Vị tướng bí ẩn đứng sau các chiến dịch của Nga ở Syria

Tại một cuộc họp hồi tháng 7 ở Moscow, một viên tướng Iran đã mở bản đồ Syria, giải thích cho các quan chức Nga về việc làm thế nào để biến những thất bại mà Tổng thống Bashar al-Assad đang hứng chịu, thành chiến thắng với sự giúp đỡ của Nga.


Thiếu tướng Qassem Soleimani tới Moscow chỉ là bước đầu trong kế hoạch để Nga can thiệp quân sự vào Syria, định hình lại cuộc chiến tại nước này và thiết lập một liên minh mới giữa Nga và Iran nhằm ủng hộ Tổng thống Assad.

Khi chiến đấu cơ Nga oanh tạc phiến quân Syria từ trên cao, thì việc lực lượng đặc biệt của Iran triển khai những chiến dịch dưới mặt đất đã nhấn mạnh kế hoạch được bàn thảo vài tháng liền giữa hai đồng minh quan trọng nhất của ông Assad.

Tướng Soleimani là Chỉ huy lực lượng Quds, đội đặc nhiệm siêu tinh nhuệ có đặc quyền ngoại giao thuộc Vệ binh Cách mạng Iran. Ông được phép báo cáo trực tiếp lên lãnh tụ tinh thần tối cao của Iran Ayatollah Ali Khamenei.

Các nguồn tin cấp cao trong vùng cho hay, Soleimani từ lâu đã giám sát các chiến dịch trên bộ chống quân nổi dậy tại Syria từ lâu. Ông hiện là nhân vật trung tâm của kế hoạch tấn công mới, được Nga và Iran hậu thuẫn. Việc này mở rộng vai trò chỉ huy chiến trường của Soleimani.

Tại cuộc họp ở Moscow, Tướng Suleimani đã phác thảo tình hình đang ngày càng xấu đi tại Syria, nơi phiến quân đang tiến về bờ biển và đặt ra mối đe dọa đối với phe Alawite của ông Assad, nơi Nga đặt căn cứ hải quân Địa Trung Hải duy nhất của nước này tại Tartous.

"Soleimani đặt một tấm bản đồ Syria lên bàn. Người Nga rất lo lắng và cảm thấy tình hình ngày càng xấu đi và thấy đó là những mối đe dọa thực sự với chính quyền. Phía Iran trấn an Nga rằng vẫn còn có cơ hội lật ngược tình thế", Reuters dẫn lời một quan chức cấp cao trong vùng kể lại.

"Vào thời điểm đó, Soleimani giữ vai trò bảo đảm. Ông ta đã khẳng định với Nga rằng, họ chưa mất toàn bộ các quân bài".

Theo ba quan chức cấp cao trong vùng, chuyến đi tới Moscow hồi tháng 7 của Tướng Solemani diễn ra trước các cuộc tiếp xúc cấp cao giữa hai nước, nhằm đưa ra một thỏa thuận chính trị cần thiết để tăng cường ủng hộ cho Tổng thống Assad khi ông này liên tiếp hứng chịu thất bại.

Các quan chức trên cho hay, kế hoạch can thiệp vào Syria đã nảy nở từ vài tháng trước. Điều đó có nghĩa là Tehran và Moscow đã thảo luận các cách ủng hộ ông Assad, từ khi phương Tây cho rằng Moscow đang giữ một lập trường mềm dẻo với tương lai của người đứng đầu Syria.

Trước khi những động thái mới nhất được triển khai, Iran đã hỗ trợ cho quân đội Syria bằng cách huy động các chiến binh Shi'ite chiến đấu bên cạnh quân đội nước này, phái các cố vấn quân sự tới Damascus.

Quyết định hợp tác giúp đỡ Syria của Iran và Nga diễn ra tại một cuộc họp giữa Ngoại trưởng Nga và ông Khamenei cách đây vài tháng, một quan chức an ninh tại Trung Đông cho hay.

"Được lãnh tụ tinh thần tối cao Khamenei giao cho trọng trách điều hành chiến dịch ở phía Iran, Tướng Soleimani đã tới Moscow để thảo luận thêm. Sau đó, ông này còn tới Syria vài lần nữa", vị quan chức an ninh này khẳng định.