắng không lâu sau khi ông nhậm chức. Khi hai tổng thống ngồi cạnh nhau tại Nhà Trắng vào tháng 9, ông Trump tuyên bố không có ý định rút quân Mỹ khỏi Ba Lan như một dấu hiệu ủng hộ tân tổng thống và các mục tiêu của ông.

“Nếu họ muốn, chúng tôi sẽ tăng thêm quân", ông Trump cho hay.

Tuy nhiên, tranh cãi trong tuần này đã cho thấy rõ những khó khăn Ba Lan gặp phải để duy trì vị thế trong bối cảnh quốc tế hiện nay. Hôm 2/2, ông Czarzasty không né tránh khi tuyên bố rằng ông Trump “không xứng đáng với Giải Nobel Hòa bình". Ông nói ông Trump “đại diện cho chính trị đề cao sức mạnh và theo đuổi chính sách mang tính giao dịch thông qua việc sử dụng sức mạnh”. Ông cũng chỉ trích ông Trump vì chưa ghi nhận đầy đủ vai trò của binh lính Ba Lan trong các chiến dịch quân sự của Mỹ, cũng như vì “cách đối xử với các vùng lãnh thổ khác”, chẳng hạn như Greenland.

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk đã nhanh chóng phản ứng trước tuyên bố của Đại sứ Rose.

“Thưa Đại sứ Rose, các đồng minh nên tôn trọng lẫn nhau, chứ không phải lên lớp nhau”, ông Tusk viết trên mạng xã hội X vào chiều 5/2. Tuy nhiên, ông Rose không lùi bước. Ông đáp lại ông Tusk rằng, mặc dù bản thân Thủ tướng Ba Lan là “một đồng minh kiểu mẫu và người bạn lớn của Mỹ” nhưng các phát biểu của ông Czarzasty “có khả năng gây tổn hại nghiêm trọng cho chính phủ của ngài".

Đảng Luật pháp và Công lý, lực lượng đối lập chính tại Ba Lan và là đảng đã ủng hộ ông Nawrocki trong cuộc bầu cử tổng thống, đang hy vọng giành lại quyền lực trong cuộc bầu cử quốc hội vào năm tới. Việc làm suy yếu các đối tác trong liên minh của ông Tusk là một phần trong chiến lược của đảng này. Bản thân ông Czarzasty cho biết vào tối 5/2 rằng, dù tôn trọng Mỹ với tư cách là một đồng minh then chốt của Ba Lan, ông sẽ không thay đổi lập trường của mình.

Bộ Ngoại giao Mỹ hiện chưa đưa ra phản hồi trước yêu cầu bình luận.

Kiều Anh