Bộ Quốc phòng nói gì về đề xuất đóng tiền thay nghĩa vụ quân sự?

© AP Photo / Alexander Zemlianichenko

Nội dung trên được Bộ Quốc phòng nêu trong báo cáo dự kiến tiếp thu, giải trình ý kiến đại biểu Quốc hội về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật trong lĩnh vực quân sự, quốc phòng.

Trước đó, đại biểu Nguyễn Công Long, Ủy viên chuyên trách Ủy ban Pháp luật và Tư pháp, đề nghị nghiên cứu cơ chế để những người đã hết tuổi gọi nhập ngũ nhưng chưa được tuyển chọn vẫn có hình thức đóng góp cho đất nước.

Bộ Quốc phòng cho biết phương án thay việc trực tiếp thực hiện nghĩa vụ quân sự bằng đóng góp tài chính hoặc thuế nghĩa vụ quân sự từng được xem xét trong quá trình sơ kết, tổng kết Luật Nghĩa vụ quân sự.

Tuy nhiên, cơ quan soạn thảo nhận định đây là chính sách có ảnh hưởng xã hội lớn, trong khi nhiều vấn đề còn chưa rõ và chưa đủ căn cứ thực tiễn, pháp lý. Vì vậy, cần thêm thời gian nghiên cứu và đánh giá toàn diện trước khi đề xuất.

Ở lần sửa đổi này, trọng tâm của Chính phủ là thể chế hóa các kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tổ chức quân sự địa phương, trong đó có xây dựng Ban chỉ huy quân sự cấp xã chính quy và tổ chức lại Ban chỉ huy phòng thủ khu vực phù hợp mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Do đó, phương án đóng góp tài chính chưa được đưa vào dự thảo. Bộ Quốc phòng cho biết nội dung này sẽ tiếp tục được nghiên cứu khi Luật Nghĩa vụ quân sự được sửa đổi tổng thể.

Với hành vi trốn tránh nghĩa vụ quân sự, dự thảo lần này bổ sung trường hợp không chấp hành quyết định gọi sơ tuyển sức khỏe và gian dối trong đăng ký nghĩa vụ quân sự. Tùy mức độ vi phạm, người vi phạm có thể bị kỷ luật, xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự.

Theo Bộ luật Hình sự hiện hành, người trốn tránh nghĩa vụ quân sự có thể bị cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm; trường hợp tăng nặng có thể bị phạt tù từ 1 đến 5 năm.

Bộ Quốc phòng đánh giá hệ thống quy định hiện hành cơ bản bảo đảm tính răn đe, giáo dục và khả năng thực thi, đồng thời sẽ tiếp tục rà soát khi có thêm cơ sở pháp lý và thực tiễn.

Quốc hội dự kiến xem xét, thông qua dự thảo sửa đổi 9 luật về quân sự, quốc phòng vào ngày 24/8.