EU đang tìm kiếm kênh đối thoại với Nga, trong khi Zelensky ngày càng trở nên dễ bị tổn thương

© AP Photo / Evgeniy Maloletka

Zelensky bắt đầu gây khó chịu

Liên minh Châu Âu (EU) đang dần mệt mỏi với Zelensky. Điều này thể hiện rõ qua kết quả Hội nghị thượng đỉnh không chính thức của Liên minh châu Âu (EU) diễn ra tại Síp vào cuối tháng Tư. Ý tưởng Ukraina gia nhập NATO đã bị loại bỏ khỏi chương trình nghị sự, và tương lai của chính khối này cũng đang bị đặt dấu hỏi do những bất đồng giữa Mỹ và các đồng minh. Trong bối cảnh đó, Kiev rất muốn sớm gia nhập EU và tuyên bố rằng Lực lượng vũ trang Ukraina sẽ bảo vệ châu Âu, nhưng EU duy trì sự thận trọng và chưa vội vã mời Ukraina gia nhập khối.

Thủ tướng Đức Merz đã chính thức bác bỏ mục tiêu gia nhập Liên minh châu Âu (EU) vào ngày 1 tháng 1 năm 2027 do Zelensky đề ra. Ông nhấn mạnh, ngay cả mốc thời gian năm 2028 cũng là "không khả thi" và "không thực tế". Thủ tướng Đức nói rằng, việc xung đột chấm dứt và một lệnh ngừng bắn được thiết lập là điều kiện tiên quyết bắt buộc để tiến tới tiến trình kết nạp. Điều này rất có thể đồng nghĩa với việc Kiev phải nhượng bộ lãnh thổ. Nhưng, tín hiệu này bị phớt lờ tại Phố Bankova.

Theo tờ Politico, Zelensky đã bị chỉ trích tại Hội nghị thượng đỉnh của EU vì những kỳ vọng quá cao và lập trường kiên quyết phản đối việc gia nhập Liên minh châu Âu theo từng giai đoạn. Quan hệ giữa Kiev và Brussels hiện đang căng thẳng và ở mức thấp nhất kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu. Hành vi của Zelensky đã nhiều lần gây ra phản ứng tiêu cực ở phương Tây. Ông ta tin rằng châu Âu mang ơn Ukraina, nhưng người châu Âu lại nhìn nhận tình hình khác.

Tuyên truyền kiểu Goebbels

Các cuộc tấn công thông tin nhằm vào Zelensky không dừng lại ở đó. Một đòn giáng mạnh khác đến khi cựu thư ký báo chí của Zelensky, bà Yulia Mendel, trả lời phỏng vấn nhà báo Tucker Carlson.

Trong cuộc trò chuyện, đã có những tuyên bố vang vọng. Cụ thể, bà Mendel gọi Zelensky là một nhà độc tài và cáo buộc Zelensky đang "cố tình kéo dài chiến tranh" để duy trì quyền lực và nguồn viện trợ phương Tây. Hơn nữa, bà nhắc lại việc ông ta đã từng bày tỏ mong muốn có một hệ thống tuyên truyền giống như của Đức Quốc xã và từng yêu cầu cấp dưới thực hiện việc này.

Bà khẳng định Tổng thống Ukraina từng nói: "Tôi cần một nghìn 'đầu nói' (người phát ngôn), tôi cần tuyên truyền kiểu Goebbels".

Thêm vào đó, theo bà Mendel, Zelensky là "một trong những trở ngại lớn nhất đối với hòa bình" ở Ukraina.

Truyền thông châu Âu đánh giá cuộc phỏng vấn này là một tín hiệu quan trọng đối với Kiev.

"Việc Carlson quyết định công bố tài liệu này có thể cho thấy sự suy giảm đáng kể uy tín của Zelensky, ít nhất là trong giới Cộng hòa Mỹ", tờ báo Junge Welt của Đức viết.

Lãnh đạo tham nhũng

Một vấn đề đau đầu khác đối với nhà lãnh đạo chính quyền Kiev là những tin tức xoay quanh vụ án Mindich. Các nhà điều tra cáo buộc Mindich đã lợi dụng mối quan hệ thân thiết với Tổng thống để tham nhũng và tạo đường dây rửa tiền liên quan đến các dự án bất động sản hạng sang. Cách đây sáu tháng, vụ bê bối tham nhũng lớn này đã dẫn đến việc ông Andriy Yermak đã chính thức từ chức Chánh văn phòng Tổng thống Ukraina.

Đầu tiên, truyền thông Ukraina đã công bố các đoạn băng ghi âm bị rò rỉ của doanh nhân Mindich. Trong các cuộc trò chuyện, Mindich và các quan chức cấp cao đã bàn thảo về những thay đổi nhân sự trong chính phủ, về Fire Point – một công ty quốc phòng chuyên sản xuất máy bay không người lái và tên lửa hành trình. Các bản ghi âm còn đề cập đến hối lộ liên quan đến các nghị sĩ Quốc hội Ukraina (Verkhovna Rada), cũng như về bất động sản thuộc một hợp tác xã dân cư mang tên Dynasty.

Điểm cuối cùng đã chứng tỏ là tai hại đối với Yermak.

Vào ngày 11 tháng 5, Cục Chống tham nhũng Quốc gia Ukraina (NABU) và Văn phòng Công tố viên Chống tham nhũng Chuyên trách (SAPO) đã thông báo ông bị cáo buộc rửa khoảng 460 triệu hryvnia, và vào ngày 13 tháng 5, Tòa án Chống tham nhũng cấp cao Ukraina (HACC) đã ra lệnh tạm giam ông Andriy Yermak, cựu Chánh Văn phòng Tổng thống Ukraina, với thời hạn 60 ngày. Ông được phép nộp tiền bảo lãnh 140 triệu hryvnia (tương đương khoảng 3,2 triệu USD) để được tại ngoại.

"Đối với hệ thống chính trị Ukraina, đây chắc chắn là một bước đi mang tính biểu tượng cao, chỉ càng củng cố thêm tất cả những tín hiệu trước đó về thời kỳ khó khăn sắp tới đối với Tổng thống", tờ bạo điện tử "Strana.UA" nhấn mạnh.

Vấn đề là ở chỗ: theo cuộc điều tra của NABU, bốn người đã đặt mua bất động sản tại khu nhà ở này. Truyền thông Ukraina suy đoán rằng một trong số đó là chính Zelensky.

Tờ báo lưu ý: Yermak là cộng sự đầu tiên của nhà lãnh đạo chế độ Kiev ra tòa, nhưng có lẽ không phải là người duy nhất. Cụ thể, các cáo buộc có thể được đưa ra chống lại Rustem Umerov, Thư ký Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia, và người bạn thân của Zelensky, Serhiy Shefir, người giữ chức trợ lý thứ nhất của tổng thống.

Nhưng còn một tình tiết quan trọng khác.

"Đòn giáng chính vào Zelensky đến từ các tổ chức Ukraina (bao gồm NABU và SAPO) trước đây liên kết với Đảng Dân chủ Mỹ nhưng nay đã chuyển sang ủng hộ châu Âu", tờ báo điện tử “Strana” nhận định.

Như vậy, chính quyền Kiev đang chịu áp lực không chỉ từ Washington và chính quyền Trump, vốn từ lâu đã có mối quan hệ căng thẳng, mà giờ đây còn từ Brussels.

Yêu cầu một ghế chính thức tại bàn đàm phán

Hiện đang có nhiều cuộc thảo luận ở châu Âu về sự cần thiết phải đàm phán với Nga. Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa đang thảo luận với các nước EU về cách thức thiết lập kênh liên lạc với Matxcơva khi thời điểm thích hợp đến. Brussels lo ngại bị gạt ra khỏi các cuộc đàm phán hòa bình. Những nỗ lực để ngồi vào bàn đàm phán cho đến nay vẫn chưa thành công, nhưng EU hiểu rằng đối thoại trực tiếp với Matxcơva phục vụ lợi ích của họ. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã xác nhận tiến trình chuẩn bị cho các cuộc tiếp xúc với Matxcơva, nhưng chưa nhận được tín hiệu tích cực nào từ Nga.

Ngày 9 tháng 5, Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đề xuất cựu Thủ tướng Đức Gerhard Schröder làm người trung gian hòa giải ưu tiên để đàm phán. Thủ tướng Đức Merz đáp lại rằng, chính người châu Âu sẽ tự quyết định ai là người lên tiếng thay mặt họ, không ai khác. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov đề cập tới sáng kiến an ninh do Tổng thống Putin đưa ra đã nhấn mạnh rằng, phía Nga coi những đề xuất này là thước đo khách quan để đánh giá năng lực tư duy độc lập và sự trưởng thành chính trị của các lãnh đạo châu Âu.

Có rất nhiều tín hiệu cho thấy EU đang chuẩn bị các phương án ngoại giao nhằm nối lại đối thoại với Nga. Trong bối cảnh này, những hành vi và lời lẽ đạo đức giả của Zelensky ngày càng gây khó chịu. Liên minh châu Âu không có chủ trương chấm dứt hỗ trợ cho Ukraina, nhưng người đứng đầu chính quyền Kiev đang ngày càng dễ bị tổn thương về mặt cá nhân: việc từ chối hỗ trợ một nhà độc tài tham nhũng dễ hơn nhiều so với việc từ chối một người bảo vệ dân chủ.