Chuyên gia nhận định về mục đích của EU khi 'đu dây' Trung Quốc trong lĩnh vực thương mại

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) trong cuộc gặp Chủ tịch Hội đồng châu Âu António Costa (trái) và Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen trước Hội nghị Thượng đỉnh Trung Quốc-EU tại Bắc Kinh, ngày 24/7/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Phát biểu với chương trình On the Record của kênh TVP World (Ba Lan) ngày 26/2, nhà phân tích Ivana Karásková, trưởng nhóm nghiên cứu Trung Quốc tại Hiệp hội Các vấn đề quốc tế ở Praha cho biết hiện nay, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu vẫn giữ các kênh kinh tế với Trung Quốc mở, bất chấp những quan ngại an ninh ngày càng gia tăng.

Bà Karásková nói rằng châu Âu đang tìm cách quản lý một “tam giác” đầy biến động giữa Liên minh châu Âu, Trung Quốc và một Mỹ ngày càng khó đoán, trong khi cuộc xung đột giữa Liên bang Nga và Ukraine vẫn kéo dài.

Bà Karásková lập luận rằng, đối với Liên bang Nga, “kết cục lý tưởng là sự phá vỡ hoàn toàn Liên minh châu Âu” và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) trong khi mục tiêu của Trung Quốc lại khác: nước này muốn tiếp cận thị trường châu Âu và ưu tiên làm việc với một khối đang vận hành hiệu quả.

Dù vậy, theo bà Karásková, trong quá trình đó, Trung Quốc vẫn tìm cách “chơi quân bài sử dụng các quốc gia này chống lại quốc gia khác” và làm suy yếu Ủy ban châu Âu.

Bà Karásková cho biết sáng kiến “16+1” từng được Trung Quốc quảng bá rầm rộ tại Trung và Đông Âu rốt cuộc mang lại nhiều “trình diễn chính trị” hơn là đầu tư quy mô rộng, với lợi ích phân bổ không đồng đều; hơn nữa, mối quan hệ Liên bang Nga và Trung Quốc hiện là một “rào cản lớn” đối với bất kỳ khả năng quay lại giai đoạn “trăng mật” nào.

Hungary vẫn là một ngoại lệ. Bắc Kinh đã mở rộng hiện diện tại đây thông qua các khoản vay và những dự án “đinh,” ngay cả khi các nhà phê bình đặt câu hỏi về hiệu quả kinh tế dài hạn.

Đối với các quốc gia ở gần tuyến đầu, các mối lo an ninh ngày càng đan xen với thương mại: chẳng hạn, các biện pháp hạn chế biên giới Ba Lan–Belarus năm ngoái được cho là đã làm gián đoạn một tuyến xuất khẩu lớn của Trung Quốc vào châu Âu.

Đồng thời, bà Karásková cảnh báo rằng các mạng lưới ảnh hưởng của Trung Quốc trong khu vực đang bị “đánh giá thấp nghiêm trọng” và khó nhận diện hơn so với của Liên bang Nga, bởi Trung Quốc mang theo “công nghệ và… tiền bạc,” khiến ảnh hưởng của họ tinh vi và khó phát hiện hơn.

Thành Nam