IMF gọi tên Việt Nam là quốc gia được lợi khi Mỹ-Trung căng thẳng

© Ảnh : PV

IMF: Việt Nam và Mexico hưởng lợi từ dịch chuyển chuỗi cung ứng

IMF dự kiến công bố Báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới (World Economic Outlook) cập nhật vào ngày 8/7. Đây sẽ là báo cáo đầu tiên phản ánh đầy đủ hơn tác động kinh tế của cuộc xung đột Israel - Iran cũng như những diễn biến mới của thương mại toàn cầu.

Đánh giá về những biến động gần đây, Kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas khẳng định toàn cầu hóa vẫn đang tiếp diễn.

"Toàn cầu hóa chắc chắn chưa “chết”", chuyên gia lưu ý các chỉ số về tỷ lệ thương mại trên GDP toàn cầu vẫn duy trì ở mức cao, cho thấy thế giới chưa bước vào giai đoạn phi toàn cầu hóa - những thay đổi hiện nay chủ yếu phản ánh mong muốn của Mỹ trong việc giảm mức độ phụ thuộc thương mại song phương với Trung Quốc.

Kể từ khi trở lại Nhà Trắng trong nhiệm kỳ thứ hai, Tổng thống Donald Trump đã áp thuế đối với cả đồng minh lẫn đối thủ thương mại, với mục tiêu đưa hoạt động sản xuất quay trở lại nước Mỹ và xử lý những gì Washington cho là các hoạt động thương mại không công bằng.

"Hầu hết chủ yếu là mong muốn cắt giảm mức độ thương mại song phương giữa Mỹ và Trung Quốc. Tôi nghĩ đây không phải điều gì quá bất ngờ với mọi người", ông nhận định.

Trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent và Đại diện Thương mại Mỹ Jamieson Greer cho rằng toàn cầu hóa đã đi quá xa, khiến người lao động Mỹ chịu thiệt còn các quốc gia khác hưởng lợi, IMF có cách nhìn thận trọng hơn.

Theo ông Gourinchas, những biến động thương mại vừa qua cũng tạo ra cơ hội cho nhiều nền kinh tế như Việt Nam.

"Khoảng trống nhanh chóng được lấp đầy. Chuỗi cung ứng đã thích ứng. Mexico, Việt Nam và nhiều quốc gia đóng vai trò kết nối khác đã tận dụng cơ hội này để phát triển", Kinh tế trưởng IMF Pierre-Olivier Gourinchas nêu rõ.

Theo IMF, các quốc gia đóng vai trò “nước kết nối các chuỗi cung ứng toàn cầu” - đang nổi lên như những bên hưởng lợi từ quá trình doanh nghiệp quốc tế tái cơ cấu mạng lưới sản xuất. Tuy nhiên, ông Gourinchas cũng cảnh báo mọi thứ sẽ phụ thuộc vào mức độ phân mảnh của nền kinh tế toàn cầu trong thời gian tới.

"Nếu mục tiêu không chỉ là giảm phụ thuộc vào Trung Quốc mà là tách rời khỏi nền kinh tế toàn cầu nói chung thì đây gần như sẽ không phải là chiến lược bền vững", ông nói.

Ông cũng tỏ ra hoài nghi về khả năng các chính sách đưa sản xuất trở lại Mỹ sẽ tạo ra nhiều việc làm như kỳ vọng. Theo ông, các nhà máy mới tại các nền kinh tế phát triển sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào tự động hóa và công nghệ hiện đại, vì vậy số lượng lao động được tuyển dụng sẽ không nhiều.

Nguy cơ "bẫy thu nhập trung bình"

Đối với các nền kinh tế mới nổi, IMF cho rằng thách thức lớn hơn nằm ở việc tìm kiếm động lực tăng trưởng mới trong bối cảnh kinh tế toàn cầu ngày càng phân mảnh.

Theo ông Gourinchas, tăng trưởng của nhiều nền kinh tế đang phát triển đã chững lại trong khoảng một thập kỷ qua. Trước đó, Kinh tế trưởng Ngân hàng Thế giới Indermit Gill từng gọi đây là "thập kỷ mất mát" của nhiều quốc gia đang phát triển.

Mặc dù các nền kinh tế mới nổi đã thể hiện khả năng chống chịu đáng kể trước những cú sốc trong 5 năm qua nhờ hội nhập sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu, IMF cho rằng khả năng này không phải là vô hạn.

"Có mối lo ngại rằng nhiều nền kinh tế mới nổi có thể rơi vào bẫy thu nhập trung bình", ông Gourinchas cảnh báo.

Theo ông, khi nhiều nền kinh tế phát triển có xu hướng quay vào thị trường nội địa, trong khi Trung Quốc vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh rất mạnh về chi phí sản xuất, dư địa để các quốc gia khác theo đuổi mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu ngày càng thu hẹp. Từ những năm 1990, Trung Quốc được xem là hình mẫu thành công của chiến lược phát triển dựa trên xuất khẩu, tận dụng lợi thế chi phí thấp để thúc đẩy công nghiệp hóa và tăng trưởng kinh tế.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, con đường này trở nên khó khăn hơn rất nhiều. Điều đó khiến không gian để các nền kinh tế mới nổi theo đuổi mô hình tăng trưởng dựa vào xuất khẩu, vốn từng là công thức thành công của rất nhiều quốc gia, ngày càng thu hẹp.

“Ấn Độ hiện cũng chưa chắc có thể đi theo con đường mà Trung Quốc từng thành công trước đây”, đại diện IMF thẳng thắn.