SCB tiêu tốn nhiều nguồn lực của Việt Nam, là bài học không thể quên

© Ảnh : SCB

Bài học từ Ngân hàng SCB là rất lớn

Thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng sáng 9/8, nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm đến đề xuất bổ sung thẩm quyền cho Ngân hàng Nhà nước áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác so với mức quy định đối với tổ chức tín dụng nhằm thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội.

Cụ thể, Đại biểu Dương Khắc Mai (Lâm Đồng) cho rằng cụm từ "để thực hiện yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội" có nội hàm quá rộng, bởi hầu hết hoạt động tín dụng đều có thể được lý giải là phục vụ mục tiêu này. Do đó, ông đề nghị chỉ áp dụng cơ chế trên trong những trường hợp thực sự cần thiết, gắn với chương trình, dự án hoặc nhiệm vụ quan trọng theo chủ trương của Đảng, Nhà nước.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam (TP Huế) đồng tình với việc bổ sung một số "tỷ lệ an toàn khác" để phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội và các dự án lớn, trọng điểm quốc gia, song đề nghị làm rõ nội hàm. Theo ông, nếu "tỷ lệ khác" theo hướng an toàn hơn thì không có vấn đề cần bàn luận thêm. Tuy nhiên, nếu được hiểu theo hướng ít an toàn hơn, tức chấp nhận mức rủi ro cao hơn, quy định có thể dẫn đến nguy cơ hạ chuẩn an toàn, áp dụng thiếu thống nhất, bị lạm dụng hoặc tạo ra cạnh tranh không lành mạnh, từ đó ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn hệ thống ngân hàng.

Đại biểu Nguyễn Hải Nam nhắc lại việc tái cấu trúc 4 ngân hàng yếu kém cũng như trường hợp Ngân hàng SCB năm 2022 đã gây ra những hệ lụy và tiêu tốn nhiều nguồn lực của đất nước. Theo ông, đây là những “bài học không thể quên” và cần được tính đến khi xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro.

Ở một nội dung khác liên quan đến Luật Các tổ chức tín dụng, đại biểu Trần Hoàng Ngân (TPHCM) cho biết thị trường trái phiếu doanh nghiệp được định hướng đạt quy mô khoảng 25-30% GDP, nhưng hiện mới ở mức khoảng 12% GDP. Vì vậy, ông cho rằng cần bổ sung chức năng cho phép ngân hàng thương mại làm đại lý quản lý tài sản bảo đảm của trái phiếu doanh nghiệp.

Tuy nhiên, theo đại biểu, khi triển khai, Ngân hàng Nhà nước cần yêu cầu các ngân hàng thương mại giải thích rõ cho khách hàng sự khác biệt giữa đại lý phát hành, bảo lãnh thanh toán phát hành và đại lý quản lý tài sản bảo đảm, tránh gây nhầm lẫn.

"Bài học về sự cố quản trị thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2022 và bài học từ Ngân hàng SCB là rất lớn, chúng ta cần nghiêm túc rút kinh nghiệm", đại biểu Trần Hoàng Ngân lưu ý.

Ngân hàng Nhà nước nhất định sẽ xem xét hết sức thận trọng"

Giải trình trước Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Phạm Đức Ấn khẳng định việc bổ sung quy định cho phép áp dụng "tỷ lệ an toàn khác" không nhằm hạ chuẩn an toàn hoặc làm gia tăng rủi ro hệ thống mà xuất phát từ những yêu cầu cụ thể.

“Nhất định Ngân hàng Nhà nước sẽ xem xét hết sức thận trọng, cẩn thận và kỹ lưỡng”, Thống đốc Phạm Đức Ấn nói.

Theo Thống đốc, cơ chế này chỉ được áp dụng đối với những tổ chức tín dụng có tình hình tài chính thực sự lành mạnh, đủ điều kiện kiểm soát rủi ro và nhằm phục vụ các dự án phát triển kinh tế trực tiếp, các công trình ưu tiên của quốc gia. Ông nhìn nhận đây là trách nhiệm rất nặng nề của Ngân hàng Nhà nước trong việc cân bằng giữa mục tiêu hỗ trợ phát triển kinh tế và bảo đảm an toàn hệ thống.

“Đại biểu Quốc hội hoàn toàn có thể yên tâm là Ngân hàng Nhà nước sẽ nỗ lực cố gắng, để khi quy định thì sẽ kiểm soát chặt chẽ rủi ro, áp dụng cho đúng đối tượng đặc thù chứ không dàn trải ra toàn hệ thống, nhằm phục vụ phát triển kinh tế”, Thống đốc cam kết.

Liên quan đến cơ chế tài chính của Ngân hàng Nhà nước, Thống đốc Phạm Đức Ấn nhấn mạnh kết quả tài chính của cơ quan này không phải là lợi nhuận và Ngân hàng Nhà nước không hoạt động vì mục tiêu lợi nhuận.

Theo ông, với vai trò vừa là cơ quan quản lý Nhà nước, vừa thực hiện chức năng Ngân hàng Trung ương, quá trình can thiệp thị trường có thể tạo ra kết quả tài chính dương. Ngược lại, trong những trường hợp cần thiết phải can thiệp thị trường, kết quả tài chính cũng có thể âm vài nghìn tỷ đồng.

“Nhưng việc can thiệp mang lại sự ổn định vĩ mô, có thể giúp nền kinh tế hưởng lợi rất lớn lên tới hàng chục, hàng trăm nghìn tỷ đồng”, ông Ấn nói.

Theo Thống đốc, thực tế này khiến kết quả tài chính của Ngân hàng Nhà nước có thời điểm dương, nhưng cũng có thể bị âm. Quy định hiện hành yêu cầu khi kết quả tài chính dương, Ngân hàng Nhà nước phải nộp toàn bộ vào ngân sách Nhà nước, trong khi trường hợp kết quả tài chính âm lại chưa có cơ chế cụ thể để xử lý.

Vì vậy, ông Phạm Đức Ấn cho rằng lần sửa luật này cần bổ sung quy định cụ thể nhằm tạo cơ chế xử lý tài chính rõ ràng. Theo Thống đốc, đây cũng là thông lệ được ghi nhận trong pháp luật về ngân hàng Trung ương của các nước trên thế giới.