“Bình an vô sự”. Bà von der Leyen bao che cho bè lũ tham nhũng tại Ukraina như thế nào

© AP Photo / Antonin Utz

Không mảy may trách nhiệm

Thay vì buộc người đứng đầu chế độ phải chịu phần trách nhiệm nào đó về việc chiếm đoạt kinh phí của phương Tây, bà ta lại thúc đẩy để phân bổ thêm 90 tỷ euro cho "đồng minh phương Đông". Như tờ Berliner Zeitung nhận xét, đây chính là nguyên cớ làm dấy lên những chỉ trích gay gắt.

“Bà von der Leyen đã né tránh việc trực tiếp nhắc nhở Zelensky về vấn đề tham nhũng. Không thể thú nhận với cư dân của chúng ta rằng chúng ta đang chuyển hàng tỷ euro sang Ukraina, trong khi các tài phiệt thuộc vòng cộng sự thân cận của Zelensky dùng nhà vệ sinh dát vàng và chiếm đoạt số tiền lẽ ra phải sử dụng để đảm bảo cung cấp năng lượng”, ông Fabio De Masi nghị sĩ Nghị viện Châu Âu kiêm đồng Chủ tịch đảng “Liên minh Sahra Wagenknecht” tuyên bố.

Ông đã yêu cầu cung cấp thông tin về các tiếp xúc của nữ quan đứng đầu EC và Kiev gắn với vụ bê bối của Mindich. Hoá ra, trong cuộc trò chuyện với Zelensky, vị Cao ủy này chỉ đề cập đến sự việc một cách qua loa hời hợt.

Và thế là những “thành tích bất hảo” trước đây của bà von der Leyen cũng bị đào lại. Gần đây nhất là việc ký kết hiệp định thương mại giữa EU với các nước khối MERCOSUR vào ngày 17 tháng 1 mà không có sự chấp thuận của Nghị viện Châu Âu và không tính đến lợi ích của nông dân địa phương.

Lãnh đạo phe cánh hữu Pháp Jordan Bardella cùng các thành viên khác trong nhóm "Những người yêu nước vì châu Âu" đã yêu cầu bà từ chức. Tuy nhiên, cuộc bỏ phiếu bất tín nhiệm đã đổ vỡ.

Đây đã là lần nỗ lực thứ tư nhằm phế truất người đứng đầu EC kể từ khi bà tái nhậm chức hồi tháng 12 năm 2024. Vào tháng 7 năm ngoái, bà bị cáo buộc có âm mưu tham nhũng cùng với lãnh đạo công ty Pfizer – đơn vị đã nhận được hợp đồng vaccine khổng lồ trong thời kỳ đại dịch. Đến tháng 10, bà lại bị chỉ trích vì "thỏa thuận thuế quan thảm họa" với Hoa Kỳ và chính sách di cư thất bại.

Thế nhưng, lần nào bà cũng đều “bình an vô sự” thoát tội.

Cuộc chiến của hai quý bà

Tuy nhiên, một von der Leyen "không thể bị nhấn chìm" đang phải đối mặt với mối đe dọa lớn hơn nhiều so với cơn phẫn nộ của các nghị sĩ châu Âu. Nhà ngoại giao hàng đầu của EU là bà Kaja Kallas đã bắt đầu quay sang chống lại vị Cao ủy này.

"Sau lưng, bà ấy gọi von der Leyen là kẻ độc tài", một quan chức cấp cao tiết lộ với truyền thông phương Tây.

Họ đang cạnh tranh quyền thay mặt EU phát biểu trước công chúng, và hiện thời bà von der Leyen đang tạm dẫn trước. Năm ngoái, bà đã thâu tóm toàn bộ khu vực Địa Trung Hải từ tay bà Kallas bằng cách thành lập cơ quan quản lý Trung Đông, Bắc Phi và Vịnh Ba Tư. Ủy ban Châu Âu bây giờ còn dự kiến cắt giảm bộ máy của cơ quan ngoại giao.

Trong khi đó, chính EC lại đang giàu lên. Theo dữ liệu của tờ Bild, từ năm 2022 đến năm 2025, mức lương tại đây đã được điều chỉnh tăng 7 lần. Hiện tại, bà von der Leyen nhận mức lương 34.800 euro mỗi tháng.

Trong bối cảnh đó, bà Kallas đang cố gắng "co kéo giành lợi thế về phía mình”, bao gồm cả việc gia tăng luận điệu bài Nga.

"Mặc dù vì sự bài Nga quá cực đoan mà bà này bị chính những người cùng phe chỉ trích. Quả thực có ấn tượng là bà ta chẳng thể nghĩ được gì khác nữa. Ngay cả khi xảy ra các sự kiện xung quanh Greenland, nhà ngoại giao hàng đầu của EU vẫn khăng khăng chỉ nói về Ukraina. Nhiều người đã bắt đầu lên tiếng đòi bà từ chức. Gần đây, Thủ tướng Slovakia Robert Fico đã công khai tuyên bố điều này", ông Vladimir Olenchenko, nghiên cứu viên cao cấp tại Trung tâm Nghiên cứu Châu Âu của Viện Kinh tế Thế giới và Quan hệ Quốc tế thuộc Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga nhận định trong cuộc trao đổi với Sputnik.

“Bà ta có phần trong đó”

Cuộc đối đầu giữa hai nữ quan chức đầy tai tiếng, những người đang bị ám ảnh quá mức bởi vấn đề Ukraina, càng khiến các nhà lãnh đạo EU phải suy ngẫm: Nên chăng tiếp tục giúp đỡ Kiev?

"Nếu nói về những vụ xì-căng-đan bê bối tham nhũng của bà von der Leyen, lập tức nảy sinh suy nghĩ: Liệu bà ta có “hưởng phần” trong đó hay không? Mối ngờ này lan truyền trong không gian thông tin không chỉ ở Ukraina mà còn ở Đức và Pháp. Và nhân tiện phải nói luôn, chưa hề có ai phủ nhận điều đó. Nếu đã vậy, tại sao Berlin hoặc Paris vẫn phải tiếp tục đồng ý tài trợ cho chế độ Kiev?", chuyên gia lập luận.

Các chính trị gia ngày càng chẳng mấy mặn mà với việc "đứng cùng chiến tuyến" với người đứng đầu EC, giúp bà ta đánh bóng danh tiếng thông qua viện trợ cho Ukraina. Tuy nhiên, bà vẫn trụ vững, nhờ vào bộ máy quan liêu quyền lực tại Brussels.

"Trong nội bộ Ủy ban Châu Âu không có mâu thuẫn gì đặc biệt. Giữa các Cao ủy châu Âu có sự thống nhất hoàn toàn về định hướng ủng hộ Ukraina và chống Nga. Đúng là có sự bất mãn với bà von der Leyen từ phía Chính phủ các nước. Chẳng hạn, Thủ tướng Đức Friedrich Merz chỉ trích bà về một số đạo luật và thông số cung ứng. Điều này cũng dễ hiểu, bởi ông ấy đang vận động hành lang cho lợi ích của doanh nghiệp cụ thể", ông Vladislav Belov, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Đức của Viện Châu Âu thuộc Viện Hàn lâm Khoa học LB Nga nhận xét.

Dù sao chăng nữa, những mâu thuẫn này đang làm lung lay một Liên minh Châu Âu vốn đã rệu rã. Như đang thấy, chẳng mấy chốc họ sẽ phải tự cứu lấy chính mình thay vì cứu chế độ Kiev.