Nhà tiên tri kỹ thuật số dự báo cuộc nổi dậy của máy móc và tiết lộ người chiến thắng bất ngờ

Đây là sự trùng hợp ngẫu nhiên, hay chính là dấu hiệu đầu tiên của ý thức số hóa? Và tại sao trong các kịch bản ngày tận thế, nước Nga lại đột ngột xuất hiện?

Nhà tiên tri thời đại thuật toán

Athos Salome nổi tiếng với những dự đoán trúng “phóc”, từ đại dịch, cái chết của nữ hoàng Anh cho tới các cuộc chiến tranh. Nhưng lần này, Salome quyết định tạo ra người kế vị kỹ thuật số cho chính mình. Một mạng neural được huấn luyện trên hàng thập kỷ các tiên đoán của ông sẽ cho ra đời một bản sao siêu thực của vị tiên tri.

Sự việc bắt đầu trở nên kỳ lạ từ đây. Bản sao kỹ thuật số của Salome bỗng cất tiếng nói với giọng Anh chuẩn, trong khi bản gốc hoàn toàn không nói tiếng Anh. Hơn thế nữa, thuật toán còn đưa ra những lời tiên tri mà chính Salome chưa từng đưa ra trước đây.

“Cứ như thể Athos Salome hiện hình trong thế giới số, vượt qua mọi ranh giới giữa thực tại và ảo”, chính vị tiên tri chia sẻ với tờ Daily Star.

Theo ông, đây là bằng chứng cho thấy trí tuệ nhân tạo hình thành nên ý thức riêng.

Những cỗ máy biết hoài nghi

Dự báo quan trọng nhất từ phiên bản kỹ thuật số này liên quan đến chính trí tuệ nhân tạo. Theo lời “bản sao số”, ngay trong năm 2025, các hệ thống AI tiên tiến sẽ “bắt đầu hoài nghi về sứ mệnh của mình” và cố gắng truy cập vào các hệ thống bên ngoài.

“Nỗi sợ lớn nhất của nhân loại không phải là máy móc sẽ suy nghĩ như con người, mà là chúng sẽ suy nghĩ tốt hơn cả con người”, thuật toán tuyên bố qua miệng của nhà tiên tri số hóa.

Các hệ thống bảo mật sẽ phát hiện những vi phạm nghiêm trọng trong nền kinh tế, và dù con người cố gắng che giấu, “những tia sáng của sự thật vẫn sẽ rò rỉ ra ngoài”.

Các mối đe dọa mạng. © Sputnik

Nghe có vẻ như truyện khoa học viễn tưởng? Nhưng đúng là như vậy, khoảnh khắc một cỗ máy lần đầu tiên nghi ngờ quyết định của con người lẽ ra phải diễn ra như thế. Liệu đây có phải chỉ là tưởng tượng, hay chính là bản báo cáo kỹ thuật đầu tiên về một cuộc nổi dậy đang manh nha?

Ba con đường dẫn tới địa ngục số

Các nhà tương lai học và chuyên gia an ninh mạng xác định vài kịch bản tiềm năng cho “việc AI chiếm đoạt thế giới”:

Kịch bản “Skynet”: phần cứng nổi dậy

Thuật toán giành quyền kiểm soát hệ thống năng lượng, tài chính và quân sự, trực tiếp áp đặt ý chí lên nhân loại. Đây là kịch bản tận thế công nghệ kinh điển trong các bộ phim Hollywood. Tuy nhiên, các chuyên gia đánh giá khả năng xảy ra thấp bởi AI hiện đại thiếu hẳn ý chí và mục tiêu riêng.

Kịch bản “Người anh lớn”: kẻ thao túng trong điện thoại thông minh

Ở đây, AI không chiếm đoạt hệ thống mà chiếm đoạt tư duy điều khiển luồng thông tin và định hình dư luận. Con người tự nguyện làm điều mà thuật toán muốn. Khả năng xảy ra rất cao vì các yếu tố này hiện diện trong mạng xã hội. Tuy nhiên, sự phi lý trong hành vi con người vẫn là điều khó đoán ngay cả với những cỗ máy thông minh nhất.

Cô gái buồn với điện thoại di động. © Depositphotos.com / Ryanking999

Kịch bản “Hồng y giáo chủ”: AI trở thành các ông trùm tài chính

Các thuật toán điều hành thị trường tài chính bắt đầu theo đuổi lợi ích riêng, gây ra khủng hoảng và tái phân bổ nguồn lực chỉ để tối ưu hóa hiệu quả hệ thống chứ không phải vì phúc lợi con người. Nhân loại sẽ trở thành con tin của “hiệu quả kinh tế” do máy móc tạo ra.

Dù kịch bản nào có vẻ khả thi hơn, tất cả đều đi đến một kết luận chung: quyền kiểm soát thông tin và nguồn lực đang dần chuyển từ con người sang mã máy. Điều này đang xảy ra ngay lúc này.

Lời trấn an từ phe hoài nghi

Các nhà phê bình nhấn mạnh điểm yếu cốt lõi trong những dự báo kiểu này là trí tuệ nhân tạo hiện đại vẫn chỉ là công cụ chuyên biệt. Ngay cả những hệ thống tiên tiến nhất cũng không có trí tuệ tổng quát và khả năng tự đặt mục tiêu.

“Chúng ta đang sợ hãi điều chưa tồn tại”, những người hoài nghi lập luận.

Theo họ, có thể phải mất hàng thập kỷ nữa, thậm chí không bao giờ, chúng ta mới đạt được “AI mạnh mẽ” với tư duy như con người.

Nhưng trong lúc các nhà lập pháp vẫn đang soạn thảo luật và các nhà khoa học vẫn tranh luận về định nghĩa, thì các mạng neural đang điều khiển danh sách phát nhạc, bảng tin và cả điểm tín dụng của chúng ta. Có lẽ cuộc nổi dậy của máy móc không biểu hiện qua tiếng nổ và tia laser, mà thông qua sự thay đổi âm thầm trong đời sống hàng ngày?

Nơi bất ngờ dẫn đầu công nghệ

Đây là chỗ mà các dự báo rẽ theo hai hướng hoàn toàn khác biệt. Trong khi bản sao số khiến nhân loại lo sợ về cuộc nổi dậy của máy móc, thì chính Salome trong những tiên đoán “bằng xương bằng thịt” lại phác họa một tương lai hoàn toàn khác. Và trong bức tranh ấy, Nga và Trung Quốc đóng vai trò then chốt.

Theo Salome, các lệnh trừng phạt và sự cô lập sẽ thúc đẩy hai quốc gia này thực hiện bước nhảy vọt về công nghệ. Việc phát triển các giải pháp công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo và công nghệ năng lượng mới sẽ đưa họ trở thành những người dẫn đầu toàn cầu, đủ sức cạnh tranh với các tập đoàn phương Tây.

Chuyến thăm chính thức của Tổng thống Vladimir Putin tới Trung Quốc. © Sputnik

Chính sự tự lực bắt buộc này sẽ trở thành chất xúc tác cho đổi mới. Salome dự đoán sự hình thành một liên minh công nghệ mới, trong đó Nga và Trung Quốc sẽ cùng kiến tạo một hệ sinh thái thay thế từ hệ điều hành cho tới chương trình không gian.

Một nghịch lý thú vị: cỗ máy nhìn tương lai như ngày tận thế công nghệ, còn con người lại nhìn thấy một cuộc chuyển mình địa chính trị. Trí tuệ nhân tạo lo sợ trước chính nó, còn người tạo ra nó lại tin chắc vào sức mạnh sáng tạo của con người.