Chuyện quốc gia nhưng rung chấn châu lục

Người giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Quốc hội Hungary là ông Peter Magyar, vốn từng tham gia đảng của ông Viktor Orban, nhưng năm 2024 lại gia nhập đảng Tisza (được thành lập năm 2021). Đảng Tisza của ông Peter Magyar thậm chí còn giành được hơn hai phần ba số ghế trong quốc hội mới.

Nói châu Âu bị rung chấn bởi kết quả bầu cử ở Hungary là vì người cầm quyền mới tuyên bố sẽ theo đuổi chính sách đối ngoại khác biệt so với người cũ. Từ mấy năm nay, châu Âu bị bất an và bất ổn bởi cuộc xung đột giữa Nga và Ukraine. Cả Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) đều khó xử, bởi trong tư cách là thành viên của hai tổ chức này, Hungary luôn đặt lợi ích riêng của mình và quan điểm chính sách riêng của ông Viktor Orban lên trên lợi ích và định hướng chính sách chung của khối.

Điều đáng nói, thời gian qua, khi EU và NATO nỗ lực tối đa để giúp Ukraine trong cuộc chiến tranh với Nga thì ông Viktor Orban tỏ ra không nhiệt tình và thực chất hậu thuẫn Ukraine. Chính sự phủ quyết của Hungary mà EU cho đến nay vẫn chưa thể giải ngân được một số gói viện trợ tài chính cho Ukraine. Ngoài ra, ông Viktor Orban còn bất hòa với EU trong việc thực thi dân chủ và nhân quyền ở Hungary.

Trong những phát ngôn chính sách đầu tiên, ông Peter Magyar khẳng định, Hungary từ nay sẽ gắn kết với EU và NATO chứ không tiếp tục cản phá trong nội bộ EU và NATO nhưng cũng bảo lưu khác biệt quan điểm nhất định với EU và NATO về Ukraine. Cụ thể, Hungary sẽ không viện trợ vũ khí cho Ukraine. Với Nga, ông Peter Magyar tuyên bố xoay chiều trong chính sách đối với Nga, song vẫn muốn được tiếp tục nhập khẩu năng lượng từ nước này.

Có thể thấy rõ, người nắm quyền mới ở Hungary chủ trương hòa đồng vào EU và NATO nhưng vẫn bảo lưu tính độc lập. Một mặt vẫn coi trọng quan hệ với Mỹ nhưng không hùa theo Mỹ, không thân với Nga nhưng vẫn giữ dư địa quan hệ bình thường với Nga; hậu thuẫn Ukraine nhưng lại không dùng tiền của Hungary cho việc này.

Dù quan điểm của Thủ tướng mới Hungary chưa được mãn nguyện hoàn toàn đối với EU, NATO và Ukraine, nhưng các lực lượng chính trị ở châu Âu do ông Viktor Orban chủ xướng, đóng vai trò chính hay tham gia giờ sẽ phải định hình lại. Điều thú vị nữa là hiện chưa thể biết rõ được “trận động đất chính trị” vừa rồi ở Hungary sẽ tác động như thế nào đến những cuộc bầu cử tới đây ở châu Âu.

Đại sứ Trần Đức Mậu