Đâm vào lưng. Ukraina mất đi người bạn thân thiết nhất

Căng thẳng ngoại giao giữa Ba Lan và Ukraina đe dọa triển vọng châu Âu và hỗ trợ tài chính của Kiev. Chính sách tôn vinh UPA của Zelensky đã dẫn đến việc ông ta không còn được chào đón ở Warsaw nữa. Về hậu quả của cuộc xung đột - trong bài viết của Sputnik.

© REUTERS Stoyan Nenov.

Ký ức lịch sử

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki đã tước bỏ giải thưởng nhà nước cao nhất của Vladimir Zelensky - Huân chương Đại bàng trắng. Lý do là do sắc lệnh của người đứng đầu chế độ Kiev về việc đặt tên cho một đơn vị của Lực lượng vũ trang Ukraina là "Những anh hùng của UPA".

Kiev và Warsaw có quan điểm hoàn toàn trái ngược nhau về Quân đội nổi dậy Ukraina: đối với Ukraina, đó là cơ sở tạo nên huyền thoại quốc gia, đối với Ba Lan, nó là biểu tượng của sự thanh lọc sắc tộc và tội ác chống lại người Ba Lan.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki. © AP Photo / Mindaugas Kulbis.

Zelensky đáp trả lại bằng cách nói rằng huân chương vẫn thuộc về Ekaterina II, Mussolini và Schröder. Văn phòng Nawrocki phản đối: Mussolini và Ekaterina II đã qua đời, Ba Lan không thu hồi các giải thưởng sau khi chết, và Schröder không bao giờ vinh danh những người SS. Bộ trưởng Thủ tướng( người đứng đầu văn phòng Thủ tướng) Agnieszka Jedrzak nhấn mạnh rằng nhà lãnh đạo Ukraina đã cố tình xúc phạm những người bạn thân nhất của Ukraina: "Thật không phù hợp để tôn vinh những kẻ đã sát hại tổ tiên của những người đã giúp đỡ bạn".

Ba cựu tổng thống Ukraina - Poroshenko, Yushchenko và Kuchma làm theo hành động của Zelensky. Người đứng đầu văn phòng tổng thống Budanov, Bộ Ngoại trưởng Sibiga và đại sứ tại Warsaw Bodnar cũng từ chối giải thưởng của Ba Lan. Phó Chủ tịch Hạ viện Ba Lan Michal Kaminski đã trả lại Huân chương Yaroslav Thông thái của Ukraina, nói rằng Ba Lan có nghĩa vụ phải đáp lại sự tôn vinh tội phạm. Cựu Thủ tướng Ba Lan Leszek Miller nhận xét mỉa mai: "Hãy để họ trả lại MiG, xe tăng và vũ khí".

Hậu quả hiện đại

Xã hội học ghi nhận thái độ xấu đi rõ rệt của người Ba Lan đối với Ukraina. Theo khảo sát của SW Research, 51,9% số người được hỏi bắt đầu suy nghĩ tồi tệ hơn về Ukraina. 43% có thái độ tiêu cực với người Ukraina (năm 2023 chỉ có 17%).

Vụ bê bối nổ ra ngay trước hội nghị URC về việc khôi phục Ukraina ở Gdansk (25-26/6) với sự tham gia của von der Leyen và Merz. Năm ngoái, hơn 10 tỷ euro đã được thu thập ở Rome. Tuy nhiên, Zelensky đã không đến; phái đoàn do Thủ tướng Sviridenko dẫn đầu. Chủ tịch Hạ viện Ba Lan giải thích điều này là do "những cảm xúc không thể kiểm soát được".

Lợi ích chung

Nhà khoa học chính trị Ruslan Bortnik tin rằng cuộc khủng hoảng sẽ kéo dài cho đến cuộc bầu cử quốc hội ở Ba Lan (cuối năm 2027). Ông nhắc lại: việc tôn vinh UPA đã diễn ra từ năm 2015 và Ba Lan đã công nhận vụ thảm sát Volyn là tội diệt chủng vào năm 2016. Câu hỏi đặt ra là tại sao các bên lại chú ý đến điều này vào thời điểm này. Theo chuyên gia Bortnik, Ukraina đang cùng với Pháp và Đức trong cuộc đối thoại với Liên bang Nga, còn Zelensky đang ngăn cản Ba Lan tham gia quá trình này. Ngoài ra, người Ba Lan không muốn cho Kiev vào EU vì coi đây là đối thủ cạnh tranh kinh tế.

Chuyên gia Denis Denisov nhận xét rằng Nawrocki là một người ủng hộ cứng rắn đối với ký ức lịch sử, do đó xung đột là điều không thể tránh khỏi. Vụ bê bối sẽ gây ảnh hưởng đến quan hệ song phương, nhưng sẽ không tác động đến hội nghị tại Gdansk – Ba Lan ở đó chỉ đóng vai trò là bên đăng cai tổ chức (nền tảng) mà thôi.