Du lịch Việt và bài toán 'tỷ đô' từ du khách Nga

Du khách Nga được chào đón tại sân bay Cam Ranh (Khánh Hòa)

Theo số liệu của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), trong 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam đón khoảng 12,3 triệu lượt khách quốc tế, hoàn thành gần 50% mục tiêu 25 triệu lượt khách đặt ra cho cả năm. Đà tăng trưởng này không chỉ đến từ hai thị trường truyền thống vốn chiếm khoảng 40% tổng lượng khách quốc tế là Trung Quốc và Hàn Quốc mà còn ghi nhận sự bứt phá mạnh mẽ của thị trường Nga.

KHÁCH NGA TĂNG MẠNH

Với 742.700 lượt khách trong nửa đầu năm, tăng 185,8% so với cùng kỳ năm trước, Nga tiếp tục giữ vị trí là thị trường gửi khách lớn thứ ba của du lịch Việt Nam. Chỉ sau 6 tháng, quy mô thị trường này đã vượt qua nhiều thị trường truyền thống khác và tiến sát mức của cả năm trước khi đại dịch Covid-19 bùng phát, đồng thời trở thành thị trường khách lớn nhất của Việt Nam tại châu Âu.

Sự phục hồi rõ nét nhất được ghi nhận tại Khánh Hòa - điểm đến vốn được xem là "thủ phủ" của khách Nga suốt nhiều năm qua. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Khánh Hòa, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2026, địa phương đã đón 508.166 lượt khách Nga, tăng gấp 4,2 lần so với cùng kỳ năm ngoái. Cùng thời gian, lượng khách đến từ các quốc gia thuộc Cộng đồng các quốc gia độc lập (CIS) như Kazakhstan, Uzbekistan... đạt 87.242 lượt, tăng 38,09%.

Hiện mỗi ngày có khoảng 10-12 chuyến bay từ Nga và các nước CIS hạ cánh tại Khánh Hòa, đưa từ 2.000-2.500 lượt khách đến địa phương. Với tốc độ tăng trưởng hiện nay, ngành du lịch tỉnh dự báo sẽ đón hơn 1 triệu lượt khách Nga trong cả năm 2026.

Du khách Nga được đón tiếp tại sân bay

Lượng khách tăng nhanh cũng tạo ra những áp lực mới. Theo đó, Khánh Hòa đang rơi vào tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng hướng dẫn viên thông thạo tiếng Nga, dù mức lương được các doanh nghiệp chi trả đã lên tới gần 30 triệu đồng mỗi tháng. Đáng chú ý, phần lớn du khách Nga lựa chọn lưu trú tại các khu nghỉ dưỡng ven biển, theo hình thức nghỉ dưỡng dài ngày từ một đến hai tuần, mang lại giá trị chi tiêu cao cho điểm đến.

Không chỉ Khánh Hòa, Đà Nẵng cũng đang nổi lên như một điểm sáng trong việc thu hút khách Nga nhờ chiến lược đa dạng hóa thị trường và ứng dụng công nghệ số trong hoạt động quảng bá.

Theo số liệu từ Yandex Ads, chỉ trong bốn tháng đầu năm 2026, Đà Nẵng đã đón hơn 142.000 lượt khách đến từ Nga và các quốc gia CIS. Động lực tăng trưởng tiếp tục được củng cố khi tháng 5/2026, thành phố đón chuyến bay charter trực tiếp đầu tiên từ Moscow, đồng thời duy trì nhiều đường bay charter từ Nga và các nước CIS trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 10.

Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhận định sự tăng trưởng mạnh mẽ của thị trường khách Nga là kết quả của nhiều yếu tố cộng hưởng, trong đó nổi bật là việc khôi phục và mở rộng các đường bay thẳng, nhu cầu nghỉ dưỡng biển ngày càng tăng của người Nga, cùng lợi thế về khí hậu, sản phẩm du lịch và mức chi phí cạnh tranh của Việt Nam.

GỠ "NÚT THẮT"

Theo ông Bùi Minh Tuấn, Giám đốc Công ty TNHH MB Travel Invest, sự phục hồi của thị trường khách Nga không phải là hiện tượng nhất thời mà được thúc đẩy bởi nhiều yếu tố nền tảng.

Trước hết, việc nối lại các đường bay thẳng, đặc biệt là các chuyến charter, đã giúp rút ngắn thời gian di chuyển và tạo điều kiện thuận lợi để khách Nga đến Việt Nam. Bên cạnh đó, chính sách thị thực ngày càng thông thoáng cũng tạo cú hích quan trọng. Hiện Việt Nam áp dụng chính sách đơn phương miễn thị thực cho công dân Liên bang Nga với thời hạn tạm trú lên đến 45 ngày cho mọi mục đích nhập cảnh. Chính sách có hiệu lực từ ngày 15/3/2025 đến hết ngày 14/3/2028, góp phần nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Việt Nam trong khu vực.

Ngoài yếu tố chính sách, mối quan hệ hữu nghị truyền thống giữa Việt Nam và Liên bang Nga cùng môi trường chính trị - xã hội ổn định cũng mang lại cảm giác an toàn và thân thiện đối với du khách.

Du khách Nga thích thú với nhiều sản phẩm du lịch ở Nha Trang

Quan trọng hơn, Việt Nam đã xây dựng được hình ảnh một điểm đến hấp dẫn trong tâm trí người Nga suốt nhiều năm qua. Sau đại dịch Covid-19 và những biến động địa chính trị, nhu cầu du lịch nước ngoài của người Nga phục hồi mạnh. Trong bối cảnh đó, Việt Nam nổi lên nhờ khí hậu nhiệt đới ấm áp quanh năm, hệ thống nghỉ dưỡng biển phát triển, chi phí hợp lý cùng những trải nghiệm văn hóa đặc sắc.

Song song với đó, ngành du lịch Việt Nam cũng đẩy mạnh hoạt động xúc tiến tại thị trường Nga. Nhiều địa phương, doanh nghiệp lữ hành và cơ sở lưu trú đã phát triển các sản phẩm chuyên biệt như nghỉ dưỡng dài ngày, dịch vụ bằng tiếng Nga, du lịch biển cao cấp và các trải nghiệm gắn với văn hóa bản địa nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu của nhóm khách này.

Dù vậy, ông Tuấn cho rằng, để duy trì đà tăng trưởng, thị trường khách Nga vẫn còn không ít rào cản cần được tháo gỡ.

"Hệ thống thanh toán bằng đồng ruble hiện vẫn chưa phổ biến, trong khi các giải pháp thanh toán thuận tiện dành riêng cho khách Nga còn hạn chế. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu nhân lực thành thạo tiếng Nga vẫn diễn ra ở nhiều địa phương, ảnh hưởng đến chất lượng phục vụ", ông Tuấn cho biết.

Một thách thức khác là chất lượng dịch vụ giữa các điểm đến chưa đồng đều. Nếu nhiều khu nghỉ dưỡng lớn đã đáp ứng tốt tiêu chuẩn quốc tế, thì không ít doanh nghiệp vẫn thiếu sự am hiểu về văn hóa, thói quen tiêu dùng và nhu cầu đặc thù của du khách Nga.

Đồng quan điểm, anh Phạm Minh, giám đốc công ty lữ hành chuyên cung cấp các tour du lịch cho khách quốc tế cho rằng, nếu muốn biến Nga thành thị trường khách trọng điểm lâu dài thay vì chỉ là sự phục hồi ngắn hạn, ngành du lịch Việt Nam cần tiếp tục đầu tư vào nguồn nhân lực, đào tạo ngoại ngữ, nâng cao chất lượng dịch vụ, đồng thời hoàn thiện hệ sinh thái thanh toán, hàng không và nghỉ dưỡng theo hướng đồng bộ. Khi những "nút thắt" này được tháo gỡ, thị trường Nga được kỳ vọng sẽ tiếp tục là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của du lịch Việt Nam trong những năm tới.

Yên Đan